Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2014 (test 2)



PYTANIE NR 32.
Ile wynosi koszt zakupu twarogu potrzebnego do sporządzenia 80 porcji pasty rybnej, jeżeli normatyw surowcowy na 4 porcje wynosi 250 g twarogu, a cena 1 kg twarogu 15,00 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Normatyw 250 g jest na 4 porcje, więc na 80 porcji potrzeba 80/4 = 20 razy więcej: 20 × 250 g = 5000 g = 5 kg twarogu.
Koszt przy cenie 15,00 zł za 1 kg wynosi 5 × 15,00 zł = 75,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza typową umiejętność kucharza: przeliczenie normatywu surowcowego na inną liczbę porcji oraz wyznaczenie kosztu zakupu surowca. Kluczowe są dwa kroki: (1) proporcja porcji, (2) zgodność jednostek masy z ceną jednostkową.

Krok 1: przeliczenie ilości twarogu na 80 porcji
Podano, że na 4 porcje przypada 250 g twarogu. Liczba 80 porcji jest większa od 4 porcji 20 razy, bo 80/4 = 20. Zatem potrzebna ilość twarogu to 20 × 250 g = 5000 g.

Krok 2: zamiana gramów na kilogramy
Cena jest podana za 1 kg, więc masę trzeba mieć w kilogramach. 5000 g = 5 kg.

Krok 3: obliczenie kosztu
Skoro 1 kg kosztuje 15,00 zł, to 5 kg kosztuje 5 × 15,00 zł = 75,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "60,00 zł" często wynika z błędnego mnożenia 5 × 15 albo z nieuważnego rachunku na końcu, mimo poprawnie policzonej masy.
  • "7,50 zł" to typowy skutek pomylenia skali (np. potraktowania 250 g jak 2500 g na 80 porcji) albo błędnego przyjęcia, że 0,5 kg zamiast 5 kg.
  • "6,00 zł" może wynikać z podzielenia zamiast pomnożenia (odwrócenie proporcji) lub z pomylenia ceny za kg z ceną za 100 g.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy jednostki są zgodne (g vs kg) i wyznacz mnożnik porcji (tu: 80/4). Dopiero potem licz koszt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć ilość surowca z normatywu na inną liczbę porcji?
Najpierw wyznacz mnożnik porcji: liczba porcji docelowych / liczba porcji w normatywie. Potem pomnóż normatyw surowca przez ten mnożnik. Na końcu sprawdź jednostki (g, kg, l), aby pasowały do dalszych obliczeń.
Dlaczego trzeba przeliczyć gramy na kilogramy przy cenie za 1 kg?
Bo cena 15,00 zł dotyczy 1 kg, a normatyw jest w gramach. Mnożenie "gramów" przez "zł/kg" daje błąd jednostek. Najpierw zamień g na kg (dzieląc przez 1000), a dopiero potem licz koszt.
Co oznacza normatyw surowcowy w gastronomii?
Normatyw surowcowy to ustalona ilość danego surowca potrzebna do przygotowania określonej liczby porcji lub jednej porcji. Ułatwia planowanie zakupów, kontrolę zużycia oraz kalkulację kosztu surowcowego potrawy.
Jak szybko policzyć mnożnik porcji w zadaniu z 4 porcjami i 80 porcjami?
Wystarczy podzielić 80 przez 4. Wynik 20 oznacza, że porcji jest 20 razy więcej niż w normatywie, więc i surowca potrzeba 20 razy więcej. To najprostszy sposób uniknięcia błędu "na porcję".
Jakie są najczęstsze błędy w obliczeniach kosztu surowca na egzaminie kucharza?
Najczęściej: pomylenie podstawy normatywu (np. "na 4 porcje" vs "na 1 porcję"), brak zamiany jednostek (g na kg), odwrócenie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia) oraz pomyłki rachunkowe w mnożeniu ceny przez masę.
Czy można liczyć koszt bez wyznaczania masy w kilogramach?
Można, ale tylko jeśli konsekwentnie przeliczysz cenę do tej samej jednostki, np. na zł/g. W praktyce łatwiej jest przeliczyć masę na kg, bo ceny w zadaniach egzaminacyjnych i w zakupach najczęściej są podawane w zł/kg.
Jak sprawdzić, czy wynik kosztu ma sens w zadaniu z twarogiem?
Oceń rząd wielkości: 80 porcji to dużo, więc łączna ilość twarogu nie powinna być "kilkaset gramów", tylko raczej kilka kilogramów. Jeśli wychodzi mniej niż 1 kg, prawdopodobnie pomylono mnożnik porcji albo jednostki.
Jak policzyć koszt, gdy cena jest podana za 100 g zamiast za 1 kg?
Najpierw dopasuj jednostki: jeśli cena jest za 100 g, policz ile "setek gramów" mieści się w Twojej masie (np. 5000 g to 50 × 100 g), a następnie pomnóż przez cenę za 100 g. Alternatywnie przelicz cenę na zł/kg.
Kiedy w kuchni stosuje się takie obliczenia kosztów surowców?
Gdy planujesz produkcję na bankiet, żywienie zbiorowe lub większą liczbę gości, a także przy układaniu jadłospisu i wycenie potraw. Obliczenia pomagają ustalić zapotrzebowanie na zakup i kontrolować budżet surowcowy.
Jaką metodą najlepiej rozwiązywać zadania o normatywach na egzaminie zawodowym?
Najbezpieczniej stosować schemat: (1) oblicz mnożnik porcji, (2) policz łączną ilość surowca, (3) zamień jednostki do ceny (np. kg), (4) policz koszt. Taki algorytm ogranicza ryzyko pomyłek i przyspiesza pracę.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Normatyw 250 g jest na 4 porcje, więc na 80 porcji potrzeba 80/4 = 20 razy więcej: 20 × 250 g = 5000 g = 5 kg twarogu.Koszt przy cenie 15,00 zł za 1 kg wynosi 5 × 15,00 zł = 75,00 zł."

Źródła:

  • Wikipedia: "Kilogram" (przeliczenia jednostek masy) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Gram" (zależność g i kg) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gram (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Proporcjonalność prosta" (obliczenia proporcji) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Ćwiczenia z proporcji i przeliczania jednostek (g, kg) na poziomie szkoły branżowej
  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji gastronomicznej: normatywy, gramatury, koszt surowcowy
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obszaru: obliczanie zapotrzebowania surowców i kosztów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego