Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 42.
Dzienny jadłospis bursy szkolnej przedstawia się następująco:
- śniadanie - kakao, pieczywo mieszane, masło, wędlina, twarożek, sałata, rzodkiewka,
- obiad - zupa ogórkowa, pieczeń z karkówki, ziemniaki, buraczki zasmażane, napój z mięty,
- kolacja - jajko w majonezie, dżem, pieczywo mieszane, pomidor, masło, herbata, jogurt.

Którą grupę produktów spożywczych pominięto przy układaniu jadłospisu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W podanym jadłospisie występują produkty zbożowe (pieczywo, ziemniaki), mleczne (kakao, masło, twarożek, jogurt) oraz warzywa (sałata, rzodkiewka, ogórki w zupie, buraczki, pomidor). Nie ma natomiast żadnej pozycji będącej owocem, więc pominięto grupę owoców (tu: "owoce bogate w witaminę C").

Pełne wyjaśnienie:

Aby odpowiedzieć na pytanie, trzeba przejrzeć wszystkie elementy jadłospisu i przyporządkować je do podstawowych grup produktów spożywczych. Następnie sprawdzamy, której grupy nie ma w żadnym posiłku.

Produkty zbożowe są obecne wielokrotnie: w śniadaniu i kolacji pojawia się pieczywo mieszane, a w obiedzie ziemniaki jako dodatek skrobiowy. To oznacza, że grupa zbożowa (szerzej: produkty dostarczające węglowodanów złożonych/skrobi) nie została pominięta.

Mleko i przetwory mleczne również występują: kakao zwykle przygotowuje się na mleku, dodatkowo są masło, twarożek oraz jogurt. Niezależnie od tego, czy ktoś zaklasyfikuje masło jako tłuszcz, obecność twarożku i jogurtu jednoznacznie potwierdza obecność nabiału w jadłospisie.

Warzywa i jarzyny są wyraźnie ujęte: sałata i rzodkiewka w śniadaniu, ogórki (zupa ogórkowa) i buraczki zasmażane w obiedzie oraz pomidor w kolacji. Ta grupa jest więc zapewniona.

Pozostaje pytanie o owoce. W całodziennym zestawie nie ma żadnego owocu ani porcji owocowej (np. świeżych owoców, kompotu z owoców, musu owocowego). Dlatego poprawna jest odpowiedź "Owoce bogate w witaminę C", bo wskazuje na brak owoców w jadłospisie.

Warto pamiętać na egzaminie: w takich zadaniach najskuteczniejsza jest metoda "odhaczania" grup. Zrób szybki przegląd: zbożowe, nabiał, warzywa, owoce, białkowe (mięso/jaja), tłuszcze, napoje. Jeśli dana grupa nie występuje ani razu w ciągu dnia, to zwykle jest poszukiwaną odpowiedzią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest grupa produktów spożywczych w jadłospisie?
To kategoria żywności o podobnej roli żywieniowej, np. zbożowe, mleczne, warzywa, owoce. W zadaniach egzaminacyjnych chodzi o sprawdzenie, czy w menu występują różne grupy, a nie tylko pojedyncze składniki.
Jak szybko sprawdzić, której grupy brakuje w całodziennym menu?
Przejdź posiłek po posiłku i "odhaczaj" grupy: zbożowe, nabiał, warzywa, owoce oraz białkowe. Jeśli jakaś grupa nie pojawia się ani razu, to zwykle ona jest pominięta. Pomaga wypisanie 4–6 grup na kartce i zaznaczanie.
Dlaczego w tym jadłospisie uznaje się, że pominięto owoce?
W śniadaniu, obiedzie i kolacji są warzywa (np. sałata, buraki, pomidor) oraz nabiał i pieczywo, ale nie ma żadnej pozycji będącej owocem (np. jabłka, banana, kompotu, musu). To oznacza brak grupy owoców w całym dniu.
Czy warzywa mogą zastąpić owoce w jadłospisie bursy szkolnej?
Warzywa i owoce są różnymi grupami i w praktyce planowania posiłków traktuje się je oddzielnie. Nawet jeśli część składników odżywczych się pokrywa, to dla urozmaicenia i nawyków żywieniowych zwykle planuje się osobno porcje warzyw i porcje owoców.
Jakie produkty w jadłospisie świadczą o obecności nabiału?
O obecności grupy "mleko i przetwory mleczne" świadczą np. kakao (często na mleku), twarożek oraz jogurt. Na egzaminie najlepiej opierać się na jednoznacznych pozycjach, takich jak jogurt czy twaróg, a nie tylko na maśle.
Co w tym menu zalicza się do produktów zbożowych?
Produkty zbożowe to przede wszystkim pieczywo mieszane pojawiające się w śniadaniu i kolacji. W obiedzie rolę dodatku skrobiowego pełnią ziemniaki (choć botanicznie to nie zboże, w jadłospisach często grupuje się je jako zamiennik zbożowych dodatków).
Czy dżem można uznać za porcję owoców w jadłospisie?
W tego typu zadaniach dżem zwykle nie jest traktowany jako pełnowartościowa "porcja owoców", bo jest produktem przetworzonym i słodzonym, a porcja jest mała. Egzaminacyjnie szuka się raczej owoców świeżych lub typowej pozycji owocowej (np. owoc, kompot, mus).
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy analizie jadłospisu na egzaminie?
Najczęstsze błędy to: pomijanie jednego posiłku podczas przeglądu, mylenie grup (np. uznanie, że warzywa "załatwiają" owoce) oraz skupienie się na hasłach typu "witamina C", zamiast sprawdzenia, czy w menu w ogóle występują owoce.
Kiedy w żywieniu zbiorowym najłatwiej dodać brakującą grupę owoców?
Najprościej dodać owoce do śniadania lub kolacji, np. jako owoc do kanapek, sałatkę owocową, mus lub porcję owocu jako deser. W praktyce kuchni zbiorowej to szybka korekta jadłospisu, poprawiająca urozmaicenie bez dużych zmian w technologii.
Jak przygotować się do pytań o jadłospisy na egzaminie kucharza?
Ćwicz klasyfikowanie produktów do grup oraz ocenę, czy w ciągu dnia są: warzywa, owoce, nabiał, zbożowe i źródła białka. Rób krótkie notatki "co wystąpiło gdzie". To ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu i pomaga szybko eliminować odpowiedzi.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W podanym jadłospisie występują produkty zbożowe (pieczywo, ziemniaki), mleczne (kakao, masło, twarożek, jogurt) oraz warzywa (sałata, rzodkiewka, ogórki w zupie, buraczki, pomidor)."

Źródła:

  • Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), "Talerz zdrowego żywienia" (opis grup produktów) – https://ncez.pzh.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-28)
  • World Health Organization (WHO), Healthy diet – https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet (accessed 2026-02-28)
  • Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Healthy Eating Plate – https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/healthy-eating-plate/ (accessed 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o grupach produktów i komponowaniu posiłków (talerz zdrowego żywienia)
  • Podręczniki do technologii gastronomicznej i podstaw żywienia dla zawodu kucharz
  • Checklisty do oceny jadłospisów w żywieniu zbiorowym (różnorodność, grupy produktów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego