KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 12.
Na oscyloskopie obserwujesz sygnał o częstotliwości 50 Hz. Jaki jest okres tego sygnału?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okres T to czas jednego pełnego cyklu sygnału i jest odwrotnością częstotliwości: T = 1/f. Dla f = 50 Hz otrzymujemy T = 1/50 s = 0,02 s, czyli 20 ms. Pozostałe odpowiedzi nie spełniają zależności odwrotności.

Pełne wyjaśnienie:

W elektronice i pomiarach oscyloskopowych sygnały okresowe opisuje się m.in. przez częstotliwość i okres.

Częstotliwość f (w hercach, Hz) informuje, ile pełnych cykli występuje w ciągu jednej sekundy. Zapis 50 Hz oznacza więc 50 cykli na sekundę.

Okres T (w sekundach, s) to czas trwania jednego cyklu. Te wielkości są odwrotne, co opisuje wzór:

T = 1 / f

Dla f = 50 Hz liczymy:

  • T = 1/50 s
  • 1/50 = 0,02
  • Zatem T = 0,02 s = 20 ms

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,05 s" odpowiadałoby częstotliwości 20 Hz (bo 1/0,05 s = 20 Hz), więc nie pasuje do 50 Hz.
  • "20 s" oznaczałoby bardzo wolny przebieg o częstotliwości 0,05 Hz (1/20 s), czyli zupełnie inną skalę czasową.
  • "50 s" również jest niezgodne: dawałoby f = 0,02 Hz (1/50 s), co jest skrajnie małą częstotliwością.

W praktyce na oscyloskopie wynik 20 ms pomaga dobrać podstawę czasu tak, aby na ekranie mieściło się np. 1–3 okresy przebiegu (wtedy łatwiej ocenić kształt sygnału i stabilnie go wyzwolić).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Okres sygnału (T) to czas trwania jednego pełnego cyklu przebiegu, np. od wierzchołka do kolejnego wierzchołka. Na oscyloskopie możesz go wyznaczać z osi czasu (time/div) albo obliczyć z częstotliwości ze wzoru T = 1/f.
Stosujesz prostą zależność odwrotności: T = 1/f, gdzie f jest w Hz, a T w sekundach. Przykład: dla 50 Hz mamy T = 1/50 s = 0,02 s, czyli 20 ms. Kluczowe jest, by wykonać odwrócenie, a nie mnożenie.
Bo herc oznacza liczbę cykli na sekundę. Jeśli w 1 s mieści się 50 cykli, to jeden cykl musi trwać 1/50 s. 1/50 s to 0,02 s, czyli 20 ms. 50 ms byłoby okresem dla 20 Hz, nie dla 50 Hz.
1 s = 1000 ms, więc aby zamienić sekundy na milisekundy, mnożysz przez 1000. Dla 0,02 s: 0,02 × 1000 = 20 ms. Ten przelicznik często przydaje się przy ustawianiu podstawy czasu oscyloskopu.
Nie. To różne wielkości opisujące ten sam sygnał. Częstotliwość (Hz) mówi, ile cykli jest w sekundzie, a okres (s) mówi, ile trwa jeden cykl. Są ze sobą ściśle powiązane: T = 1/f oraz f = 1/T.
Najczęściej wtedy, gdy w treści pojawia się znana wartość (np. 50 Hz) i uczeń wybiera odpowiedź "na oko", bez odwrócenia. Drugi typ pomyłki to błąd jednostek (traktowanie Hz jak sekund). Pomaga zawsze zapis: Hz = 1/s i szybkie sprawdzenie wzoru.
Skoro okres wynosi 20 ms, ustaw podstawę czasu tak, aby na ekranie było widać 1–3 okresy, np. 2 ms/działkę (10 działek to 20 ms) albo 5 ms/działkę (10 działek to 50 ms, czyli 2,5 okresu). Dokładny wybór zależy od celu pomiaru.
Korzystasz z T = 1/f: dla 1 Hz okres to 1 s, dla 10 Hz to 0,1 s (100 ms), a dla 100 Hz to 0,01 s (10 ms). Takie "punkty odniesienia" ułatwiają szybkie szacowanie wyników bez kalkulatora.
Nie. Okres definiuje się dla każdego sygnału okresowego: sinus, prostokąt, trójkąt, piła. Ważne jest, by przebieg powtarzał się co stały czas T. Wtedy zarówno na oscyloskopie, jak i w obliczeniach, możesz stosować zależność T = 1/f.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: dla dziesiątek Hz okres jest w dziesiątkach milisekund, dla kHz w milisekundach, a dla MHz w mikrosekundach. Dla 50 Hz sensowny wynik to okolice 0,02 s. Jeśli wychodzi 20 s lub 50 s, to błąd w odwróceniu lub jednostkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Okres T to czas jednego pełnego cyklu sygnału i jest odwrotnością częstotliwości: T = 1/f."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Okres (fizyka)" – zależność T = 1/f, https://pl.wikipedia.org/wiki/Okres_(fizyka) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Herc" – definicja jednostki Hz jako 1/s, https://pl.wikipedia.org/wiki/Herc - dostęp 2026-02-27
  • All About Circuits: "Frequency and Period" (podstawowa definicja i relacja odwrotności), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/alternating-current/chpt-1/frequency-period/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektroniki: sygnały okresowe, częstotliwość i okres
  • Instrukcja obsługi dowolnego oscyloskopu: sekcja timebase/podstawa czasu
  • Kursy wprowadzające do analizy sygnałów (częstotliwość, okres, amplituda)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego