KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 28.
Kontrola partii wyprodukowanego kompotu wiśniowego wykazała, że w kilku słoikach z kompotem są muchy. W tej sytuacji należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obecność much w części słoików oznacza zanieczyszczenie gotowego produktu i ryzyko dla bezpieczeństwa żywności.
W takiej sytuacji nie wolno "ratować" wyrobu przez cedzenie czy ponowną pasteryzację, ani wybierać "lepszej" części. Najbezpieczniejsze i właściwe jest wstrzymanie/wykluczenie całej partii z dystrybucji.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrycie much w słoikach z kompotem jest niezgodnością krytyczną, ponieważ oznacza zanieczyszczenie produktu ciałem obcym oraz sygnał, że w procesie (higiena, ochrona przed szkodnikami, zamykanie opakowań) doszło do poważnej awarii. Nawet jeśli owady stwierdzono tylko w kilku opakowaniach, to dla producenta jest to informacja, że nie można wiarygodnie potwierdzić bezpieczeństwa całej partii bez dodatkowych działań formalnych (blokada, analiza przyczyn, decyzja o dalszym losie).

Dlatego odpowiedź "wykluczyć całą partię wyrobu z dystrybucji" jest właściwa: produkt z takim zanieczyszczeniem nie powinien trafić do obrotu, a partia powinna zostać zablokowana i potraktowana jako wyrób niezgodny.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów spotykanych w bezpieczeństwie żywności:

  • "usunąć owady i poddać kompoty ponownej pasteryzacji" – zakłada, że problem da się naprawić obróbką cieplną. Nawet jeśli obróbka ogranicza zagrożenia mikrobiologiczne, nie usuwa faktu zanieczyszczenia ciałem obcym i nie rozwiązuje przyczyny (mogła dotyczyć całej partii lub środowiska produkcji).
  • "przeznaczyć do sprzedaży część partii bez owadów" – jest ryzykowne, bo opiera się na selekcji wizualnej i ignoruje możliwość, że zanieczyszczenie wystąpiło również w innych słoikach albo że doszło do wtórnego skażenia na linii.
  • "przecedzić kompoty i przeznaczyć do sprzedaży" – to "ratowanie" wyrobu przez usunięcie widocznego problemu. W praktyce nie jest to akceptowalne podejście do wyrobu gotowego w opakowaniu, bo nie zapewnia kontroli bezpieczeństwa i może naruszać wymagania higieniczne procesu.

W realnym zakładzie właściwe postępowanie obejmuje: blokadę partii, udokumentowanie niezgodności, analizę przyczyn (np. szczelność strefy, monitoring szkodników, higiena zamykania), a następnie decyzję o dalszym losie wyrobu zgodnie z procedurami bezpieczeństwa żywności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Należy potraktować to jako niezgodność krytyczną i zablokować partię, aby nie trafiła do dystrybucji. Owady w opakowaniu oznaczają zanieczyszczenie i możliwą awarię procesu higienicznego. Dalsze działania to analiza przyczyn i decyzja o wycofaniu/utylizacji zgodnie z procedurą.
Cedzenie usuwa tylko widoczny element, ale nie przywraca bezpieczeństwa produktu ani nie potwierdza, że inne słoiki są wolne od zanieczyszczeń. Dodatkowo taka "naprawa" narusza kontrolę nad procesem i może wprowadzać kolejne zanieczyszczenia podczas przelewania. W praktyce to nie jest właściwe postępowanie z wyrobem gotowym.
Nie, bo pasteryzacja może ograniczyć część zagrożeń mikrobiologicznych, ale nie usuwa faktu zanieczyszczenia ciałem obcym i nie naprawia przyczyny problemu. Obecność owadów świadczy o poważnej niezgodności higienicznej lub nieszczelności procesu/opakowania, więc wyrób nie powinien być kierowany do sprzedaży.
Niezgodność jest krytyczna, gdy dotyczy bezpieczeństwa żywności, a nie tylko wyglądu. Przykłady to ciała obce (np. owady), oznaki zepsucia, nieszczelność opakowań czy podejrzenie skażenia. W takich przypadkach priorytetem jest blokada i niedopuszczenie wyrobu do obrotu, a nie minimalizowanie strat.
To przede wszystkim zanieczyszczenie ciałem obcym oraz ryzyko przeniesienia drobnoustrojów i zanieczyszczeń z otoczenia. Dodatkowo wskazuje na problem z ochroną przed szkodnikami lub higieną na linii rozlewu i zamykania. Nawet pojedyncze przypadki są sygnałem, że proces mógł być niewłaściwie zabezpieczony.
Gdy stwierdzono zdarzenie, które podważa zaufanie do bezpieczeństwa całej partii, np. zanieczyszczenia ciałami obcymi, podejrzenie skażenia, niewłaściwe warunki obróbki lub nieszczelność opakowań. Jeśli nie da się wiarygodnie wykazać, że pozostałe sztuki są bezpieczne, partia powinna zostać wstrzymana i nie może trafić do sprzedaży.
Zwykle są to procedury systemu bezpieczeństwa żywności (np. w ramach GHP/GMP lub systemu zarządzania), instrukcje blokady i segregacji partii, formularze zapisu niezgodności oraz działania korygujące i zapobiegawcze. Na egzaminie warto pamiętać: najpierw blokada, potem decyzja i dokumentacja.
Najpierw zabezpiecza się wyrób (blokada partii), a następnie szuka przyczyny: kontrola skuteczności zabezpieczeń przed szkodnikami, szczelności strefy produkcji, higieny stanowisk, mycia i dezynfekcji oraz procesu zamykania słoików. Potem wdraża się poprawki, aby sytuacja się nie powtórzyła, i wzmacnia monitoring.
Nie jest to bezpieczne podejście, bo brak widocznych owadów nie oznacza braku problemu w całej partii. Zanieczyszczenie mogło wystąpić losowo, a część opakowań może nie być dokładnie skontrolowana. Przy sygnale tak poważnej niezgodności właściwe jest wstrzymanie partii i decyzja zgodna z procedurami bezpieczeństwa.
Wybieraj odpowiedzi zgodne z zasadą: bezpieczeństwo ponad stratami. Jeśli w treści pojawia się zanieczyszczenie, ciało obce, szkodniki lub podejrzenie skażenia, typową właściwą reakcją jest blokada/wykluczenie z dystrybucji oraz działania wyjaśniające. Unikaj opcji "naprawiania" i sprzedaży części partii.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najbezpieczniejsze i właściwe jest wstrzymanie/wykluczenie całej partii z dystrybucji.

Źródła:

  • Codex Alimentarius Commission: General Principles of Food Hygiene (CXC 1-1969), Annex: HACCP System and Guidelines for its Application, revision 2020
  • ISO 22000:2018 Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain, pkt 8.9 (control of nonconforming products and processes)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z GHP/GMP dla produkcji żywności (np. skrypty szkoleniowe zakładowe)
  • Podręczniki i kursy o bezpieczeństwie żywności oraz analizie zagrożeń
  • Norma ISO 22000 – wymagania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego