Zadanie polega na skalowaniu normatywu surowcowego (receptury bazowej) na inną liczbę porcji. W tabeli podano normę na 10 porcji, a trzeba przygotować 85 porcji.
Krok 1: współczynnik mnożenia
Współczynnik skali obliczamy jako: 85 / 10 = 8,5. To znaczy, że każdej pozycji z normatywu trzeba użyć 8,5 razy więcej.
Krok 2: przemnożenie ilości surowców
- Ziemniaki: 3000 g × 8,5 = 25500 g
- Masło: 100 g × 8,5 = 850 g
- Mleko: 300 cm³ × 8,5 = 2550 cm³
- Koperek: 20 g × 8,5 = 170 g
Krok 3: poprawna konwersja jednostek
W gastronomii dla większych ilości zwykle podaje się masę w kilogramach, a objętość w litrach. Pamiętaj relacje:
1000 g = 1 kg oraz 1000 cm³ = 1 l (tak samo jak 1000 ml = 1 l).
- 25500 g = 25,5 kg (ziemniaki)
- 850 g = 0,85 kg (masło) — typowa pułapka to błędne 8,5 kg
- 2550 cm³ = 2,55 l (mleko) — typowa pułapka to pozostawienie cm³ bez przeliczenia
- 170 g = 0,17 kg (koperek) — częsty błąd to 1,7 kg
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
Nieprawidłowe odpowiedzi zwykle wynikają z pomylenia skali (10 porcji vs 85 porcji) albo z błędu konwersji jednostek (przesunięcie przecinka o jedno miejsce). W praktyce kuchni zbiorowej taki błąd oznaczałby duże przeszacowanie lub niedoszacowanie zakupów i kosztów.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz współczynnik (tu 8,5), dopiero na końcu zamieniaj g→kg i cm³→l. To ogranicza pomyłki.
