KWALIFIKACJA HGT1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 16.
Ile kilogramów pieczarek należy przygotować do sporządzenia 22 porcji szaszłyków z pieczarek, jeżeli do sporządzenia 4 porcji potrawy zużyto 400 g tego surowca?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie 400 g na 4 porcje oznacza 100 g na 1 porcję. Dla 22 porcji potrzeba 22 × 100 g = 2200 g. Następnie przeliczamy jednostki: 2200 g = 2,2 kg. Pozostałe wyniki wynikają z błędnego przeliczenia proporcji lub zamiany g na kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o zapotrzebowaniu surowca kluczowe jest założenie proporcjonalności: jeżeli liczba porcji rośnie, to ilość surowca rośnie wprost proporcjonalnie.

Krok 1: gramatura na 1 porcję
Skoro na 4 porcje zużyto 400 g pieczarek, to na 1 porcję przypada:
400 g ÷ 4 = 100 g.

Krok 2: zapotrzebowanie na 22 porcje
Jeżeli jedna porcja wymaga 100 g, to 22 porcje wymagają:
22 × 100 g = 2200 g.

Krok 3: zamiana gramów na kilogramy
Ponieważ 1000 g = 1 kg, to:
2200 g = 2,2 kg.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "2,2 kg".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "1,6 kg" – to typowy skutek zaniżenia wyniku, np. policzenia z błędną gramaturą na porcję albo pomylenia współczynnika (np. potraktowania 400 g jako dla większej liczby porcji niż 4).
  • "5,5 kg" – odpowiada zawyżeniu przez użycie niewłaściwego mnożnika (np. 400 g × 22/ ? bez podzielenia przez 4) albo pomyleniu proporcji.
  • "7,2 kg" – bardzo duże zawyżenie, zwykle wynikające z błędnej zamiany jednostek lub wielokrotnego przeskalowania (np. pomnożenia zamiast podzielenia w kroku wyliczania na 1 porcję).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz najpierw "na 1 porcję", a dopiero potem przemnóż przez liczbę porcji i na końcu sprawdź jednostki (g czy kg).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel znane zużycie przez liczbę porcji, dla których je podano. To daje gramaturę na 1 porcję, np. 400 g ÷ 4 = 100 g. Dopiero potem mnożysz przez docelową liczbę porcji. Ten schemat zmniejsza ryzyko pomyłki w proporcji.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych receptura jest stała: każda porcja ma tę samą gramaturę surowca. Dlatego ilość surowca rośnie liniowo wraz z liczbą porcji. Wyjątki (np. straty technologiczne) muszą być podane w treści, inaczej ich nie uwzględniamy.
Zastosuj prostą kontrolę: 1000 g = 1 kg. Jeśli wynik w gramach jest większy niż 1000, to w kilogramach będzie większy niż 1. Dzielisz przez 1000, np. 2200 g ÷ 1000 = 2,2 kg. Na końcu dopisz jednostkę.
Najczęściej: (1) liczenie bez kroku "na 1 porcję", (2) pomylenie dzielenia z mnożeniem, (3) zła zamiana jednostek g↔kg, (4) błąd w arytmetyce (np. 22×100), (5) brak sprawdzenia, czy wynik "ma sens" w praktyce kuchennej.
Najpierw wyznacz zużycie na 1 porcję: 400 g ÷ 4 = 100 g. Potem pomnóż przez 22 porcje: 22 × 100 g = 2200 g. Na końcu przelicz na kilogramy: 2200 g = 2,2 kg. To najbezpieczniejsza metoda.
Nie, jeśli treść zadania nie podaje strat lub wydajności po obróbce. W egzaminacyjnych obliczeniach przyjmuje się dane z treści jako obowiązujące i liczy się wprost z proporcji. Straty technologiczne uwzględnia się dopiero wtedy, gdy są jednoznacznie podane.
Stosuj jednostkę wymaganą w poleceniu. Jeśli pytanie prosi o kilogramy, wynik w gramach trzeba przeliczyć. W praktyce: mniejsze ilości (np. do 500 g) często podaje się w gramach, a większe (powyżej 1 kg) w kilogramach, ale na egzaminie decyduje treść.
Wykonaj kontrolę "na porcję": skoro wychodzi 100 g na porcję, to 22 porcje to ok. 22×100 g, czyli ok. 2200 g. Wynik rzędu 7 kg oznaczałby ponad 300 g na porcję, co nie pasuje do danych. Taka kontrola wyłapuje grube błędy.
Najczęściej potrzebne są: dzielenie (wyznaczenie na 1 porcję), mnożenie (skalowanie na liczbę porcji), przeliczanie jednostek (g, kg, l, ml) oraz czasem procenty (np. wydajność, straty). Warto ćwiczyć schematy i zawsze zapisywać jednostki przy liczbach.
Ćwicz krótkie zestawy zadań z proporcji: "na 1 porcję" → "na X porcji" → "zmiana jednostek". Rób notatkę z najważniejszych przeliczeń (1000 g = 1 kg, 1000 ml = 1 l). Po każdym zadaniu wykonuj kontrolę sensowności wyniku w odniesieniu do porcji.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Zużycie 400 g na 4 porcje oznacza 100 g na 1 porcję."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność prosta" https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): "Kilogram" https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): "Gram" https://pl.wikipedia.org/wiki/Gram - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały z matematyki zawodowej: proporcje i przeliczanie jednostek
  • Podręczniki/opracowania z technologii gastronomicznej dotyczące receptur i normowania porcji
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z kalkulacji gastronomicznej (porcje, gramatury, wydajność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego