KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 8.
Karminowoczerwone zabarwienie płomienia palnika podczas badań analitycznych świadczy o obecności w roztworze jonów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karminowoczerwone zabarwienie płomienia w próbie płomieniowej jest charakterystyczne dla związków strontu, czyli obecności jonów Sr2+. Dla porównania: Na+ barwi płomień na żółto, K+ na fioletowo (liliowo), a Ba2+ na zielono, więc nie pasują do opisu.

Pełne wyjaśnienie:

Próba płomieniowa to klasyczna metoda analizy jakościowej, w której obserwuje się barwę płomienia po wprowadzeniu do niego badanej próbki (zwykle na zwilżonym druciku lub w postaci lotnej soli). Barwa wynika z tego, że w wysokiej temperaturze atomy/jony pierwiastka ulegają wzbudzeniu, a następnie emitują promieniowanie o charakterystycznych długościach fali widzialnej.

Karminowoczerwone (crimson/carmine red) zabarwienie płomienia jest typowe dla strontu, dlatego poprawną odpowiedzią są jony Sr2+.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • K+ – potas daje zwykle barwę fioletową/liliową, często słabo widoczną w świetle dziennym; nie jest to karminowa czerwień.
  • Na+ – sód barwi płomień intensywnie na żółto (bardzo "dominujące" zabarwienie), co wyraźnie nie odpowiada opisowi czerwieni.
  • Ba2+ – bar jest kojarzony z barwą zieloną (zielonożółtą), również niezgodną z karminowoczerwonym płomieniem.

Wskazówka egzaminacyjna: warto uczyć się zestawów skojarzeń barwa–kation i jednocześnie pamiętać o ograniczeniach metody (subiektywność oceny barwy, możliwe domieszki sodu, warunki obserwacji). Na egzaminie, jeśli podano konkretny odcień (np. "karminowoczerwony"), traktuj go jako precyzyjną wskazówkę, a nie ogólne "czerwony".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próba płomieniowa to szybka metoda analizy jakościowej, polegająca na obserwacji barwy płomienia po wprowadzeniu do niego próbki. Barwa wynika z emisji światła przez wzbudzone atomy/jony metali i może wstępnie wskazywać, jaki kation jest obecny.
W typowych tabelach barw prób płomieniowych karminowoczerwony (crimson) płomień wiąże się ze związkami strontu, czyli obecnością Sr2+. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie konkretnego odcienia do właściwego kationu.
Jony Na+ barwią płomień intensywnie na żółto (zwykle bardzo wyraźnie). To zabarwienie jest na tyle charakterystyczne, że łatwo odróżnić je od czerwieni. Dlatego przy opisie "karminowoczerwone" sód nie jest właściwą odpowiedzią.
Potas (K+) jest kojarzony z barwą fioletową/liliową, często dość subtelną. W praktyce bywa słabiej widoczna w jasnym otoczeniu, ale nadal nie odpowiada opisowi "karminowoczerwonej" barwy płomienia.
Bar (Ba2+) w próbie płomieniowej daje barwę zieloną (czasem zielonożółtą). To zupełnie inny zakres barw niż czerwienie, dlatego odpowiedź Ba2+ nie pasuje do opisu karminowoczerwonego płomienia.
W płomieniu atomy/jony metali ulegają wzbudzeniu, a po powrocie do stanu o niższej energii emitują światło o charakterystycznych długościach fali. Suma tych emisji może dawać obserwowaną barwę. Dlatego próba płomieniowa jest prostą metodą wstępnej identyfikacji.
Nie zawsze. Jest to metoda orientacyjna: barwy mogą być subiektywnie oceniane, a zanieczyszczenia (np. śladowy sód) mogą maskować efekt. Dlatego w analizie laboratoryjnej często traktuje się ją jako wskazówkę, a wynik potwierdza innymi testami lub metodami instrumentalnymi.
Skup się na słowie opisującym odcień (np. "karminowoczerwony"), a nie na ogólnym kolorze. Porównuj odpowiedzi z typowymi skojarzeniami: Na–żółty, K–fioletowy, Ba–zielony, Sr–karminowy. Jeśli w odpowiedziach jest tylko jeden pasujący zestaw, wybierz go.
Stosuje się ją jako szybki test przesiewowy w analizie jakościowej, np. przy identyfikacji soli metali, w kontroli surowców/odczynników lub podczas wstępnego rozpoznania składu próbki. Pozwala szybko zawęzić hipotezy przed dokładniejszymi badaniami.
Najczęściej nanosi się niewielką ilość próbki (lub roztworu) na czysty nośnik (np. drucik) i wprowadza do płomienia. Kluczowe jest unikanie zanieczyszczeń oraz praca zgodnie z BHP (płomień, gorące elementy, aerozole soli). Dokładna procedura zależy od wyposażenia pracowni.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Karminowoczerwone zabarwienie płomienia w próbie płomieniowej jest charakterystyczne dla związków strontu, czyli obecności jonów Sr2+."

Źródła:

  • ChemLibreTexts, "Flame Tests", https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Analytical_Chemistry/Analytical_Chemistry_2.1_(Harvey)/12%3A_Spectroscopic_Methods/12.01%3A_Atomic_Emission_Spectroscopy/12.1.02%3A_Flame_Tests - accessed 2026-02-18
  • OpenStax, "Chemistry 2e" (sekcja o widmach emisyjnych/atomowych i barwach w płomieniu), https://openstax.org/details/books/chemistry-2e - accessed 2026-02-18
  • Royal Society of Chemistry (RSC) Education, "Flame tests" (materiały edukacyjne), https://edu.rsc.org/experiments/flame-tests/ - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z chemii analitycznej dotyczące analizy jakościowej kationów
  • Instrukcje BHP dotyczące pracy z palnikiem i płomieniem
  • Tabele barw prób płomieniowych (materiały dydaktyczne szkoły/CKE)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego