KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
Ile maszynogodzin pracował walec statyczny przy zagęszczaniu warstwy podbudowy drogi, przedstawionej na rysunku, na odcinku o długości 200 m, jeżeli nakłady na wykonanie 100 m2 wynoszą 1,82 m-g?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny drogi z warstwą podbudowy, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć liczbę maszynogodzin, najpierw wyznacza się powierzchnię zagęszczanej warstwy z danych z rysunku (długość odcinka 200 m razy szerokość). Następnie przelicza się nakład 1,82 m-g na 100 m2 proporcjonalnie do obliczonej powierzchni. Otrzymany wynik odpowiada wartości 18,2 m-g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o nakładach maszynowych kluczowe jest rozróżnienie jednostek: nakład podano jako 1,82 m-g na 100 m2, czyli odnosi się on do powierzchni, a nie do samej długości odcinka. Dlatego pierwszym krokiem jest zawsze wyznaczenie powierzchni robót na podstawie rysunku.

1) Wyznacz powierzchnię zagęszczania
Powierzchnia warstwy podbudowy na odcinku drogi to iloczyn długości odcinka i szerokości (lub sumy szerokości pasów), którą należy odczytać z rysunku:
Powierzchnia = długość × szerokość.

2) Przelicz nakład jednostkowy na obliczoną powierzchnię
Skoro 1,82 m-g przypada na 100 m2, to na 1 m2 przypada 1,82/100 m-g. Następnie mnoży się tę wartość przez wyznaczoną powierzchnię. Jest to typowe przeliczenie proporcjonalne: im większa powierzchnia, tym większa liczba maszynogodzin.

3) Sprawdź sens wyniku
Wynik powinien być dodatni, w jednostce m-g i rosnąć wraz z powierzchnią. Odpowiedź 18,2 m-g jest spójna z przeliczeniem nakładu 1,82 m-g/100 m2 dla powierzchni wynikającej z danych z rysunku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 12,7 m-g typowo wynika z nieuwzględnienia pełnej powierzchni (np. zaniżenia szerokości z rysunku) albo z błędnego przeliczenia przez 100.
  • 25,6 m-g często pojawia się po zawyżeniu powierzchni (np. przyjęciu zbyt dużej szerokości) lub po podwójnym doliczeniu przejazdów, których zadanie nie podaje.
  • 38,7 m-g może być skutkiem pomylenia skali (np. potraktowania nakładu jak na 50 m2 zamiast 100 m2) albo błędnego mnożenia bez dzielenia przez 100.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści, do czego odnosi się nakład (m, m2, m3). To jedna z najczęstszych pułapek w zadaniach obmiarowo-nakładowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz nakład na 1 m²: dzielisz wartość przez 100. Potem mnożysz przez obliczoną powierzchnię robót w m². Wynik ma jednostkę m-g i oznacza łączny czas pracy maszyny potrzebny do wykonania danego zakresu.
m-g to maszynogodzina, czyli jednostka nakładu pracy maszyny (czas jej pracy). W kalkulacjach technologicznych i kosztorysowych m-g służy do planowania czasu, zasobów sprzętowych oraz porównania planu z wykonaniem na budowie.
Ponieważ nakład podano na 100 m², czyli odnosi się do powierzchni zagęszczania. Sama długość 200 m nie wystarcza bez szerokości z rysunku. Dopiero powierzchnia (długość × szerokość) pozwala przeliczyć nakład jednostkowy na cały odcinek.
Najczęściej potrzebujesz szerokości zagęszczanej warstwy (np. szerokości jezdni/pobocza), czasem podziału na pasy oraz długości odcinka. Z tych danych liczysz powierzchnię w m², a następnie przeliczasz nakład m-g/100 m² na całość.
Tak. Nakłady normatywne zależą m.in. od typu walca (statyczny/wibracyjny), liczby przejść, grubości warstwy, rodzaju kruszywa i wymaganej gęstości. W zadaniu przyjmuje się jednak wartość podaną w treści jako obowiązującą do obliczeń.
Najczęściej myli się jednostki (m zamiast m²), zapomina o dzieleniu przez 100 albo błędnie odczytuje szerokość z rysunku. Zdarza się też niepotrzebnie "dodawać przejścia", choć zadanie nie podaje współczynnika przejazdów.
Walec statyczny stosuje się m.in. do zagęszczania i dogęszczania warstw, gdy wymagana jest spokojniejsza praca (np. ograniczenie drgań) lub w określonych warunkach technologicznych. Dobór sprzętu zależy od projektu, materiału i wymagań jakościowych.
Porównaj wynik z doświadczeniem brygady i planowaną wydajnością sprzętu: czy liczba m-g nie jest rażąco mała/duża dla danej powierzchni. Sprawdź też, czy poprawnie policzono m² oraz czy nakład jest na 100 m² (a nie np. na 1000 m²).
Tak. Dzielisz łączną liczbę m-g przez planowaną liczbę godzin pracy maszyny w ciągu dnia (np. 8 h lub inny czas zmiany). Otrzymasz orientacyjną liczbę dni/zmian potrzebnych do wykonania robót, co pomaga w harmonogramowaniu.
Ćwicz schemat: (1) odczyt danych z rysunku, (2) obmiar (m, m² lub m³), (3) przeliczenie nakładu jednostkowego na zakres robót, (4) kontrola jednostek. Warto robić krótkie notatki z typowych przeliczeń "na 100" i "na 1000".
info

Statystycznie 36% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć liczbę maszynogodzin, najpierw wyznacza się powierzchnię zagęszczanej warstwy z danych z rysunku (długość odcinka 200 m razy szerokość).

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii robót ziemnych i drogowych (zagadnienia: podbudowy, zagęszczanie, walcowanie)
  • Instrukcje i DTR walców drogowych (zakresy pracy, podstawy eksploatacji)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.13 dotyczące obmiaru i nakładów rzeczowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego