KWALIFIKACJA ELM2 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 39.
Oscylogram wykonano dla ustawień Dy = 2 V/dz. Ile wynosi amplituda tego napięcia?
Ilustracja przedstawia oscylogram, który jest wykresem napięcia w funkcji czasu, wykonanym za pomocą oscyloskopu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amplitudę odczytuje się jako liczbę działek od osi (poziomu odniesienia) do wierzchołka przebiegu pomnożoną przez ustawienie Dy. Dla Dy = 2 V/dz i odczytu ok. 1,1 działki otrzymujemy 1,1 · 2 V = 2,2 V. Pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia lub pomylenia z Upp.

Pełne wyjaśnienie:

W oscyloskopie ustawienie Dy = 2 V/dz oznacza, że jedna działka w pionie (jedno oczko siatki) odpowiada 2 V zmiany napięcia. Aby obliczyć amplitudę napięcia, trzeba:

  • ustalić poziom odniesienia (oś/linia środka, do której odnosi się sygnał),
  • zliczyć liczbę działek od tego poziomu do maksimum przebiegu (wartość szczytowa),
  • pomnożyć liczbę działek przez Dy.

Jeżeli z oscylogramu wynika, że wierzchołek sygnału jest na poziomie około 1,1 działki ponad osią odniesienia, to amplituda wynosi: 1,1 dz · 2 V/dz = 2,2 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 11 V sugeruje odczyt około 5,5 działki przy Dy = 2 V/dz. To nie odpowiada podanej skali i typowo wynika z pomyłki w zliczaniu działek lub z odczytu z niewłaściwego punktu odniesienia.
  • 4,4 V jest typową pułapką: często odpowiada wartości międzyszczytowej (Upp), czyli od minimum do maksimum, gdy amplituda wynosi 2,2 V. Jeśli przebieg jest symetryczny, wtedy Upp = 2 · amplituda.
  • 22 V oznaczałoby aż 11 działek przy 2 V/dz, co jest skrajnym przeliczeniem i zwykle wynika z pomnożenia przez złą skalę lub dopisania zera.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy amplitudy (wartości szczytowej), czy Upp (peak-to-peak). To najczęstszy powód błędnych odpowiedzi w zadaniach z oscylogramu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że jedna działka w pionie siatki ekranu odpowiada zmianie napięcia o 2 V. Jeśli przebieg przesuwa się o 3 działki w górę, to odpowiada to 3 × 2 V = 6 V (względem punktu odniesienia).
Policz liczbę działek od poziomu odniesienia (osi/środka przebiegu) do wierzchołka sygnału i pomnóż przez Dy (V/dz). Wzór: A = n · Dy, gdzie n to liczba działek (także ułamkowa).
Bo "wysokość przebiegu" na ekranie często jest mierzona od minimum do maksimum, czyli jako Upp. Amplituda to tylko połowa tej wartości dla przebiegu symetrycznego: Upp = 2 · A. Na egzaminie trzeba czytać, o co dokładnie pytają.
Na oscyloskopie poziom odniesienia zwykle wyznacza pozycja pionowa kanału (linia środka lub znacznik). "Zero" nie zawsze jest w środku ekranu. W praktyce szukasz linii, wokół której przebieg jest symetryczny lub wskazania GND po przełączeniu wejścia.
Tak. Odczyt z siatki często nie wypada dokładnie na pełnej działce. Wtedy stosuje się odczyt ułamkowy (np. 1,1 dz lub 1,2 dz) i dopiero mnoży przez Dy. Zbyt agresywne zaokrąglanie to częsty błąd w zadaniach.
Najczęściej: (1) pomylenie amplitudy z Upp, (2) pomylenie skali pionowej z poziomą, (3) zliczenie działek od złego punktu odniesienia, (4) pominięcie ułamkowej działki. Pomaga zapis: "najpierw działki, potem wolty".
Wartość RMS stosuje się, gdy interesuje nas efekt energetyczny (np. moc w rezystorze, standard pomiaru napięcia sieciowego). Amplituda jest typowa przy analizie przebiegów, poziomów w układach i marginesów wejść/wyjść.
Dla przebiegu symetrycznego (np. sinus) zachodzi Upp = 2 · A, więc A = Upp/2. Jeśli z oscylogramu odczytasz 4,4 V międzyszczytowo, to amplituda wynosi 2,2 V.
Nie powinno, o ile liczysz działki od właściwego poziomu odniesienia do wierzchołka. Przesunięcie (pozycja Y) zmienia położenie przebiegu, ale nie jego wysokość w działkach. Błąd pojawia się, gdy student zaczyna liczyć "od dołu ekranu".
Weź kilka przykładów przebiegów i dla różnych Dy ćwicz schemat: policz działki → pomnóż przez Dy → sprawdź, czy pytają o amplitudę czy Upp. Dobrze działa też porównywanie wyników: gdy wychodzi 2× więcej, to zwykle wpadłeś w pułapkę Upp.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Amplitudę odczytuje się jako liczbę działek od osi (poziomu odniesienia) do wierzchołka przebiegu pomnożoną przez ustawienie Dy."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi oscyloskopów (sekcje: skala pionowa, pomiary amplitudy, Upp)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii elektrycznej w technice elektronicznej
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu oscylogramów (V/div, s/div, amplituda, okres, częstotliwość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego