KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 6.
Ile papieru o gramaturze 300 g/m2 zostanie wykorzystane w procesie wykonania 100 sztuk plansz formatu A3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gramatura 300 g/m2 oznacza 300 g na 1 m2 papieru.
Pole arkusza A3 wynosi 0,297 × 0,420 = 0,12474 m2. Masa 1 arkusza: 300 × 0,12474 ≈ 37,42 g. Dla 100 arkuszy: 3742 g = 3,74 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Gramatura (np. 300 g/m2) mówi, ile gramów waży 1 metr kwadratowy danego papieru. Aby policzyć zużycie papieru w kilogramach, trzeba znać pole jednego arkusza i pomnożyć je przez gramaturę oraz liczbę arkuszy.

Krok 1: pole formatu A3
Format A3 ma wymiary 297 mm × 420 mm, czyli 0,297 m × 0,420 m.
Zatem pole wynosi: 0,297 × 0,420 = 0,12474 m2.

Krok 2: masa jednego arkusza
Masa = gramatura × pole
m1 = 300 g/m2 × 0,12474 m2 = 37,422 g ≈ 37,42 g.

Krok 3: masa 100 arkuszy
m100 = 100 × 37,422 g = 3742,2 g = 3,7422 kg ≈ 3,74 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2,98 kg – odpowiadałoby mniejszemu polu lub niższej gramaturze; typowy błąd to liczenie jak dla mniejszego formatu albo pominięcie części przeliczeń.
  • 4,27 kg – wynik zawyżony; często wynika z przyjęcia zbyt dużego pola arkusza (np. pomylenia wymiarów) lub błędnego przeliczenia mm na metry.
  • 5,39 kg – znacznie zawyżone zużycie, zwykle efekt podwojenia/potrójenia pola albo pomylenia jednostek (np. g z kg).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pamiętasz, że pole A0 = 1 m2, to każde kolejne A ma pole o połowę mniejsze: A1 = 0,5 m2, A2 = 0,25 m2, A3 = 0,125 m2. To szybki sposób kontroli wyniku (dla A3 wyjdzie około 3,75 kg).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura to masa papieru przypadająca na 1 m² powierzchni. Wartość 300 g/m² oznacza, że arkusz o polu 1 m² waży 300 g. Aby policzyć masę arkusza, mnożysz gramaturę przez pole arkusza w m².
Najpierw wyznacz pole A3: 0,297 m × 0,420 m = 0,12474 m². Potem użyj wzoru m = G × P, gdzie G to gramatura (g/m²), a P pole (m²). Dla 300 g/m²: 300 × 0,12474 ≈ 37,42 g.
Gramatura jest w g/m², więc pole musi być w m². Jeśli zostawisz wymiary w mm, pole wyjdzie w mm² i wynik masy będzie błędny o duży współczynnik. Najbezpieczniej przeliczyć: 297 mm = 0,297 m oraz 420 mm = 0,420 m.
Pole A3 można policzyć z wymiarów: 0,297 × 0,420 = 0,12474 m². W przybliżeniu (z własności serii A) można też przyjąć 0,125 m². Różnica wynika z zaokrągleń rzeczywistych wymiarów.
Po obliczeniu masy w gramach dzielisz przez 1000, bo 1000 g = 1 kg. Przykład: 3742 g ÷ 1000 = 3,742 kg, czyli po zaokrągleniu 3,74 kg. Warto pilnować miejsc po przecinku na końcu, nie w środku obliczeń.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle tak, jeśli nie podano narzutu, makulatury ani sposobu druku (np. układu użytków). W praktyce produkcyjnej zużycie może być większe przez odpady i próby, ale to wymagałoby dodatkowych danych w treści.
Możesz użyć własności serii A: A0 ma 1 m², A1 ma 0,5 m², A2 ma 0,25 m², a A3 ma 0,125 m². Wtedy masa 1 arkusza ≈ 300 × 0,125 = 37,5 g, a dla 100 arkuszy ≈ 3,75 kg. To dobra kontrola.
Różnica wynika z użycia dokładniejszych wymiarów A3: 0,297 m × 0,420 m daje pole 0,12474 m², trochę mniejsze niż 0,125 m². Stąd masa 100 arkuszy to ok. 3,742 kg, czyli 3,74 kg po zaokrągleniu.
Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia mm na m, pomylenie gramatury z masą arkusza, złe policzenie pola (np. dodawanie boków zamiast mnożenia) oraz przedwczesne zaokrąglanie. Warto prowadzić jednostki w każdym kroku.
Umożliwia oszacowanie zapotrzebowania na papier, kosztu materiału i masy partii do transportu/magazynowania. W kalkulacji zlecenia porównuje się też różne gramatury i formaty, aby dobrać podłoże do projektu i ograniczyć odpady.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że gramatura 300 g/m2 oznacza 300 g na 1 m2 papieru.Pole arkusza A3 wynosi 0,297 × 0,420 = 0,12474 m2.

Źródła:

  • Wikipedia: "ISO 216" (formaty serii A, zależność pól), https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "A3 (format papieru)" (wymiary 297×420 mm), https://pl.wikipedia.org/wiki/A3_(format_papieru) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "Gramatura" (definicja g/m²), https://pl.wikipedia.org/wiki/Gramatura - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Tabele formatów papieru serii A (wymiary i pola)
  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji poligraficznej (zużycie podłoża, jednostki)
  • Karty katalogowe papierów (definicja i znaczenie gramatury)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego