KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 18.
Jaka jest częstotliwość prądu zmiennego, którego okres wynosi 0,001 s?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okres T oznacza czas jednego cyklu, a częstotliwość f liczbę cykli w 1 sekundzie. Dla przebiegów okresowych obowiązuje zależność f = 1/T. Po podstawieniu T = 0,001 s otrzymujemy f = 1/0,001 = 1000 Hz, czyli 1 kHz.

Pełne wyjaśnienie:

W sygnałach okresowych (np. prądzie zmiennym) kluczowe są dwie wielkości: okres T i częstotliwość f.

  • Okres T to czas trwania jednego pełnego powtórzenia (jednego cyklu) przebiegu, podawany w sekundach (s).
  • Częstotliwość f to liczba takich cykli w jednej sekundzie, podawana w hercach (Hz).

Między nimi zachodzi odwrotna zależność:

f = 1/T

Dla T = 0,001 s (czyli 1 ms) obliczamy:

  • f = 1 / 0,001 s = 1000 Hz
  • 1000 Hz = 1 kHz (ponieważ 1 kHz = 1000 Hz)

Dlatego poprawny wynik to 1 kHz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 10 kHz i 100 kHz odpowiadałyby znacznie krótszym okresom (odpowiednio 0,0001 s i 0,00001 s), czyli pomyłce o 1–2 miejsca po przecinku. Z kolei 0,1 kHz to 100 Hz, co odpowiada okresowi 0,01 s — to błąd polegający na niepoprawnym odwróceniu lub mylnym przeliczeniu 0,001.

W praktyce elektronika ta zależność jest używana np. przy odczycie parametrów na oscyloskopie: okres odczytuje się jako odstęp czasu między kolejnymi szczytami przebiegu, a częstotliwość oblicza jako odwrotność tego czasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Okres T to czas trwania jednego pełnego powtórzenia przebiegu okresowego (jednego cyklu), np. sinusoidy. Podaje się go w sekundach (s), często też w milisekundach (ms) lub mikrosekundach (µs). Na oscyloskopie okres to odstęp czasu między dwoma kolejnymi jednakowymi punktami przebiegu.
Częstotliwość f to liczba cykli sygnału w jednej sekundzie. Jednostką jest herc (Hz). W elektronice często używa się też kHz (1000 Hz), MHz (1 000 000 Hz) i GHz. To parametr kluczowy m.in. dla generatorów, filtrów i taktowania układów cyfrowych.
Użyj zależności f = 1/T. Najpierw upewnij się, że okres T jest w sekundach. Potem wykonaj odwrotność: dzielisz 1 przez wartość okresu. Na koniec dobierz jednostkę wyniku: jeśli wyjdzie 1000 Hz, to możesz zapisać to jako 1 kHz.
Bo 0,001 s to jedna tysięczna sekundy, czyli 1 ms. Wzór f = 1/T daje f = 1 / 0,001 = 1000 Hz. A ponieważ 1 kHz = 1000 Hz, wynik zapisujemy wygodnie jako 1 kHz. Krótszy okres zawsze oznacza większą częstotliwość.
Zapamiętaj kroki dziesiętne: 1 kHz = 1000 Hz, a 1 MHz = 1000 kHz. Gdy przechodzisz z Hz na kHz, dzielisz przez 1000 (przecinek o 3 miejsca w lewo). Gdy z kHz na Hz, mnożysz przez 1000. To częste miejsce na proste, ale kosztowne błędy.
Najczęstsze pułapki to: (1) pomylenie kierunku zależności i wpisanie T zamiast 1/T, (2) błędne przesunięcie przecinka w 0,001, (3) brak kontroli jednostek (ms vs s), (4) zapis wyniku w złej skali (np. 1000 Hz jako 1000 kHz). Pomaga szybkie sprawdzenie "czy wynik ma sens".
Tak, działa to w drugą stronę: T = 1/f. Jeśli f jest w Hz, to okres wyjdzie w sekundach. Przykładowo f = 50 Hz daje T = 1/50 s = 0,02 s. Ta umiejętność przydaje się przy analizie sieci energetycznej, audio oraz sygnałów z generatorów i mikrokontrolerów.
W praktyce używa się oscyloskopu, częstościomierza lub funkcji pomiaru częstotliwości w multimetrze (jeśli jest dostępna). Na oscyloskopie można zmierzyć okres kursorem czasu, a potem policzyć f = 1/T. W serwisie elektroniki to typowa czynność przy diagnozie generatorów, zegarów i układów PWM.
Wybór jednostki zależy od skali: dla wartości rzędu dziesiątek lub setek używa się zwykle Hz, dla tysięcy — kHz, a dla milionów — MHz. Na egzaminie trzymaj się tego, co jest w odpowiedziach. Jeśli rachunek daje 1000 Hz, to zapis 1 kHz jest równoważny i często preferowany.
Zrób kontrolę intuicyjną: im mniejszy okres, tym większa częstotliwość. Jeśli T to ułamek sekundy (np. 0,001 s), częstotliwość musi być większa od 1 Hz. Dodatkowo pamiętaj: 0,001 s to 1 ms, a 1 ms odpowiada 1 kHz — to dobry punkt odniesienia.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Okres T oznacza czas jednego cyklu, a częstotliwość f liczbę cykli w 1 sekundzie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Częstotliwość" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Cz%C4%99stotliwo%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Okres (fizyka)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Okres_(fizyka) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Herc" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Herc (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektroniki/elektrotechniki: rozdziały o sygnałach okresowych
  • Instrukcje i kursy z obsługi oscyloskopu (okres, częstotliwość, kursory)
  • Karty wzorów: zależność f = 1/T oraz przeliczniki Hz–kHz–MHz

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego