To zadanie sprawdza umiejętność skalowania receptury (kalkulacji surowca) przy zmianie liczby porcji. Skoro na 10 porcji potrzeba 3,5 kg ziemniaków, to na 2 porcje potrzeba tylko części tej ilości.
Krok 1: ustalenie skali
2 porcje stanowią ułamek 2/10 produkcji bazowej.
Krok 2: obliczenie masy w kilogramach
3,5 kg × 2/10 = 3,5 kg × 0,2 = 0,7 kg.
Krok 3: zamiana jednostek na dag
1 kg = 100 dag, więc 0,7 kg = 70 dag.
Odpowiedź "70 dag" jest więc zgodna z proporcją i poprawnym przeliczeniem jednostek.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "35 dag" – to połowa poprawnego wyniku. Taki błąd zwykle wynika z mylnego założenia, że przejście z 10 porcji na 2 porcje oznacza "podziel przez 2", a nie przemnożenie przez 2/10.
- "1,05 kg" – to ilość większa niż 0,7 kg, czyli odpowiadałaby większej liczbie porcji (np. około 3 porcjom). Błąd często wynika z pomylenia skali lub niewłaściwego działania na liczbach.
- "1,40 kg" – to podwojenie 0,7 kg, czyli ilość właściwa raczej dla 4 porcji (bo 2/10 z 3,5 kg to 0,7 kg, a 4/10 to 1,4 kg). To typowy błąd: użycie liczby 4 zamiast 2 w liczniku proporcji.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy wynik ma sens: skoro 2 porcje to 1/5 z 10 porcji, wynik powinien być 1/5 z 3,5 kg, czyli wyraźnie mniejszy niż 3,5 kg i równy 0,7 kg.