KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 10.
Jeżeli 100 g fasolki po bretońsku zawiera 3,10 g błonnika, to 1 porcja tej potrawy o masie 300 g dostarczy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro 100 g potrawy zawiera 3,10 g błonnika, to porcja 300 g ma masę trzy razy większą.
Dlatego ilość błonnika też rośnie trzykrotnie: 3 × 3,10 g = 9,30 g. Pozostałe wartości wynikają z braku przeliczenia lub błędnego działania na proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach żywieniowych bardzo często podaje się zawartość składnika (np. błonnika) w 100 g produktu. Aby obliczyć, ile tego składnika dostarczy porcja o innej masie, stosuje się proporcję: jeśli masa porcji jest większa, to przy stałym składzie rośnie też ilość składnika.

Tutaj dane są proste:

  • 100 g fasolki po bretońsku → 3,10 g błonnika
  • 300 g fasolki po bretońsku → ? g błonnika

Porcja 300 g jest trzykrotnością 100 g, więc mnożymy zawartość błonnika przez 3:

3,10 g × 3 = 9,30 g

Dlatego odpowiedź "9,30 g błonnika." jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "3,10 g błonnika." – to wartość dla 100 g, czyli brak przeliczenia na większą porcję (typowy błąd zakotwiczenia w liczbie z treści).
  • "6,20 g błonnika." – odpowiadałoby porcji 200 g (2 × 100 g), czyli zastosowano niewłaściwy mnożnik.
  • "1,04 g błonnika." – taki wynik pojawia się, gdy ktoś błędnie dzieli 3,10 przez 3 (traktując zależność jako odwrotną), co jest sprzeczne z intuicją: większa porcja nie może zawierać mniej błonnika przy niezmienionym składzie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównaj masę porcji do 100 g (tu: 300/100 = 3). Jeśli współczynnik jest większy od 1, wówczas wynik powinien być większy niż wartość "na 100 g".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najpierw wyznacz współczynnik porcji: 300 g / 100 g = 3.

Następnie pomnóż zawartość błonnika przez 3: 3,10 g × 3 = 9,30 g. To standardowe przeliczenie proporcjonalne używane przy analizie wartości odżywczej porcji.

Bo porcja 300 g jest większa niż 100 g. Przy stałym składzie produktu większa masa oznacza większą ilość składnika.

Dzielnie dawałoby mniejszy wynik, co byłoby nielogiczne (większa porcja nie może mieć mniej błonnika niż mniejsza).

Oznacza to, że w 100 gramach gotowej potrawy znajduje się 3,10 grama błonnika pokarmowego.

Taka informacja jest punktem odniesienia do przeliczeń na inną gramaturę porcji (np. 150 g, 250 g, 300 g).

Najczęściej stosuje się proporcję, czyli mnożenie przez współczynnik masy porcji.

Współczynnik to masa porcji podzielona przez 100 g. Potem: wartość "na 100 g" × współczynnik = wartość "na porcję".

Tak. Porcja 300 g to trzy razy więcej niż 100 g, więc wynik musi być około 3 razy większy niż 3,10 g.

3 × 3 to około 9, więc 9,30 g jest logiczne. To szybka kontrola sensowności wyniku.

Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia (przepisanie liczby z treści), użycie złego mnożnika (np. 2 zamiast 3), dzielenie zamiast mnożenia oraz błędy w zapisie przecinka dziesiętnego.

Pomaga kontrola: większa porcja → większy wynik.

Policz współczynnik: 150/100 = 1,5.

Następnie: 3,10 × 1,5 = 4,65 g. Metoda jest identyczna jak w zadaniu z 300 g, tylko zmienia się masa porcji i współczynnik.

Błonnik pokarmowy to składnik roślinny niestrawny dla człowieka, ważny m.in. dla pracy jelit i kontroli apetytu.

W gastronomii i żywieniu zbiorowym liczy się jego podaż w porcji, aby bilansować jadłospisy i oceniać jakość żywieniową.

W zadaniach typu "na 100 g" zakłada się stały skład w przeliczeniu na masę, więc przeliczenie jest liniowe (proporcjonalne).

W praktyce trzeba tylko uważać, czy dane dotyczą produktu gotowego czy surowego oraz jaką masę ma faktycznie porcja po obróbce.

Ćwicz schemat: (1) odczyt "na 100 g", (2) współczynnik porcji = masa/100, (3) mnożenie, (4) kontrola sensowności (czy wynik rośnie wraz z masą).

Warto przerobić zestawy zadań z wartości odżywczej, gramatur i receptur.

info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Skoro 100 g potrawy zawiera 3,10 g błonnika, to porcja 300 g ma masę trzy razy większą.Dlatego ilość błonnika też rośnie trzykrotnie: 3 × 3,10 g = 9,30 g."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Proporcja (matematyka)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Gram" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gram (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje i procenty (poziom szkoły średniej)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z dietetyki i towaroznawstwa żywności dotyczące przeliczania wartości na porcję
  • Zadania treningowe z przeliczania wartości "na 100 g" na porcję w kontekście żywienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego