Pytanie dotyczy doboru typu pasowania w połączeniu dwóch części (typowo: wał i otwór/tuleja), gdy celem jest swobodny ruch obrotowy jednej części względem drugiej. W praktyce oznacza to, że po złożeniu elementów nie mogą one "klinować się" ani pracować na wcisku, bo spowodowałoby to wzrost tarcia, nagrzewanie, przyspieszone zużycie, a nawet zatarcie.
Odpowiedź "Pasowanie luzowe" jest poprawna, ponieważ pasowanie z luzem gwarantuje, że średnica otworu jest (w granicach tolerancji) większa od średnicy wału. Powstały luz montażowy/roboczy umożliwia obrót i kompensuje m.in. niewspółosiowość, odkształcenia oraz zmiany wymiarów od temperatury.
- "Pasowanie stykowe" (rozumiane potocznie jako pasowanie na styk / bez wyraźnego luzu) nie zapewnia pewnego, stałego luzu. W zależności od odchyłek wykonania może pojawić się minimalny luz albo lokalne "przytarcie", co jest ryzykowne dla swobodnego obrotu.
- "Pasowanie napięciowe" odpowiada idei pasowania z ujemnym luzem (wcisku). Taki dobór stosuje się, gdy element ma być osadzony na stałe (bez ruchu względnego), np. aby przenosić moment przez tarcie. To jest przeciwieństwo warunku "swobodnie obracać się".
- "Pasowanie ślizgowe" bywa mylące: "ślizg" kojarzy się z ruchem, ale w klasyfikacji pasowań kluczowy jest luz i jego zakres. Dla ruchu obrotowego potrzebujesz pasowania z luzem (często właśnie dobieranego jako odmiana pasowania luzowego dla ruchu), a nie "nazwy" związanej z tarciem.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "swobodnie obracać się", "łatwo przesuwać", "ruch względny", najpierw szukaj odpowiedzi z wyrazem "luz" lub jednoznacznie wskazującej na pasowanie z dodatnim luzem.
