W zadaniach z kalkulacji gastronomicznej najpierw ustala się cenę netto na podstawie kosztu surowca (zużycia produktów), a dopiero potem dolicza podatek VAT, aby otrzymać cenę brutto dla gościa.
Zużycie produktów na 1 porcję wynosi 5,00 zł. Podano "marżę gastronomiczną 30%". W wielu zadaniach szkolnych jest to w praktyce narzut na koszt, czyli procent liczony od kosztu surowca. Wtedy:
- Cena netto = 5,00 zł × (1 + 0,30) = 5,00 zł × 1,30 = 6,50 zł.
Następnie dolicza się VAT 8% (VAT liczony jest od wartości netto):
- Cena brutto = 6,50 zł × (1 + 0,08) = 6,50 zł × 1,08 = 7,02 zł.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "7,02 zł".
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wartości zaniżone (np. 5,35 zł lub 3,67 zł) wynikają zwykle z pominięcia któregoś składnika (marży albo VAT) lub z błędnego odejmowania procentu zamiast dodawania. Z kolei zawyżona kwota (np. 9,99 zł) może wynikać z podwójnego naliczenia narzutu/VAT lub z zastosowania niewłaściwej podstawy procentu. Kluczowa wskazówka egzaminacyjna: najpierw licz narzut/marżę do kwoty netto, a VAT zawsze doliczaj na końcu, a zaokrąglenie wykonuj dopiero po ostatnim mnożeniu.
