KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 32.
Jaka może być przybliżona maksymalna długość przewodu YDY 4×16 mm2 do zasilania trójfazowego pieca rezystancyjnego o mocy Pn = 55 kW i napięciu Un = 400 V, jeżeli dopuszczalny spadek napięcia w obwodzie wynosi 3%, a konduktywność miedzi w warunkach zasilania pieca γ = 50 m / (Ω · mm2)?
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny związany z obliczaniem spadku napięcia w układzie trójfazowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicza się prąd odbiornika: I ≈ P/(√3·U) (dla pieca rezystancyjnego przyjmuje się cos φ≈1). Dopuszczalny spadek to ΔU = 0,03·U. Następnie z zależności na spadek napięcia w obwodzie trójfazowym i z R = l/(γ·S) wyznacza się maksymalną długość l. Daje to wynik zbliżony do 70 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba oszacować maksymalną długość przewodu tak, aby spadek napięcia nie przekroczył 3% napięcia znamionowego.

Krok 1: dopuszczalny spadek napięcia
Skoro dopuszczalny spadek wynosi 3%, to przy napięciu Un=400 V przyjmujemy ΔU = 0,03·400 V.

Krok 2: prąd obciążenia trójfazowego
Dla odbiornika trójfazowego prąd linii wyznacza się z zależności mocy: P = √3·U·I·cos φ. Ponieważ piec jest rezystancyjny, typowo przyjmuje się cos φ≈1, więc I ≈ P/(√3·U).

Krok 3: rezystancja przewodu z konduktywności
Z konduktywności γ (podanej w m/(Ω·mm2)) korzysta się przez zależność: R = l/(γ·S), gdzie S to przekrój jednej żyły roboczej (tu 16 mm2).

Krok 4: powiązanie spadku napięcia i długości
Dla obwodu trójfazowego spadek napięcia zależy od prądu oraz rezystancji toru prądowego. W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się uproszczenie, że składowa reaktancyjna przewodu jest pomijalna, a obciążenie jest symetryczne, dzięki czemu można wyznaczyć długość l z zależności zawierającej √3, I, R i dopuszczalny ΔU.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "70 m"?
Po podstawieniu mocy 55 kW, napięcia 400 V, przekroju 16 mm2, konduktywności 50 m/(Ω·mm2) oraz ograniczenia ΔU=3% otrzymuje się wartość rzędu dziesiątek metrów. "70 m" mieści się w takim zakresie i odpowiada typowemu wynikowi dla tak dużej mocy przy 3% spadku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "23 m" zwykle odpowiada błędowi skali (np. użycie zbyt małego dopuszczalnego spadku, pomylenie procentu z promilem) albo zastosowaniu niewłaściwego wzoru.
  • "140 m" może wynikać z nieuwzględnienia czynnika √3 w zależnościach trójfazowych lub z pomylenia napięcia fazowego z międzyprzewodowym.
  • "209 m" najczęściej pojawia się po kilku nakładających się błędach: złe jednostki (kW/W), błędne U, albo przyjęcie zbyt małego prądu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj kolejno: ΔU (z procentów), I (z mocy trójfazowej) i dopiero potem zależność R(l) z γ oraz S. To ogranicza ryzyko pomyłek jednostek i "zgubienia" √3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności dla układu trójfazowego: P = √3·U·I·cos φ. Dla pieca rezystancyjnego zwykle przyjmuje się cos φ≈1, więc I ≈ P/(√3·U). Pamiętaj o zamianie 55 kW na 55 000 W i o tym, że 400 V to napięcie międzyprzewodowe.
Oznacza to, że różnica napięcia między początkiem a końcem obwodu nie może przekroczyć 0,03·U. Dla 400 V daje to limit w woltach, który podstawiasz jako ΔU do obliczeń. Zbyt duży spadek może powodować gorszą pracę odbiornika i nadmierne grzanie przewodów.
W obwodach trójfazowych zależności między napięciem liniowym, prądem i mocą zawierają czynnik √3. Wynika on z geometrii wektorowej napięć/prądów w układzie trójfazowym. Pominięcie √3 to częsty błąd, który zwykle zawyża albo zaniża wynik długości przewodu.
Konduktywność pozwala liczyć rezystancję żyły bez sięgania po opór właściwy: R = l/(γ·S), gdzie l to długość w metrach, a S to przekrój żyły w mm². Uważaj, aby wstawić przekrój jednej żyły roboczej (tu 16 mm²), a nie sumę przekrojów żył.
W typowych zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych piec rezystancyjny traktuje się jako obciążenie o cos φ≈1. W praktyce mogą wystąpić niewielkie odchylenia (np. sterowanie, elementy pomocnicze), ale jeśli zadanie tego nie podaje, przyjęcie cos φ=1 jest standardowym uproszczeniem.
Najczęściej myli się 400 V (międzyprzewodowe) z napięciem fazowym, gubi się √3, źle przelicza procenty (3% jako 3 zamiast 0,03) oraz miesza jednostki kW/W. Częsty jest też błąd "przekrój kabla" zamiast przekroju jednej żyły (16 mm²).
W wielu zadaniach egzaminacyjnych zakłada się, że spadek napięcia wynika głównie z rezystancji żył (składowa R), a wpływ reaktancji X jest mały. To uproszczenie ułatwia rachunki i jest akceptowalne zwłaszcza przy krótszych odcinkach i obciążeniach o cos φ bliskim 1.
Wykonaj kontrolę "rzędu wielkości": przy mocy kilkudziesięciu kW prąd jest duży, więc przy 3% spadku napięcia długości zwykle wychodzą w dziesiątkach metrów, a nie w kilku metrach lub kilkuset metrach. Jeśli wynik jest skrajny, wróć do jednostek i √3.
Oznaczenie 4×16 mm² mówi, że kabel ma cztery żyły, a każda z nich ma przekrój 16 mm². W obliczeniach rezystancji i spadku napięcia wstawiasz przekrój jednej żyły przewodzącej prąd roboczy, czyli 16 mm², a nie 4·16 mm².
Przećwicz schemat: 1) oblicz ΔU z procentów, 2) oblicz I z mocy trójfazowej, 3) zapisz R(l) z γ i S, 4) podstaw do wzoru na spadek napięcia i wyznacz l. Zawsze rób kontrolę jednostek i zapamiętaj, kiedy pojawia się √3.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oblicza się prąd odbiornika: I ≈ P/(√3·U) (dla pieca rezystancyjnego przyjmuje się cos φ≈1).

Materiały:

  • Zbiór zadań z elektroenergetyki instalacyjnej: spadki napięć w liniach 1- i 3-fazowych
  • Notatki/ściąga ze wzorami: moc trójfazowa, rezystancja przewodów, spadek napięcia
  • Instrukcje producentów kabli (karty katalogowe) – dane o przekrojach i budowie YDY

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego