KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 39.
Ile porcji napoju otrzyma się z 8 opakowań soku o pojemności 1,5 l każdy, jeżeli na 1 porcję napoju potrzeba 200 ml soku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz objętość soku: 8 × 1,5 l = 12 l. Następnie zamień litry na mililitry: 12 l = 12 000 ml. Liczbę porcji wyznacza dzielenie: 12 000 ml / 200 ml = 60. Inne wyniki biorą się zwykle z pominięcia przeliczenia l→ml albo błędnego dzielenia.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć liczbę porcji, trzeba najpierw ustalić łączną ilość soku, a potem podzielić ją przez zużycie soku na 1 porcję.

Krok 1. Suma objętości soku
Jedno opakowanie ma 1,5 l, a opakowań jest 8, więc:
8 × 1,5 l = 12 l

Krok 2. Ujednolicenie jednostek
Zużycie na porcję podano w mililitrach (200 ml), więc 12 l trzeba zamienić na ml:
1 l = 1000 ml, zatem
12 l = 12 000 ml

Krok 3. Obliczenie liczby porcji
Skoro 1 porcja wymaga 200 ml soku, to liczba porcji wynosi:
12 000 ml / 200 ml = 60
Jednostki (ml) skracają się, a wynik jest liczbą porcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 45 porcji – typowy skutek pomylenia działań lub nieprawidłowego przeliczenia łącznej ilości soku (np. policzenie 9 l zamiast 12 l).
  • 16 porcji – często wynika z błędu skali: potraktowania 1,5 l jak 1500 ml, ale następnie niewłaściwego uwzględnienia liczby opakowań lub podzielenia tylko 1500 ml przez 200 ml.
  • 75 porcji – może wynikać z błędnego przyjęcia innej normy porcji (np. 160 ml) albo pomyłki w dzieleniu.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach gastronomicznych zawsze najpierw doprowadź wszystkie wielkości do tych samych jednostek (tu: ml), a dopiero potem dziel przez normę na porcję. To minimalizuje błędy rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeliczenie jest stałe: 1 litr = 1000 mililitrów. Czyli aby zamienić litry na ml, mnożysz przez 1000 (np. 12 l = 12 000 ml). W drugą stronę dzielisz przez 1000. Najpierw ujednolicaj jednostki, dopiero potem licz porcje.
Najbezpieczniej najpierw przeliczyć wszystko do tych samych jednostek (np. ml), a dopiero potem dzielić przez normę na porcję. Mieszanie l i ml w jednym działaniu to częsty powód błędów na egzaminie oraz w praktycznej kalkulacji kuchennej.
Bo 8 oznacza liczbę opakowań, a 1,5 l to objętość jednego opakowania. Łączna ilość soku to suma wszystkich opakowań, więc liczysz: liczba sztuk × pojemność sztuki. Dopiero z tej sumy wyznaczasz liczbę porcji.
Ustal całkowitą objętość w ml i zastosuj wzór: liczba porcji = ilość całkowita / norma na porcję. Przykład: 12 000 ml / 200 ml = 60 porcji. To standardowy sposób liczenia zużycia surowców płynnych w gastronomii.
W treści podano: "na 1 porcję napoju potrzeba 200 ml soku", więc norma dotyczy zużycia soku na porcję. Jeśli w innych zadaniach pojawia się rozcieńczanie (np. woda, syrop), wtedy trzeba dodatkowo uwzględnić proporcje, ale tutaj ich nie podano.
Najczęstsze są: (1) brak przeliczenia l→ml, (2) policzenie tylko jednego opakowania zamiast wszystkich, (3) pomyłka w dzieleniu przez 200, (4) przypadkowe użycie innej "porcji" niż podana w zadaniu. Pomaga zapis działań w 3 krokach i kontrola jednostek.
Zrób kontrolę "na oko": 12 l to 12 000 ml, a porcja to 200 ml, więc to około 12 000/200 = 60. Gdyby wyszło 16 porcji, oznaczałoby to porcję ~750 ml, a gdyby 75 porcji, porcja ~160 ml. Takie porównanie pomaga wychwycić błąd jednostek.
Stosuje się je przy planowaniu produkcji na przyjęcia, bufety i serwis a’la carte: aby policzyć, ile porcji da się wydać z zapasu, ile trzeba zamówić surowca oraz jak rozliczyć rozchód magazynowy. To element kalkulacji i kontroli kosztów.
W takich zadaniach zwykle zakłada się pełne porcje. Jeśli dzielenie nie daje liczby całkowitej (np. 12 000/220), w praktyce najczęściej bierze się tylko pełne porcje, a resztę traktuje jako niedobór lub zapas. W tym zadaniu wynik jest dokładnie 60.
Zapisz kolejno: (1) obliczenie łącznej objętości w litrach, (2) przeliczenie na mililitry, (3) dzielenie przez normę na porcję. Krótki, czytelny zapis z jednostkami (l, ml) pokazuje tok rozumowania i ogranicza ryzyko prostych pomyłek rachunkowych.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw oblicz objętość soku: 8 × 1,5 l = 12 l."

Źródła:

  • Wikipedia: "Litr" – opis jednostki oraz zależność 1 l = 1000 ml, https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Mililitr" – opis jednostki i relacja do litra, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mililitr (dostęp: 2026-02-18)
  • BIPM: The International System of Units (SI) – definicje i przedrostki (m.in. mili-), https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały szkolne z technologii gastronomicznej dotyczące normowania i kalkulacji porcji
  • Ćwiczenia z arytmetyki: przeliczanie jednostek objętości i masy w zadaniach praktycznych
  • Zadania treningowe z kalkulacji surowcowej dla napojów i potraw

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego