KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 15.
Ile wynosi stopień rozdrobnienia nadawy o uziarnieniu 0-20 mm w kruszarce szczękowej o szerokości szczeliny wylotowej równej 4 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień rozdrobnienia zwykle liczy się jako stosunek wymiaru charakterystycznego nadawy do wymiaru charakterystycznego produktu. Dla nadawy 0–20 mm przyjmuje się Dmax=20 mm, a za produkt w tym ujęciu szczelinę wylotową 4 mm. Zatem i = 20/4 = 5.

Pełne wyjaśnienie:

Stopień rozdrobnienia opisuje, jak bardzo zmniejszono wymiar ziaren w procesie kruszenia. W typowym ujęciu dydaktycznym wyraża się go jako iloraz wymiaru charakterystycznego nadawy i wymiaru charakterystycznego produktu:

i = D / d

W zadaniu podano uziarnienie nadawy 0–20 mm. Dla obliczeń przyjmuje się zwykle górną granicę przedziału, czyli D = 20 mm (wartość 0 mm jedynie informuje o obecności frakcji drobnej i nie jest "wielkością" do dzielenia).

Jako miarę produktu w tym typie zadań przyjmuje się szerokość szczeliny wylotowej kruszarki szczękowej, tu d = 4 mm. Następnie wykonuje się proste działanie:

i = 20 / 4 = 5

Dlatego poprawna jest odpowiedź "5".

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • "4" wynika zwykle z pomylenia pojęć i przepisania szczeliny wylotowej jako wyniku zamiast użycia jej w mianowniku.
  • "20" to częsty błąd polegający na uznaniu, że skoro w treści jest 0–20 mm, to "20" musi być odpowiedzią, bez wykonania obliczeń.
  • "50" mogłoby wyjść np. przy innym (niepodanym w zadaniu) założeniu co do produktu lub błędnym podstawieniu wartości, więc nie wynika z danych 20 mm i 4 mm.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz stosunek (bez jednostek po skróceniu) oraz czy w liczniku jest większy wymiar (nadawa), a w mianowniku mniejszy (produkt/ustawienie szczeliny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopień rozdrobnienia to miara, o ile zmniejszono wymiar ziaren w procesie kruszenia. Najczęściej zapisuje się go jako iloraz wymiaru charakterystycznego nadawy i wymiaru charakterystycznego produktu: i = D/d. Wynik jest bezjednostkowy.
W typowych zadaniach przyjmuje się D jako górną granicę uziarnienia nadawy (tu 20 mm), a d jako wymiar produktu utożsamiony ze szczeliną wylotową (tu 4 mm). Liczysz i = 20/4 = 5. Zwróć uwagę, że "0" z przedziału nie jest używane w dzieleniu.
Przedział 0–20 mm oznacza, że ziarna nie przekraczają 20 mm. Do stopnia rozdrobnienia w prostych zadaniach przyjmuje się zwykle wartość maksymalną Dmax, bo najlepiej opisuje "największy" materiał w nadawie, który trzeba rozkruszyć.
Nie zawsze w praktyce: uziarnienie produktu zależy też od właściwości materiału i warunków pracy. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się uproszczenie, że wymiar charakterystyczny produktu d odpowiada ustawieniu szczeliny wylotowej, jeśli nie podano innych danych.
Najczęstsze pomyłki to: dzielenie w złej kolejności (4/20), podstawienie "0" z przedziału 0–20, przepisanie 4 mm jako wyniku zamiast użycia w mianowniku oraz traktowanie stopnia rozdrobnienia jako różnicy (20−4) zamiast stosunku (20/4).
Nie. To wielkość bezjednostkowa, bo jest to stosunek dwóch długości podanych w tych samych jednostkach (np. mm/mm). W praktyce ważne jest, by konsekwentnie używać tej samej jednostki w liczniku i mianowniku.
Kruszarka szczękowa rozdrabnia materiał przez zgniatanie między szczęką stałą i ruchomą. Materiał przemieszcza się w dół komory, a wielkość opuszczających ją ziaren jest powiązana z ustawieniem szczeliny wylotowej. To właśnie ta szczelina bywa używana jako d w obliczeniach.
Dmax (górna granica) bywa używany w prostych zadaniach i opisach granicznych. W analizie technologicznej częściej spotyka się miary statystyczne rozkładu uziarnienia, jak d80 lub d50, ale muszą być one podane w danych. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się definicji z treści zadania.
Zwykle nie, jeśli pytanie dotyczy stopnia rozdrobnienia i podaje również szczelinę wylotową. Wartość 20 mm jest wtedy elementem danych (D), a nie wynikiem. Poprawny wynik powinien wynikać z ilorazu D/d, czyli z wykonania obliczenia.
Zrób kontrolę sensu: stopień rozdrobnienia powinien być > 1, bo produkt jest drobniejszy od nadawy. Jeśli wychodzi ułamek (np. 0,2), to najpewniej odwrócono dzielenie. Dodatkowo sprawdź, czy wziąłeś górną granicę 20 mm, a nie 0 mm.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stopień rozdrobnienia zwykle liczy się jako stosunek wymiaru charakterystycznego nadawy do wymiaru charakterystycznego produktu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kruszarka szczękowa" – opis urządzenia i pojęć związanych z kruszeniem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka_szcz%C4%99kowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Rozdrabnianie" – ogólne ujęcie procesu zmniejszania wymiarów ziaren, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozdrabnianie (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki mechanicznej kopalin (dział: rozdrabnianie/kruszenie)
  • Instrukcje producentów kruszarek (opis znaczenia szczeliny wylotowej i produktu kruszenia)
  • Zadania rachunkowe z obliczania stopnia rozdrobnienia na podstawie Dmax i d

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego