KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 15.
Ile białka znajduje się w 110 g pieczeni cielęcej, jeśli zawartość białka w 100 g tej potrawy wynosi 20,10 g?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W 100 g potrawy jest 20,10 g białka, więc dla 110 g mnożymy przez współczynnik 110/100 = 1,1.
20,10 × 1,1 = 22,11 g. To proste przeliczenie "na 100 g" na większą porcję, z zachowaniem jednostek w gramach.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zawartość białka w 100 g pieczeni cielęcej: 20,10 g. To klasyczny zapis "na 100 g", spotykany w tabelach i na etykietach. Aby obliczyć ilość białka w porcji 110 g, trzeba przeskalować wartość proporcjonalnie do masy porcji.

Krok 1: wyznacz współczynnik zmiany porcji
Porcja rośnie z 100 g do 110 g, czyli o 10%. Matematycznie jest to iloraz:
110 / 100 = 1,1.

Krok 2: przemnóż zawartość białka przez współczynnik
20,10 g × 1,1 = 22,11 g.
Otrzymany wynik oznacza, że w 110 g tej potrawy znajduje się 22,11 g białka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "18,27 g" sugeruje użycie niewłaściwego współczynnika (np. pomyłka w rachunku lub odwrócenie proporcji), bo wraz ze wzrostem porcji z 100 g do 110 g ilość białka nie może spaść.
  • Odpowiedź "20,10 g" to typowy błąd zakotwiczenia: przepisanie wartości z treści bez uwzględnienia, że pytanie dotyczy 110 g, a nie 100 g.
  • Odpowiedź "2,21 g" wskazuje na błąd miejsca dziesiętnego (np. potraktowanie 20,10 jako 2,010 albo niewłaściwe przesunięcie przecinka), co jest częste przy mnożeniu liczb dziesiętnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zapis "w 100 g jest X", a pytają o inną masę, najbezpieczniej policzyć współczynnik (masa porcji / 100) i dopiero wtedy mnożyć. Unikniesz wtedy błędów typu "dodałem 10% na oko" lub nieprawidłowego zaokrąglania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj proporcji: najpierw policz współczynnik porcji 110/100 = 1,1, a potem pomnóż zawartość białka z 100 g przez 1,1. To najprostsza i najmniej błędogenna metoda przeliczeń "na 100 g" na inną gramaturę.
Mnożenie przez 110/100 gwarantuje zachowanie proporcji i poprawne miejsce dziesiętne. Dodawanie 10% "na oko" sprzyja pomyłkom rachunkowym i zaokrągleniom, zwłaszcza przy liczbach z przecinkiem. Proporcja jest metodą uniwersalną.
To informacja o koncentracji składnika: w każdych 100 g dania jest 20,10 g białka. W praktyce kuchni i planowania jadłospisu pozwala to przeliczać wartości odżywcze na rzeczywistą porcję wydawaną gościowi, np. 150 g czy 200 g.
Najczęstsze są: przepisanie wartości z treści bez przeliczenia, odwrócenie proporcji (100/110 zamiast 110/100), błędne przesunięcie przecinka przy mnożeniu oraz zbyt wczesne zaokrąglanie. Pomaga zapisanie współczynnika porcji i wykonanie mnożenia krok po kroku.
Jeśli w treści i odpowiedziach podano wynik do dwóch miejsc po przecinku, trzymaj się tej konwencji. Licz do końca na pełnej dokładności, a dopiero wynik końcowy zaokrąglij do wymaganego formatu. Unikniesz różnic wynikających z obcięcia cyfr w środku obliczeń.
Sprawdź kierunek zmiany: 110 g to więcej niż 100 g, więc białka musi być więcej niż 20,10 g. Dodatkowo 10% z 20,10 to ok. 2,01, więc wynik powinien być blisko 22,11. Taka kontrola wykrywa oczywiste pomyłki.
Stosuje się je przy planowaniu jadłospisów, układaniu diet, kalkulacjach wartości odżywczej receptur, a także przy interpretacji etykiet produktów i tabel składu. Wartości "na 100 g" są standardem, a porcja w praktyce prawie zawsze ma inną masę.
Zasada jest identyczna: liczysz współczynnik 80/100 = 0,8 i mnożysz wartość z 100 g przez 0,8. Wynik będzie mniejszy, bo porcja jest mniejsza. Ta sama metoda działa dla dowolnej masy porcji, także nietypowej.
Nie, bo zawartość białka jest podana w treści. Zadanie sprawdza głównie umiejętność przeliczania wartości odżywczych na porcję (proporcje i rachunki). Wiedza o surowcu może być przydatna w innych pytaniach, ale tu nie jest konieczna.
Zapisuj jednostki przy każdym kroku: "g białka / 100 g produktu" i "g produktu w porcji". Potem użyj współczynnika porcji (masa/100). Na końcu jednostka wyniku to "g białka". Taka kontrola jednostek ogranicza błędy o rząd wielkości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "W 100 g potrawy jest 20,10 g białka, więc dla 110 g mnożymy przez współczynnik 110/100 = 1,1.20,10 × 1,1 = 22,11 g."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent", https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Proporcja (matematyka)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) - dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy, "Percent word problems", https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages/arith-review-percent-word-problems/a/percent-word-problems - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje i procenty (poziom szkoły średniej)
  • Kursy/lekcje online o procentach i przeliczaniu "na 100 g" na porcję
  • Podręczniki do dietetyki/żywienia człowieka (rozdziały o wartości odżywczej i przeliczaniu porcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego