KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 12.
Ile kg biodrówki uzyskuje się z rozbioru 500 kg półtuszy wieprzowej, jeżeli średni wskaźnik uzysku tego elementu wynosi 1,8%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik uzysku 1,8% oznacza, że masa biodrówki stanowi 1,8/100 masy półtuszy. Z 500 kg liczymy: 500 × 0,018 = 9 kg. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędnej zamiany procentu na ułamek dziesiętny lub pomylenia 1,8% z 18%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o uzysku kluczowe jest prawidłowe rozumienie procentu: 1,8% to nie "1,8 razy", tylko 1,8 na 100. Dlatego najpierw zamieniamy procent na ułamek dziesiętny:

1,8% = 1,8 / 100 = 0,018

Następnie obliczamy masę biodrówki jako część masy półtuszy:

500 kg × 0,018 = 9 kg

To oznacza, że z rozbioru 500 kg półtuszy, przy średnim wskaźniku uzysku 1,8%, otrzymamy 9 kg biodrówki.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 18 kg pojawia się, gdy ktoś omyłkowo policzy 3,6% zamiast 1,8% albo pomyli procent z promilem/inną jednostką i zastosuje zły współczynnik.
  • 27 kg może wynikać z przypadkowego przyjęcia 5,4% (np. błędnego przeliczenia 1,8% jako 0,054) lub z dodania/zwielokrotnienia wyniku bez uzasadnienia.
  • 36 kg jest typowym skutkiem pomylenia 1,8% z 18% (czyli użycia 0,18 zamiast 0,018): 500 × 0,18 = 90 kg, a następnie dalszych błędów rachunkowych/zaokrągleń.

Wskazówka egzaminacyjna: szybki "test sensowności" pomaga uniknąć błędów. Skoro 2% z 500 kg to 10 kg, to 1,8% musi dać wynik trochę mniejszy niż 10 kg, czyli 9 kg pasuje logicznie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zamień procent na ułamek dziesiętny: 1,8% = 0,018. Potem pomnóż przez masę surowca: 500 kg × 0,018 = 9 kg. To standardowy sposób liczenia uzysku elementu z półtuszy.
Oznacza udział masy danego elementu (tu: biodrówki) w masie surowca wejściowego. Wskaźnik 1,8% mówi, że z każdych 100 kg półtuszy średnio 1,8 kg stanowi biodrówka, przy założonych warunkach rozbioru.
Bo procent to "na sto". Zapis 1,8% oznacza 1,8/100, czyli 0,018. Jeśli nie podzielisz przez 100, wynik będzie zawyżony nawet 100 razy. To najczęstsze źródło błędów w zadaniach o uzyskach w SPC.4.
Zależy od polecenia i klucza. Gdy wychodzi liczba całkowita (jak 9 kg), nie ma problemu. Jeśli wynik jest z miejscami po przecinku, na egzaminach często przyjmuje się zaokrąglenie do 0,1 kg lub do pełnych kg, ale trzeba kierować się treścią zadania.
Użyj przybliżenia: 2% z 500 kg to 10 kg. Ponieważ 1,8% jest trochę mniejsze niż 2%, wynik powinien być trochę mniejszy niż 10 kg, czyli około 9 kg. Taki test sensowności chroni przed błędem 18% zamiast 1,8%.
Najczęściej: (1) zapisanie 1,8% jako 0,18; (2) policzenie 1,8 × 500 zamiast 0,018 × 500; (3) pomylenie procentów z promilami; (4) zgubienie przecinka podczas obliczeń. Każdy z nich mocno zawyża lub zaniża wynik.
Wtedy nie wykonujesz już dzielenia przez 100, bo 0,018 to gotowy ułamek dziesiętny. Liczysz bezpośrednio: masa × 0,018. Warto umieć rozpoznać, czy wskaźnik podano w procentach, czy w postaci dziesiętnej, żeby nie przeliczyć go podwójnie.
Gdy planujesz partię produkcyjną i musisz oszacować, ile surowca wejściowego zapewni wymaganą masę elementu (np. biodrówki) do peklowania, rozdrabniania lub produkcji wędlin. Obliczenia uzysku są też używane w rozliczaniu ubytków i wydajności.
To zadanie "w drugą stronę". Dzielisz potrzebną masę elementu przez wskaźnik (w zapisie dziesiętnym). Przykład: jeśli potrzebujesz 9 kg i uzysk to 0,018, to masa półtuszy = 9 / 0,018 = 500 kg. Najpierw zawsze ujednolić zapis wskaźnika.
Nie, w praktyce może się różnić, bo zależy m.in. od klasy surowca, sposobu rozbioru i wymagań jakościowych (np. stopnia odtłuszczenia). W zadaniach egzaminacyjnych stosuje się jednak wskaźnik podany w treści i według niego wykonuje obliczenie.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wskaźnik uzysku 1,8% oznacza, że masa biodrówki stanowi 1,8/100 masy półtuszy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent" (zasady obliczeń procentowych): https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy – "Percent word problems" (metodyka obliczeń procentowych): https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages/arith-review-percent-word-problems/a/percent-word-problems (dostęp: 2026-03-01)
  • Matemaks – "Procenty – zadania i teoria" (przeliczanie procentu na ułamek dziesiętny): https://www.matemaks.pl/procenty.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: obliczenia procentowe
  • Zadania treningowe: procent z masy, uzysk surowca, wydajność
  • Notatki z technologii mięsa: pojęcia "rozbiór", "wykrawanie", "uzysk"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego