KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 17.
Podczas pomiaru napięcia UCE spoczynkowego punktu pracy tranzystora m.cz. woltomierzem analogowym o podziałce 100 działek ustawionym na zakresie 0,3 V wskazówka wskazuje 80 działek. Ile wynosi wartość mierzonego napięcia?
Ilustracja przedstawia analogowy woltomierz z podziałką od 0 do 100 działek, co jest typowe dla urządzeń pomiarowych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Woltomierz ma 100 działek na pełną skalę, a ustawiony zakres to 0,3 V. Wskazanie 80 działek oznacza 80/100 pełnego zakresu: 0,3 V × 0,8 = 0,24 V. Po zamianie jednostek 0,24 V = 240 mV, więc taka jest wartość napięcia UCE.

Pełne wyjaśnienie:

W woltomierzu analogowym odczyt wykonuje się przez przeskalowanie wskazania do ustawionego zakresu. Skoro podziałka ma 100 działek, to 100 działek odpowiada całemu zakresowi ustawionemu przełącznikiem.

Tu zakres wynosi 0,3 V, więc 1 działka odpowiada 0,3/100 = 0,003 V (3 mV). Wskazówka wskazuje 80 działek, czyli 80 × 0,003 V = 0,24 V.

Następnie trzeba poprawnie zastosować jednostki: 0,24 V to 240 mV (bo 1 V = 1000 mV). Dlatego poprawna wartość to 240 mV.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 120 mV odpowiadałoby 0,12 V, czyli 40 działkom na tym zakresie. Taki wynik często wynika z pomylenia 80 działek z "40%" lub z błędnej operacji na procentach.
  • 180 mV odpowiadałoby 0,18 V, czyli 60 działkom. To typowy błąd, gdy ktoś myli wskazanie 80 z 60 albo przyjmuje inną (niepodaną) liczbę działek.
  • 60 mV odpowiadałoby 0,06 V, czyli 20 działkom. Często jest to skutek błędnego przesunięcia przecinka lub potraktowania 80 działek jako 0,08 zakresu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rób proporcję (wskazanie/pełna skala) × zakres i na końcu sprawdź sensowność wyniku (80% z 0,3 V musi dać wartość bliską 0,24 V).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj proporcji: (liczba działek / liczba działek skali) × zakres. Jeśli skala ma 100 działek, a zakres to 0,3 V, to 80 działek oznacza 80/100 × 0,3 V = 0,24 V. Potem w razie potrzeby zamień V na mV.
Bo 80 działek to 80% pełnej skali. Pełna skala odpowiada ustawionemu zakresowi 0,3 V, więc 80% z 0,3 V to 0,24 V. To typowe przeliczenie liniowe dla przyrządów analogowych ze skalą równomierną.
Oznacza, że wskazówka może wychylić się od zera do końca skali na 100 równych części. Każda działka reprezentuje stały ułamek ustawionego zakresu. Dzięki temu łatwo policzyć wartość: 1 działka = zakres/100.
Stosuj zależność 1 V = 1000 mV. Aby zamienić wolty na milivolty, pomnóż przez 1000: 0,24 V × 1000 = 240 mV. Typowy błąd to pomylenie kierunku zamiany i dzielenie zamiast mnożenia.
Najczęstsze to: pominięcie ustawionego zakresu, złe policzenie ułamka skali (np. 80/100), błędny przecinek przy zamianie V↔mV oraz odczyt z niewłaściwej skali na tarczy (gdy miernik ma kilka podziałek). Pomaga zapisanie proporcji przed liczeniem.
Tak, to bardzo wygodne. Najpierw wyznaczasz: 1 działka = zakres / 100. Dla 0,3 V jest to 0,003 V (3 mV). Następnie mnożysz przez liczbę działek: 80 × 3 mV = 240 mV. Metoda minimalizuje błędy z procentami.
Najczęściej podczas uruchamiania i serwisu wzmacniaczy lub stopni tranzystorowych, aby sprawdzić polaryzację i położenie punktu pracy. Nieprawidłowe UCE może wskazywać na złe wartości rezystorów, uszkodzenie tranzystora lub problem z zasilaniem.
Zasada praktyczna: wybierz zakres nieco większy od spodziewanej wartości, aby nie "dobić" wskazówką do końca skali i nie zaniżać dokładności. Jeśli nie znasz wartości, zacznij od wyższego zakresu i schodź w dół, aż odczyt będzie wygodny (np. 60–90% skali).
W wielu układach (np. polaryzacja tranzystorów, spadki na rezystorach emiterowych) napięcia mają rząd dziesiątek lub setek milivoltów. Zapis w mV jest wtedy czytelniejszy niż ułamki wolta i ułatwia szybkie porównanie z wartościami typowymi w dokumentacji serwisowej.
W większości klasycznych woltomierzy analogowych skala napięcia jest projektowana jako w przybliżeniu liniowa, ale trzeba uważać na mierniki z wieloma skalami i opisami. Na egzaminie, jeśli podano liczbę działek i zakres, przyjmuje się liniową zależność działek od wartości mierzonej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Woltomierz ma 100 działek na pełną skalę, a ustawiony zakres to 0,3 V."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Woltomierz (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Multimetr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy metrologii elektrycznej: odczyt z przyrządów analogowych i zakresy pomiarowe
  • Materiały dydaktyczne z pracowni pomiarów elektrycznych/elektronicznych (ćwiczenia z miernikiem analogowym)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania wskazań skali (działki → wartość) w kontekście multimetru analogowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego