W zadaniu trzeba policzyć cenę jednostkową, czyli koszt 1 kg produktu, znając cenę puszki i masę odsączoną (bez zalewy). W gastronomii do kalkulacji surowca przyjmuje się masę jadalną/odsączoną, bo zalewa nie jest zwykle surowcem wykorzystywanym w recepturze w tej samej ilości.
Krok 1: przelicz gramy na kilogramy.
200 g = 200/1000 kg = 0,2 kg.
Krok 2: oblicz cenę za 1 kg.
Jeżeli 0,2 kg kosztuje 4 zł, to cena za 1 kg wynosi:
4 ÷ 0,2 = 20, czyli 20 zł/kg.
Można też myśleć proporcją: 0,2 kg to 1/5 kilograma, więc żeby mieć 1 kg, potrzeba 5 takich porcji masy; koszt: 5 × 4 zł = 20 zł.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 15 zł – zwykle wynika z błędnej proporcji lub z zaokrągleń "na oko" bez przeliczenia 200 g na 0,2 kg.
- 10 zł – typowy skutek potraktowania 200 g jako 0,4 kg albo innego pomieszania jednostek; wynik jest zbyt niski jak na przeliczenie do 1 kg.
- 25 zł – często pojawia się, gdy ktoś błędnie uzna, że z puszki (200 g) do 1 kg potrzeba 6,25 puszki zamiast 5, albo myli masę brutto z odsączoną.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens wyniku. Jeśli puszka ma tylko 0,2 kg zawartości odsączonej i kosztuje 4 zł, to 1 kg musi kosztować więcej niż 4 zł (konkretnie 5 razy więcej), więc 20 zł jest logiczne.
