KWALIFIKACJA HGT12 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
Ile energii dostarczy organizmowi człowieka 300 g pasztecików drożdżowych, jeżeli wartość energetyczna 100 g pasztecików wynosi 343 kcal?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
300 g to trzy razy więcej niż 100 g.
Skoro 100 g pasztecików dostarcza 343 kcal, to 300 g dostarczy 3 × 343 kcal. Obliczenie: 343 × 3 = 1029 kcal. Dlatego poprawny wynik to 1 029 kcal, a 343 kcal dotyczy tylko porcji 100 g.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość energetyczna produktów spożywczych bardzo często jest podawana w przeliczeniu na 100 g. Żeby obliczyć energię dla innej porcji, trzeba zastosować przeliczenie proporcjonalne.

W tym zadaniu podano, że 100 g pasztecików drożdżowych ma 343 kcal. Pytanie dotyczy porcji 300 g. Najprostsza obserwacja: 300 g to dokładnie 3 × 100 g. Skoro masa jest trzy razy większa, to energia (przy tej samej wartości na 100 g) też będzie trzy razy większa.

Krok po kroku:

  • Ustalamy przelicznik masy: 300 g / 100 g = 3.
  • Mnożymy energię z 100 g przez przelicznik: 343 kcal × 3 = 1029 kcal.

Zatem poprawny wynik to 1 029 kcal.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 643 kcal – to wynik przypadkowy (nie wynika ani z mnożenia przez 3, ani z logicznego przeliczenia). Często pojawia się, gdy ktoś wykonuje błędne działania na liczbach z treści.
  • 343 kcal – to energia dla 100 g, a nie dla 300 g. To typowy błąd polegający na pominięciu zmiany porcji.
  • 1 372 kcal – to byłoby 4 × 343 kcal, czyli odpowiadałoby porcji 400 g, a nie 300 g. Ten błąd bywa skutkiem pośpiesznego przyjęcia niewłaściwego mnożnika.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zrób szybki "test rozsądku". Skoro 300 g jest większe niż 100 g, wynik musi być większy niż 343 kcal. Ponieważ to dokładnie trzy razy większa masa, wynik powinien być około 3 × 343 ≈ 1000 kcal – i 1029 kcal idealnie to spełnia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz, ile razy porcja jest większa od 100 g: 300/100 = 3. Potem pomnóż wartość energetyczną przez ten współczynnik: 343 kcal × 3 = 1029 kcal. To standardowe przeliczenie proporcjonalne używane przy etykietach i jadłospisach.
Wartość na 100 g ułatwia porównywanie produktów między sobą i jest powszechnym formatem na etykietach. Dzięki temu możesz szybko przeliczyć energię na dowolną porcję (np. 50 g, 180 g, 300 g) przez proste mnożenie lub dzielenie.
kcal to kilokaloria, jednostka energii używana do opisu energii dostarczanej z pożywienia. W praktyce dietetycznej i gastronomicznej "kalorie" najczęściej oznaczają właśnie kilokalorie, które pozwalają bilansować energię posiłków.
Tak, jeżeli mówimy o tym samym produkcie o stałej wartości energetycznej na 100 g. Wtedy energia rośnie proporcjonalnie do masy: 300 g = 3 × 100 g, więc kcal dla 300 g = 3 × kcal dla 100 g. To działa dla każdej wartości "na 100 g".
Najczęstsze pomyłki to: przepisanie wartości z 100 g bez przeliczenia, użycie złego mnożnika (np. 4 zamiast 3), dodawanie liczb z treści zamiast mnożenia oraz brak kontroli wyniku (czy jest sensownie większy dla większej porcji).
Zrób kontrolę "na oko": jeśli porcja jest większa, wynik musi być większy. Gdy porcja jest 3 razy większa, wynik powinien być około 3 razy większy. Dla 343 kcal spodziewasz się wyniku trochę powyżej 1000 kcal, więc 1029 kcal jest logiczne.
Przydaje się przy planowaniu jadłospisów, liczeniu norm żywieniowych, tworzeniu kart dań z informacją żywieniową, pracy w żywieniu zbiorowym oraz przy modyfikowaniu wielkości porcji. To także ułatwia rozmowę z klientem o kaloryczności posiłku.
Aby uzyskać wartość na 1 g, dzielisz przez 100: 343 kcal/100 g = 3,43 kcal na 1 g. Potem mnożysz przez masę porcji (np. 300 g): 3,43 × 300 = 1029 kcal. To alternatywna metoda prowadząca do tego samego wyniku.
Tak, bo zwykle są to wygodne przeliczniki (np. 200 g, 300 g, 150 g). Tutaj 300 g to 3 × 100 g, więc liczysz 343 × 3 w pamięci: 300×3=900, 40×3=120, 3×3=9, razem 1029.
Podobnie liczy się m.in. ilość białka, tłuszczu i węglowodanów na porcję, przeliczenia receptur na liczbę porcji, wydajność potraw oraz koszty surowcowe. Schemat jest zbliżony: dane "na 100 g/na porcję wzorcową" przeliczasz proporcją.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "300 g to trzy razy więcej niż 100 g.Skoro 100 g pasztecików dostarcza 343 kcal, to 300 g dostarczy 3 × 343 kcal."

Źródła:

  • Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) – informacje o wartości energetycznej i jednostkach (kcal/kJ): https://ncez.pzh.gov.pl/ (konkretna podstrona wymaga doprecyzowania) - dostęp 2026-03-02
  • FAO/WHO/UNU – Human energy requirements (raport o zapotrzebowaniu na energię i jednostkach energii w żywieniu): https://www.fao.org/3/y5686e/y5686e.pdf - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje i przeliczanie jednostek masy
  • Podstawy dietetyki/żywienia człowieka: znaczenie wartości energetycznej (kcal, kJ)
  • Ćwiczenia z interpretacji etykiet żywieniowych (wartość energetyczna na 100 g i na porcję)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego