KWALIFIKACJA SPC4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 12.
Korzystając z informacji w tabeli oblicz, ile elementów niemięsnych uzyska się w wyniku wykrawania 600 kg rostbefu z tuszy wołowej.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi klasyfikacji mięsa wołowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Elementy niemięsne w tabeli to: ścięgna (1,0), łój (4,2) i kości (17,0). Sumujemy je: 1,0 + 4,2 + 17,0 = 22,2 na 100 kg surowca. Dla 600 kg mnożymy przez 6: 22,2 × 6 = 133,2 kg. "Strata rozbiorowa" nie jest uzyskiem, więc jej nie doliczamy.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na obliczeniu masy elementów niemięsnych uzyskanych przy wykrawaniu (rozbiorze) 600 kg rostbefu, korzystając z tabeli, w której podano wartości w przeliczeniu na 100 kg surowca.

Najpierw trzeba poprawnie rozpoznać, które pozycje w tabeli są elementami niemięsnymi. Zgodnie z terminologią stosowaną w rozbiorze wołowiny do elementów niemięsnych zalicza się:

  • ścięgna (tkanka łączna),
  • łój (tkanka tłuszczowa),
  • kości (tkanka kostna).

W tabeli dla "bydła dorosłego" wartości wynoszą odpowiednio: ścięgna 1,0; łój 4,2; kości 17,0 (na 100 kg). Sumujemy te trzy składowe:

1,0 + 4,2 + 17,0 = 22,2 (elementów niemięsnych na 100 kg surowca).

Następnie przeliczamy na 600 kg. Skoro 600 kg to 6 × 100 kg, to:

22,2 × 6 = 133,2 kg.

Dlatego odpowiedź "133,2 kg" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "102,0 kg" odpowiada sytuacji, w której uwzględnia się tylko część elementów niemięsnych (np. same kości) i pomija pozostałe składniki.
  • "62,4 kg" zwykle wynika z błędu proporcji (np. policzenia tylko jednego składnika lub użycia niewłaściwego przelicznika).
  • "150,0 kg" jest typowym skutkiem doliczenia do uzysku tego, co jest w tabeli ubytkiem (np. potraktowania "straty rozbiorowej" jako elementu uzyskanego), co zawyża wynik.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze oddzielaj "uzysk" od "straty/uby tku". Strata rozbiorowa opisuje ubytek masy procesu, a nie materiał, który faktycznie otrzymujesz jako osobny element.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Do elementów niemięsnych w rozbiorze zwykle zalicza się tkanki niebędące mięśniem: ścięgna (tkanka łączna), łój (tłuszcz) oraz kości. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, by nie mylić ich z klasami mięsa (np. kl. I–IV).
Najpierw zsumuj wszystkie pozycje będące elementami niemięsnymi (np. ścięgna + łój + kości). Otrzymasz wynik "na 100 kg". Potem przelicz na masę partii: pomnóż przez masa partii / 100 (np. dla 600 kg mnożysz przez 6).
Strata rozbiorowa to ubytek masy w procesie (np. obcinki, wysychanie, pozostawanie na narzędziach), a nie oddzielny element, który "uzyskujesz" i możesz zważyć jako produkt. Dlatego nie wolno jej traktować jak kości czy łoju, bo zawyża wynik.
Najczęstsze pomyłki to: doliczenie straty rozbiorowej do elementów uzyskanych, policzenie tylko jednej pozycji (np. samych kości) oraz błędne uznanie "mięsa kl. IV" za element niemięsny. Często pojawia się też zły przelicznik (np. ×600 zamiast ×6).
Elementy mięsne to pozycje opisane jako mięso (np. mięso kl. I, II, IV) – są to frakcje mięsa o różnej jakości. Elementy niemięsne to tkanki towarzyszące: kości, ścięgna, łój. W razie wątpliwości kieruj się nazwą tkanki.
W takich tabelach wartości zwykle są podane jako kg na 100 kg surowca, co jest równoważne procentom (np. 17,0 kg na 100 kg = 17,0%). Potwierdzeniem jest wiersz kontrolny "razem 100,00", który wskazuje, że całość odnosi się do 100 kg materiału wejściowego.
Skoro 600 kg to 6 × 100 kg, wystarczy pomnożyć sumę z tabeli przez 6. Przykład: 22,2 na 100 kg → 22,2 × 6. Możesz liczyć w pamięci: 22 × 6 = 132, a 0,2 × 6 = 1,2, więc razem 133,2.
Obliczenia uzysków są potrzebne przy planowaniu produkcji, kontroli efektywności rozbioru, rozliczeniach magazynowych oraz zagospodarowaniu surowców ubocznych (np. kości na wywar, łój do dalszego przerobu). Ułatwiają też porównanie partii surowca i wykrycie nadmiernych strat.
Ścięgna (tkanka łączna) i łój (tłuszcz) mogą być zagospodarowane technologicznie w zależności od zakładu: tłuszcz bywa surowcem do wyrobów tłuszczowych lub farszów, a tkanki łączne mogą trafiać do surowców o innym przeznaczeniu. W zadaniu traktuje się je jako elementy niemięsne.
Ćwicz trzy rzeczy: (1) rozpoznawanie, które pozycje są mięsne, niemięsne i stratą; (2) szybkie sumowanie i przeliczanie "na 100 kg"; (3) kontrolę sensowności wyniku (czy nie przekracza łącznej masy i czy nie doliczyłeś strat).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Elementy niemięsne w tabeli to: ścięgna (1,0), łój (4,2) i kości (17,0)."

Źródła:

  • Opis tabeli z analizy ilustracji (model wizyjny): pozycje i wartości: ścięgna 1,0; łój 4,2; kości 17,0; strata rozbiorowa 0,2; razem 100,00 (materiał zadania egzaminacyjnego).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mięsa: rozbiór tusz i wykrawanie elementów kulinarnych
  • Zadania treningowe z obliczeń wydajności/uzysków (procenty, proporcje) w produkcji mięsnej
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dotyczące klasyfikacji elementów mięsnych i niemięsnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego