KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Ile arkuszy należy przygotować do wydrukowania 5 000 okładek do zeszytu o formacie A4, jeżeli drukowanie odbywa się na maszynie drukującej formatu B2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz B2 jest na tyle duży, że standardowo pozwala uzyskać 2 użytki formatu A4 na jednym arkuszu (po odpowiednim obrocie/impozycji).
Dlatego liczbę arkuszy netto oblicza się jako 5 000 okładek / 2 = 2 500 arkuszy netto formatu B2.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć liczbę arkuszy netto potrzebnych do uzyskania 5 000 okładek A4, drukując na arkuszu maszynowym B2. Kluczowa jest tu idea użytków, czyli ile gotowych okładek można ułożyć (zaimponować) na jednym arkuszu do druku.

Dla standardowych formatów papieru serii A i B (wg powszechnie stosowanych wymiarów) arkusz B2 jest większy od A4 na tyle, że w typowym układzie da się umieścić 2 użytki A4 na jednym arkuszu B2. W tym typu zadania zakłada się zwykle brak dodatkowych ograniczeń (np. bardzo dużych spadów, szerokich marginesów technologicznych lub nietypowego układu).

Obliczenie jest więc proste:

  • 1 arkusz B2 daje 2 okładki A4,
  • potrzeba 5 000 okładek,
  • liczba arkuszy netto = 5 000 / 2 = 2 500.

Poprawna jest odpowiedź: "2 500 arkuszy netto formatu B2", bo zachowuje właściwy format arkusza (B2) i uwzględnia podział nakładu przez liczbę użytków.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów: odpowiedzi z formatami A2 i A3 nie odpowiadają treści pytania (druk odbywa się na maszynie formatu B2, więc liczymy arkusze B2), a odpowiedź z 5 000 arkuszy B2 pomija fakt, że na jednym arkuszu można uzyskać więcej niż jedną okładkę.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal liczbę użytków na arkuszu, a dopiero potem dziel nakład przez tę wartość. Dopisek "netto" oznacza, że nie doliczasz makulatury/narzutu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal liczbę użytków na arkuszu (np. 2). Potem podziel nakład przez liczbę użytków: 5 000 / 2 = 2 500. Wynik to liczba arkuszy netto, czyli bez doliczania makulatury i narzutu technologicznego.
"Arkusze netto" to liczba arkuszy potrzebna do uzyskania zamówionej liczby egzemplarzy, bez zapasu na rozruch, błędy, regulację barwy czy docinki. W praktyce do zamówienia papieru często liczy się też arkusze brutto (netto + makulatura).
W druku arkuszowym jedna kartka (arkusz) zwykle zawiera kilka powtórzeń projektu. To właśnie są użytki. Jeśli na arkuszu są 2 okładki, to do wykonania 5 000 okładek nie potrzeba 5 000 arkuszy, tylko połowę tej liczby.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie liczby użytków (zostaje 5 000 arkuszy), mylenie formatu arkusza (wybór A2/A3 zamiast B2), oraz dopisywanie makulatury mimo że pytanie wymaga wartości netto. Pomaga schemat: nakład / użytki.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych zakłada się standardowe formaty i możliwość impozycji dającą 2 użytki. W realnej produkcji wynik może zależeć od spadów, marginesów chwytowych, prowadzenia arkusza i miejsca na pasery, ale takie dane muszą być podane w treści.
Impozycja to ułożenie użytków na arkuszu drukowym tak, aby po cięciu i ewentualnym falcowaniu otrzymać wymagane formaty. Im więcej użytków na arkuszu, tym mniej arkuszy potrzeba na dany nakład. Dlatego impozycja bezpośrednio wpływa na zużycie papieru.
Format produktu końcowego to np. A4 (okładka po docięciu). Format arkusza drukowego to to, na czym drukuje maszyna, np. B2. W obliczeniach materiałowych ważne jest, by nie podmieniać tych pojęć: arkusze liczy się w formacie arkusza maszynowego.
Makulaturę (narzut) dolicza się, gdy pytanie lub zlecenie dotyczy arkuszy brutto albo gdy podano procent/ilość zapasu na rozruch i błędy. Jeśli w treści jest "netto", standardowo liczy się bez zapasu. Zawsze sprawdzaj, jak brzmi polecenie.
Gdy zadanie ma być realistyczne, powinno podać m.in. wymiary projektu ze spadami, wymagane marginesy chwytowe, kierunek włókien, sposób cięcia oraz ograniczenia maszyny. Bez tych danych użytki można tylko przyjąć "typowo", co bywa różne w zależności od technologii.
Opanuj zależności formatów serii A i B, pojęcia: arkusz, użytek, netto/brutto, oraz ćwicz szybkie przeliczenia nakładu przez liczbę użytków. Pomaga też praktyka na przykładach impozycji: A4 na B2, A5 na B2, ulotki na SRA3 itp.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (norma określająca formaty A i B)
  • Wikipedia: "ISO 216" https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia: "Paper size" (sekcje dot. serii A i B) https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z poligrafii: formaty papieru i pojęcie użytków (skrypty szkolne)
  • Instrukcje/impozycja w RIP/DFE używanym w druku cyfrowym (sekcja o liczbie użytków na arkuszu)
  • Tablice formatów papieru serii A i B (opracowania o ISO 216)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego