KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 26.
Ile kosztuje proces złamywania 10 000 arkuszy A2 do formatu A5, jeżeli koszt jednego złamu wynosi 1 gr?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać A5 z arkusza A2, trzeba wykonać 3 kolejne złamy: A2→A3, A3→A4, A4→A5. Dla 10 000 arkuszy daje to 10 000 × 3 = 30 000 złamów. Koszt jednego złamu to 1 gr = 0,01 zł, więc 30 000 × 0,01 zł = 300 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W serii A każdy kolejny format powstaje przez złamanie poprzedniego na pół. Dlatego przejście z A2 do A5 nie odbywa się "od razu", tylko przez formaty pośrednie.

Liczba złamów wynika z liczby przejść między formatami:

  • A2 → A3: 1 złam
  • A3 → A4: 2 złam
  • A4 → A5: 3 złamy

Dla jednego arkusza A2 do uzyskania formatu A5 potrzeba więc 3 złamów na arkusz. W nakładzie 10 000 arkuszy łączna liczba operacji falcowania wynosi 10 000 × 3 = 30 000 złamów.

Następnie przeliczamy koszt jednostkowy: 1 gr = 0,01 zł. Całkowity koszt to 30 000 × 0,01 zł = 300 zł.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 200 zł i 100 zł odpowiadają zbyt małej liczbie złamów (np. 2 lub 1 złam na arkusz), co zwykle wynika z pominięcia formatów pośrednich.
  • 400 zł oznacza przyjęcie 4 złamów na arkusz, czyli wykonanie jednej operacji "za dużo" w stosunku do rzeczywistych przejść A2→A5.

W praktyce koszt złamu może zależeć od papieru, maszyny i organizacji pracy, ale w zadaniu jest podany jako stały, więc stosuje się prosty schemat: nakład × liczba operacji × koszt jednostkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz liczbę przejść między kolejnymi formatami serii A. Z A2 do A5 idziesz: A2→A3→A4→A5, więc są 3 przejścia, a każde przejście to jeden złam. Dlatego wychodzi 3 złamy na jeden arkusz A2.
Bo w serii A każdy kolejny format jest połową poprzedniego. Żeby z A2 zrobić A5, musisz kolejno "połówkować" arkusz: najpierw do A3, potem do A4 i dopiero do A5. To oznacza trzy osobne zgięcia, czyli trzy operacje falcowania.
Złamywanie (falcowanie) to operacja introligatorska polegająca na zginaniu arkusza wzdłuż wyznaczonej linii, aby uzyskać mniejszy format lub odpowiedni układ składek. W kalkulacjach kosztów często liczy się koszt każdego pojedynczego złamu.
1 grosz to 0,01 zł. Najprościej zamienić grosze na złote przed mnożeniem: koszt jednostkowy 1 gr zapisujesz jako 0,01 zł, a potem mnożysz przez liczbę operacji. Unikasz wtedy pomyłek rzędu wielkości.
Użyj schematu: nakład arkuszy × liczba złamów na arkusz × koszt jednego złamu. Najpierw liczysz, ile złamów przypada na jeden arkusz (np. z relacji formatów), a dopiero potem mnożysz przez liczbę arkuszy i przez koszt jednostkowy.
Najczęstsze są trzy pomyłki: (1) pominięcie formatów pośrednich i policzenie zbyt małej liczby złamów, (2) pomyłka w jednostkach pieniężnych (1 gr mylone z 1 zł), (3) policzenie liczby formatów zamiast liczby przejść między formatami.
W takich zadaniach liczy się zwykle liczba kolejnych połówkowań potrzebnych do uzyskania docelowego formatu, więc kierunek nie zmienia wyniku (nadal są 3 przejścia z A2 do A5). W praktyce kierunek może wpływać na układ i technologię, ale nie na samą liczbę etapów formatu A.
Najczęściej na etapie planowania produkcji i przygotowania kosztorysu zlecenia. Trzeba wtedy oszacować koszty operacji po druku (introligatornia), takich jak falcowanie, cięcie czy oprawa, aby wycenić usługę i zaplanować zasoby.
Zapamiętaj zasadę: każdy kolejny format serii A to połowa poprzedniego. Gdy schodzisz z numerem w dół (A2→A3→A4…), wykonujesz kolejne "połówkowanie". Liczba złamów to po prostu liczba kroków między oznaczeniami, np. 2→5 daje 3 kroki.
Podany "koszt jednego złamu" to koszt jednej operacji na jednym arkuszu. Żeby dostać koszt całkowity, trzeba policzyć wszystkie złamy w całym nakładzie: liczba arkuszy × złamy na arkusz. Dopiero tę liczbę mnoży się przez koszt jednostkowy.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby uzyskać A5 z arkusza A2, trzeba wykonać 3 kolejne złamy: A2→A3, A3→A4, A4→A5.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", definicja serii A i relacji kolejnych formatów
  • Polski Komitet Normalizacyjny: PN-EN ISO 216 (wydanie odpowiadające ISO 216), wymagania dotyczące formatów serii A

Materiały:

  • Norma ISO 216 – formaty papieru serii A (opis relacji formatów)
  • Materiały dydaktyczne z introligatorstwa: falcowanie i rodzaje złamów
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji kosztów w poligrafii (nakład × operacje × koszt jednostkowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego