KWALIFIKACJA SPC4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 30.
Do wyprodukowania 100 kg kiełbasy białej surowej potrzeba 70 kg mięsa wieprzowego. Ile kg mięsa wieprzowego należy pobrać z magazynu, aby otrzymać 2000 kg kiełbasy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro na 100 kg kiełbasy potrzeba 70 kg mięsa, to zużycie wynosi 0,7 kg mięsa na 1 kg wyrobu. Dla 2000 kg kiełbasy obliczamy 2000 × 0,7 = 1400 kg. Tyle mięsa wieprzowego należy pobrać z magazynu.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie jest typowym przykładem skalowania receptury metodą proporcji. Dane mówią, że do wyprodukowania 100 kg kiełbasy białej surowej zużywa się 70 kg mięsa wieprzowego. Oznacza to stały współczynnik zużycia:

70/100 = 0,7, czyli na każdą 1 kg wyrobu przypada 0,7 kg mięsa.

Następnie przeliczamy zapotrzebowanie dla planowanej wielkości partii 2000 kg:

2000 kg × 0,7 = 1400 kg.

Wynik 1400 kg jest logiczny także "na zdrowy rozsądek": 2000 kg to 20 razy więcej niż 100 kg, więc i mięsa potrzeba 20 razy więcej niż 70 kg, czyli 70 × 20 = 1400.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 700 kg odpowiadałoby tylko 1000 kg wyrobu (bo 700 = 70 × 10), czyli ktoś zastosował zbyt małą skalę.
  • 1000 kg to wynik wzięty z błędnego założenia "połowa surowca" lub pomylenia proporcji (np. 100/200 zamiast 70/100).
  • 400 kg jest zbyt małe i zwykle wynika z pomyłki w mnożeniu albo zgubienia zera (2000 → 200) lub zastosowania niewłaściwego współczynnika.

W praktyce zawodowej takie obliczenia służą do przygotowania rozchodu magazynowego i planowania produkcji: ilość surowca powinna wynikać z receptury i wielkości partii, a rachunek proporcji jest najszybszym sposobem weryfikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal współczynnik zużycia surowca: podziel masę mięsa przez masę wyrobu (np. 70/100 = 0,7). Potem pomnóż planowaną masę produkcji przez ten współczynnik. To najszybsza forma "reguły trzech" w kalkulacji surowcowej.
Bo receptura opisuje zależność liniową: gdy partia rośnie np. 20 razy, to zużycie danego surowca też rośnie 20 razy. Dodawanie nie zachowuje tej relacji i prowadzi do zaniżenia albo zawyżenia pobrania z magazynu.
To współczynnik recepturowy: na każdy 1 kg gotowego wyrobu planujesz 0,7 kg danego mięsa. Pozostała masa wyrobu pochodzi z innych składników (np. woda, przyprawy, dodatki) albo z założonej wydajności procesu.
Najczęstsze to: odwrócenie proporcji (100/70 zamiast 70/100), zgubienie zera przy 2000, oraz wybranie skali 10 zamiast 20. Pomaga zapisanie: "2000 to 20×100", a potem mnożenie 70×20.
Tak. Zapisz: 100 kg wyrobu → 70 kg mięsa, 2000 kg wyrobu → x kg mięsa. Następnie x = (2000×70)/100. To klasyczna reguła trzech, często wymagana na egzaminach, bo pokazuje tok rozumowania.
Gdy zmienia się wielkość zlecenia (np. z 100 kg na 2000 kg), przy planowaniu dziennej produkcji, przy przygotowaniu dokumentów pobrania z magazynu oraz przy analizie kosztów surowcowych. To podstawowa umiejętność planisty/technologa.
Zrób kontrolę skali: policz, ile razy większa jest partia (tu 2000/100 = 20), i pomnóż zużycie bazowe przez tę liczbę. Dodatkowo sprawdź rząd wielkości: wynik powinien być mniejszy niż masa wyrobu, jeśli w recepturze są też inne składniki.
To jeszcze prościej: jeśli receptura mówi np. 0,7 kg mięsa na 1 kg wyrobu, to dla 2000 kg mnożysz 2000×0,7. Gdy receptura jest na 100 kg, najpierw przelicz na 1 kg (dzieląc przez 100), a potem licz dla partii.
Najczęściej: dzielenie i mnożenie w proporcji, czasem przeliczenia procentowe i zaokrąglanie do jednostek magazynowych. Warto ćwiczyć rachunki "na współczynnik" (np. 70/100) oraz kontrolę wyniku metodą skali (np. 20×).
W praktyce zakładowej bywa, że plan pobrania uwzględnia straty technologiczne lub różnice między masą surowca a wyrobu. W tym typie zadania egzaminacyjnego zwykle przyjmuje się idealne skalowanie według podanej proporcji, bez dodatkowych strat.
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skoro na 100 kg kiełbasy potrzeba 70 kg mięsa, to zużycie wynosi 0,7 kg mięsa na 1 kg wyrobu.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Reguła trzech" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Regu%C5%82a_trzech (dostęp: 2026-03-01)
  • MatekS (Matemaks): "Proporcje" — https://www.matemaks.pl/proporcje.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: proporcje i reguła trzech (matematyka praktyczna)
  • Notatki/arkusze ćwiczeń z kalkulacji surowcowych w produkcji wędliniarskiej
  • Zadania treningowe z planowania partii produkcyjnych i rozchodu surowców

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego