Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 18.
Ile wody utlenionej można otrzymać ze 100,0 g Hydrogenii peroxidi 30%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Woda utleniona" w farmacji oznacza roztwór 3% H2O2.
Ze 100,0 g roztworu 30% mamy 30,0 g czystego H2O2. Aby ta ilość stanowiła 3% masy roztworu końcowego, masa całkowita musi wynosić 30,0 / 0,03 = 1000,0 g, czyli tyle wody utlenionej można otrzymać.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach recepturowych kluczowe jest rozróżnienie między surowcem (tu: Hydrogenii peroxidi 30%) a produktem docelowym (tu: woda utleniona). W nomenklaturze farmaceutycznej "woda utleniona" to standaryzowany roztwór 3% nadtlenku wodoru, a nie dowolny roztwór H2O2.

Krok 1: oblicz ilość substancji czynnej w roztworze wyjściowym.
Stężenie 30% (m/m) oznacza, że w 100,0 g roztworu jest 30,0 g H2O2. Tę ilość traktujemy jako stałą w rozcieńczaniu (nie "znika" przy dodaniu wody).

Krok 2: wyznacz masę roztworu końcowego o stężeniu 3%.
Jeśli 30,0 g ma stanowić 3% masy końcowej, to spełniamy bilans masy:

  • m(H2O2) = 0,03 · m(roztworu końcowego)
  • m(roztworu końcowego) = 30,0 g / 0,03 = 1000,0 g

Odpowiedź "1000,0 g" jest więc poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "100,0 g" wynika z pominięcia faktu rozcieńczania: to jedynie masa roztworu wyjściowego 30%, a nie masa roztworu 3% możliwa do otrzymania.
  • "300,0 g" odpowiadałoby sytuacji, gdyby 30,0 g stanowiło 10% roztworu końcowego (lub gdy ktoś błędnie przyjął inne stężenie docelowe). Nie jest to "woda utleniona" w znaczeniu farmaceutycznym.
  • "30,0 g" to masa czystego H2O2 zawarta w 100,0 g roztworu 30%. To nie jest ilość gotowego roztworu 3%, tylko ilość substancji czynnej przed rozcieńczeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozcieńczaniu zawsze najpierw policz, ile masz substancji czynnej, a dopiero potem oblicz masę/objętość roztworu o stężeniu docelowym. W ten sposób unikasz typowej pomyłki 3% vs 30%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest woda utleniona w ujęciu farmaceutycznym?
W farmacji "woda utleniona" to nazwa standardowego roztworu nadtlenku wodoru o stężeniu 3% (m/m). To ważne, bo w obliczeniach recepturowych stężenie docelowe nie jest "dowolne", tylko wynika z utrwalonej nazwy preparatu.
Dlaczego z 30% nadtlenku wodoru można otrzymać dużo więcej roztworu 3%?
Bo rozcieńczanie zachowuje ilość substancji czynnej. Z 100 g roztworu 30% masz 30 g H2O2. Te 30 g, po dodaniu rozpuszczalnika, może stanowić 3% większej masy roztworu, czyli łącznie 1000 g.
Jak wykonać obliczenie rozcieńczenia metodą bilansu masy?
Najpierw policz masę substancji czynnej w roztworze wyjściowym, a potem podziel przez stężenie docelowe w zapisie dziesiętnym. Przykład: 100 g · 0,30 = 30 g H2O2; następnie 30 g / 0,03 = 1000 g roztworu 3%.
Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach o wodzie utlenionej 3%?
Najczęściej myli się "wodę utlenioną" (3%) z surowcem 30%, albo kończy obliczenia na 30 g, bo to masa H2O2 w 100 g roztworu 30%. Błędem jest też dzielenie przez 3 zamiast przez 0,03.
Czy wynik 30,0 g może być poprawną odpowiedzią w takim zadaniu?
Tak, ale tylko gdy pytanie dotyczy ilości czystego H2O2 w roztworze 30%. W pytaniu o "ile wody utlenionej (3%) można otrzymać" wynik 30,0 g oznacza jedynie substancję czynną, a nie masę roztworu końcowego.
Jak obliczyć, ile wody trzeba dodać do 100,0 g roztworu 30%, aby uzyskać 3%?
Najpierw wyznacz masę roztworu końcowego: 30 g / 0,03 = 1000 g. Potem odejmij masę roztworu wyjściowego: 1000 g − 100 g = 900 g wody/rozpuszczalnika. To typowe pytanie uzupełniające do zadania.
Jakie stężenie ma Hydrogenii peroxidi 30% i do czego służy w aptece?
Hydrogenii peroxidi 30% to skoncentrowany roztwór nadtlenku wodoru (30% m/m), wykorzystywany jako surowiec do przygotowania roztworów o mniejszym stężeniu. W praktyce aptecznej służy m.in. do sporządzania standardowej wody utlenionej 3%.
Dlaczego w zadaniach recepturowych liczy się masę, a nie objętość roztworu?
W wielu zadaniach farmaceutycznych stężenie podane jest jako % (m/m), czyli w odniesieniu do masy. Wtedy najbezpieczniej prowadzić obliczenia masowe, bo nie trzeba znać gęstości. Objętość bywa potrzebna dopiero, gdy stężenie jest m/V lub podano gęstość.
Kiedy warto użyć metody krzyża zamiast bilansu masy?
Metoda krzyża jest wygodna, gdy mieszasz dwa roztwory o różnych stężeniach, np. 30% z wodą (0%). Szybko pokazuje proporcje składników. Bilans masy jest bardziej uniwersalny i pomaga uniknąć błędów, gdy zadanie wymaga masy roztworu końcowego.
Jak sprawdzić na egzaminie, czy wynik rozcieńczenia ma sens?
Zrób kontrolę "na logikę": 30% to 10 razy więcej niż 3%, więc roztworu 3% powinno wyjść około 10 razy więcej niż masa koncentratu (przy rozcieńczaniu wodą). Z 100 g koncentratu spodziewasz się ok. 1000 g roztworu 3%, co potwierdza rachunek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: ""Woda utleniona" w farmacji oznacza roztwór 3% H2O2.Ze 100,0 g roztworu 30% mamy 30,0 g czystego H2O2."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do obliczeń recepturowych dla technika farmaceutycznego (dział: rozcieńczanie roztworów)
  • Materiały dydaktyczne z technologii postaci leku: stężenia procentowe i bilans masy
  • Monografie farmakopealne dotyczące roztworów nadtlenku wodoru i nazw zwyczajowych stosowanych w farmacji
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego