KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 31.
Klient kupił 30 dag cukierków po 20 zł za kilogram i 3 czekolady po 3,20 zł za sztukę. Ile wyniesie kwota reszty, jeżeli klient zapłacił banknotem o nominale 20 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
30 dag to 0,30 kg, więc cukierki kosztują 0,30 × 20 zł = 6,00 zł. Trzy czekolady kosztują 3 × 3,20 zł = 9,60 zł. Razem należność to 15,60 zł. Reszta z 20 zł wynosi 20,00 − 15,60 = 4,40 zł.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza typową umiejętność sprzedawcy: obliczenie należności i wydanie reszty przy jednoczesnej sprzedaży "na wagę" i "na sztuki". Kluczowe jest poprawne przeliczenie jednostek masy.

1) Cukierki (cena za kilogram)
Podano 30 dag. Ponieważ 1 kg = 100 dag, to 30 dag = 30/100 kg = 0,30 kg.
Koszt cukierków: 0,30 kg × 20 zł/kg = 6,00 zł.

2) Czekolady (cena za sztukę)
Koszt czekolad: 3 sztuki × 3,20 zł/szt. = 9,60 zł.
Warto zwrócić uwagę na zapis dziesiętny: 3,20 zł to 3 zł 20 gr, więc 3 × 3,20 zł = 9,60 zł (9 zł 60 gr).

3) Suma należności
Łączna kwota do zapłaty: 6,00 zł + 9,60 zł = 15,60 zł.

4) Obliczenie reszty
Klient płaci banknotem 20 zł, więc reszta to: 20,00 zł − 15,60 zł = 4,40 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Kwota 5,40 zł może wynikać z błędnego zsumowania lub pomyłki w koszcie jednej z pozycji (np. nieprawidłowe przeliczenie masy albo błąd w mnożeniu 3 × 3,20).
  • Kwota 14,60 zł jest podejrzanie zbliżona do wartości jedynie części zakupów; często pojawia się, gdy ktoś myli etap "należność" z etapem "reszta" albo popełnia błąd w odejmowaniu.
  • Kwota 15,60 zł to łączna należność za zakupy, a nie reszta. Ten wybór wskazuje na mechaniczne przepisanie sumy bez wykonania ostatniego kroku, czyli odjęcia od 20 zł.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu reszty zrób szybkie sprawdzenie: należność 15,60 zł jest mniejsza niż 20 zł, więc reszta musi być dodatnia i mniejsza niż 20 zł; 4,40 zł spełnia te warunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: 1 kg = 100 dag. Dlatego 30 dag to 30/100 kg, czyli 0,30 kg. Dopiero tę wartość mnożysz przez cenę w zł/kg, aby dostać koszt produktu sprzedawanego na wagę.
Najpierw policz osobno koszt każdej grupy towarów: (1) produkt na wagę – po przeliczeniu jednostek, (2) produkt na sztuki – przez mnożenie liczby sztuk przez cenę. Na końcu dodaj kwoty i dopiero wtedy licz resztę.
Bo dekagram jest dużo mniejszy od kilograma. Skoro 100 dag = 1 kg, to 30 dag to tylko 30% kilograma. 3 kg odpowiadałoby 300 dag. Warto robić szybkie oszacowanie, czy wynik jest realistyczny.
Najpierw zamień masę na kilogramy, np. 30 dag = 0,30 kg. Potem zastosuj proporcję: koszt = masa [kg] × cena [zł/kg]. W tym przypadku: 0,30 × 20 = 6,00 zł.
To zwykłe mnożenie: liczba sztuk × cena za sztukę. Czyli 3 × 3,20 zł = 9,60 zł. Pomocne jest myślenie w groszach: 3,20 zł to 320 gr, a 3 × 320 gr = 960 gr = 9,60 zł.
Reszta to różnica między kwotą zapłaconą a należnością: reszta = zapłata − suma zakupów. Najpierw policz łączną należność, a potem odejmij ją od 20,00 zł. Wynik powinien być dodatni i mniejszy niż 20 zł.
Nie, bo 15,60 zł to typowo suma należności (łączny koszt zakupów) w takich danych. Reszta musi uwzględniać jeszcze zapłatę 20 zł, więc powinna wynikać z odejmowania 20,00 zł minus łączna należność.
Najczęściej myli się jednostki (dag/ kg), robi błąd w mnożeniu liczb dziesiętnych (np. 3 × 3,20), albo zapomina o ostatnim kroku i podaje należność zamiast reszty. Pomaga zapis etapami i krótkie sprawdzenie sensu wyniku.
Zrób oszacowanie: cukierki to mniej niż 1 kg, więc koszt poniżej 20 zł (tu około 6 zł), czekolady około 10 zł. Razem około 16 zł, więc z 20 zł reszta około 4 zł. Jeśli wychodzi np. 14 zł lub 15 zł, to prawie na pewno błąd.
Ćwicz krótkie zadania: przeliczanie g/dag/kg, mnożenie cen z groszami, dodawanie pozycji jak na paragonie i odejmowanie reszty. Warto trenować zapis "w słupku" oraz kontrolę wyniku przez szybkie oszacowanie.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "30 dag to 0,30 kg, więc cukierki kosztują 0,30 × 20 zł = 6,00 zł. Trzy czekolady kosztują 3 × 3,20 zł = 9,60 zł. Razem należność to 15,60 zł. Reszta z 20 zł wynosi 20,00 − 15,60 = 4,40 zł."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – "Zamiana jednostek masy" (materiał o przeliczaniu g, dag, kg): https://pl.khanacademy.org/math (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL) – "Mnożenie liczb dziesiętnych" (działania na kwotach pieniężnych): https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-decimals (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – "Kilogram" (informacja o relacjach jednostek masy w układzie SI): https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek masy (dag, g, kg) w kontekście cen za kg
  • Zadania rachunkowe z wydawania reszty (sprzedaż detaliczna)
  • Materiały edukacyjne o działaniach na liczbach dziesiętnych (mnożenie, odejmowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego