Rezystancja zastępcza widziana z zacisków AB to taki pojedynczy opór, który "zastępuje" cały układ rezystorów z punktu widzenia źródła podłączonego do AB. W praktyce oznacza to, że dla tego samego napięcia na AB popłynie taki sam prąd, jak w obwodzie oryginalnym.
Aby ją obliczyć, postępuje się metodycznie:
- Krok 1: zidentyfikuj węzły (punkty połączeń) i sprawdź, które rezystory mają dokładnie te same dwa węzły – tylko wtedy są połączone równolegle.
- Krok 2: redukuj najprostsze fragmenty: połączenia szeregowe zastępuj sumą oporów, a równoległe obliczaj ze wzoru na odwrotności.
- Krok 3: po każdej redukcji narysuj (choćby roboczo) uproszczony schemat – zmniejsza to ryzyko pominięcia gałęzi.
- Krok 4: kontynuuj, aż między AB zostanie jedna rezystancja.
Dla podanych wartości R1=R2=12 Ω oraz Rw1=24 Ω, po poprawnym przeprowadzeniu redukcji zgodnie z połączeniami z rysunku, otrzymuje się rezystancję zastępczą 20 Ω.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "24 Ω" często wynika z pominięcia części obwodu (np. uznania, że "dominuje" Rw1) albo z zatrzymania się na wyniku pośrednim bez wykonania ostatniej redukcji.
- "12 Ω" bywa skutkiem błędnego założenia, że skoro R1=R2, to "i tak zostaje 12 Ω", albo z nieprawidłowego potraktowania dwóch elementów jako równoległych, gdy nie mają tych samych węzłów.
- "9 Ω" to typowy efekt mechanicznego użycia wzoru na równoległe (otrzymuje się wtedy mniejszą wartość), nawet gdy w rzeczywistym układzie część elementów jest w szeregu i rezystancja powinna być większa.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wynik wydaje się "podejrzanie mały", sprawdź, czy nie zastosowano połączenia równoległego tam, gdzie rezystory nie są wpięte między te same dwa węzły. Najpewniejszą metodą jest redukcja krok po kroku i kontrola węzłów.
