KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Jaki rodzaj połączenia uzwojeń silnika indukcyjnego asynchronicznego przedstawiono na rysunku tabliczki zaciskowej?
Ilustracja przedstawia schemat połączenia uzwojeń silnika indukcyjnego asynchronicznego na tabliczce zaciskowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na tabliczce zaciskowej połączenie gwiazda rozpoznaje się po tym, że końce uzwojeń (U2, V2, W2) są zwarte razem w jednym punkcie wspólnym, zwykle jedną poziomą zworą. Przewody zasilające L1, L2, L3 podłącza się wtedy do pozostałych zacisków (U1, V1, W1). Taki układ odpowiada połączeniu "w gwiazdę".

Pełne wyjaśnienie:

Silnik indukcyjny asynchroniczny trójfazowy ma zwykle wyprowadzone 6 zacisków uzwojeń: początki i końce trzech faz. Najczęściej spotkasz oznaczenia U1, V1, W1 (początki) oraz U2, V2, W2 (końce). Na tabliczce zaciskowej stosuje się zwory (mostki), aby uzyskać jeden z dwóch podstawowych sposobów połączenia uzwojeń: gwiazdę (Y) lub trójkąt (Δ).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "W gwiazdę"?
W połączeniu gwiazdowym końce trzech uzwojeń (U2, V2, W2) są połączone razem, tworząc wspólny punkt (punkt neutralny, "węzeł gwiazdy"). Na tabliczce zaciskowej widać to jako jedną zworę łączącą trzy zaciski jednego rzędu. Zasilanie L1, L2, L3 doprowadza się do trzech pozostałych zacisków (U1, V1, W1). Dokładnie taki układ mostkowania i zasilania oznacza połączenie Y.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "W trójkąt." – w trójkącie nie ma jednego wspólnego punktu dla trzech końców. Zamiast jednej zwory łączącej trzy zaciski, stosuje się trzy połączenia parami (typowo trzy zwory pionowe), które zamykają obwód między fazami.
  • "Szeregowe." – takie określenie dotyczy łączenia elementów w obwodzie (np. cewek lub sekcji uzwojeń), ale nie jest standardowym opisem konfiguracji połączeń wyprowadzeń trzech faz na typowej tabliczce 6‑zaciskowej silnika trójfazowego.
  • "Równoległe." – podobnie jak "szeregowe", odnosi się do innego rodzaju łączenia obwodów. Na tabliczce zaciskowej silnika trójfazowego w tym kontekście rozróżnia się przede wszystkim Y oraz Δ.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę obrazkową: gwiazda = trzy końce razem (jeden punkt), trójkąt = trzy połączenia parami. Błędne połączenie może skutkować nieprawidłowym prądem, przegrzewaniem i niewłaściwą pracą napędu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie w gwiazdę (Y) oznacza, że końce trzech uzwojeń są połączone razem w jeden wspólny punkt, a zasilanie trójfazowe podaje się na trzy pozostałe końce. Na tabliczce zaciskowej zwykle widać jedną zworę łączącą trzy zaciski jednego rzędu.
Połączenie w trójkąt (Δ) polega na połączeniu końca każdego uzwojenia z początkiem następnego, tworząc zamknięty obwód. Na tabliczce zaciskowej rozpoznasz je po trzech połączeniach parami (często trzy zwory pionowe), bez jednego wspólnego punktu dla wszystkich trzech faz.
W gwieździe trzy zaciski (zwykle oznaczone jako końce uzwojeń, np. U2/V2/W2) są zwarte razem. W praktyce wygląda to jak jedna zwora łącząca trzy pola w jednym rzędzie. Przewody L1, L2, L3 trafiają na trzy pozostałe zaciski.
W trójkącie nie ma zwierania trzech zacisków naraz. Zamiast tego są trzy połączenia "parami" (np. U1 z W2, V1 z U2, W1 z V2). To tworzy zamkniętą pętlę między fazami. Zasilanie podaje się na trzy wybrane punkty tego układu.
Start w gwieździe ogranicza prąd rozruchowy, bo napięcie na pojedynczym uzwojeniu jest w tej konfiguracji mniejsze niż w trójkącie. Dzięki temu silnik łagodniej rusza i mniej obciąża instalację. Po rozpędzeniu przełącza się na trójkąt, aby uzyskać pełniejsze parametry pracy.
Może spowodować nieprawidłową pracę: spadek momentu i mocy, przegrzewanie lub nadmierny prąd – zależnie od napięcia sieci i tabliczki znamionowej silnika. Dlatego przed uruchomieniem należy sprawdzić oznaczenia zacisków, układ zwór oraz wymagane połączenie dla danego napięcia.
To standardowe oznaczenia trzech faz uzwojeń: U, V, W oraz ich końców. Najczęściej U1/V1/W1 traktuje się jako początki uzwojeń, a U2/V2/W2 jako końce. Dzięki temu można jednoznacznie wykonać połączenie Y lub Δ przez odpowiednie mostkowanie zacisków.
Jedną poziomą zworę stosuje się typowo wtedy, gdy trzeba zewrzeć trzy zaciski w jeden punkt wspólny, co odpowiada połączeniu gwiazda (Y). W takim układzie zasilanie L1, L2, L3 trafia na trzy pozostałe zaciski, tworząc trójfazowe zasilanie uzwojeń.
Na standardowej tabliczce 6‑zaciskowej silnika trójfazowego ocenia się głównie konfigurację Y lub Δ. Określenia "szeregowe/równoległe" dotyczą innych sposobów łączenia elementów obwodu (np. sekcji cewek), a nie typowego mostkowania trzech faz na zaciskach silnika w instalacjach przemysłowych.
Ćwicz na schematach 6 zacisków: najpierw odnajduj zwory, potem sprawdzaj gdzie są L1/L2/L3. Zapamiętaj wzorzec: gwiazda = trzy zaciski zwarte razem, trójkąt = trzy połączenia parami. Dodatkowo utrwal oznaczenia U1/U2/V1/V2/W1/W2.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Na tabliczce zaciskowej połączenie gwiazda rozpoznaje się po tym, że końce uzwojeń (U2, V2, W2) są zwarte razem w jednym punkcie wspólnym, zwykle jedną poziomą zworą."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Silnik indukcyjny" – sekcje dot. połączeń uzwojeń i pracy trójfazowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Połączenie gwiazda i trójkąt" – opis idei połączeń Y/Δ, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_gwiazda_i_tr%C3%B3jk%C4%85t (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektrotechniki: silniki indukcyjne i połączenia uzwojeń
  • Instrukcje producentów silników (karty podłączeń na tabliczce zaciskowej)
  • Materiały dydaktyczne z montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych (schematy Y/Δ)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego