KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 18.
Korzystając z podanej receptury oblicz, ile drożdży można maksymalnie użyć do wyprodukowania 100 croissantów.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na wypiek croissantów, co jest związane z kwalifikacją zawodową cukiernika (TG4).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć maksymalną ilość drożdży dla 100 croissantów, należy odczytać z receptury, na ile sztuk jest przewidziana porcja bazowa i jaka jest w niej maksymalna ilość drożdży, a potem przeliczyć proporcją na 100 sztuk. Wynik trzeba podać w kilogramach. Dla tej receptury otrzymuje się 0,100 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność kalkulacji recepturowej, czyli przeliczenia ilości surowca z receptury bazowej na inną wielkość partii. Kluczowe jest słowo maksymalnie: w recepturach bywa podana ilość drożdży jako wartość dopuszczalna (np. zakres lub limit technologiczny), więc do obliczeń należy przyjąć właśnie tę wartość graniczną.

Jak postąpić krok po kroku:

  1. Odczytaj z receptury, na ile sztuk (lub na jaką masę ciasta i ile sztuk z niej wychodzi) jest przewidziana porcja podstawowa.
  2. Odczytaj maksymalną ilość drożdży w tej porcji podstawowej (zgodnie z zapisem w recepturze).
  3. Przelicz na 100 sztuk proporcją: (drożdże w porcji) × (100 / liczba sztuk z porcji).
  4. Sprawdź jednostki i wykonaj konwersję, np. z gramów na kilogramy (1000 g = 1 kg).

Odpowiedź "0,100 kg" jest zgodna z takim przeliczeniem wykonanym na podstawie receptury, przy założeniu wartości maksymalnej drożdży. Pozostałe propozycje ("0,065 kg", "0,070 kg", "0,055 kg") reprezentują wartości niższe, które mogłyby wynikać np. z użycia ilości minimalnej/średniej albo z błędu w proporcji, ale nie spełniają warunku "maksymalnie".

Typowe pułapki na egzaminie:

  • Przestawienie licznika i mianownika w proporcji (zaniża lub zawyża wynik).
  • Konwersja g↔kg z błędnym przesunięciem przecinka.
  • Pominięcie informacji o wydajności receptury (ile sztuk wychodzi z porcji).
  • Użycie wartości innej niż maksymalna mimo wyraźnego polecenia.

W praktyce cukierniczej poprawna kalkulacja ułatwia planowanie produkcji i utrzymanie jakości: zbyt duża ilość drożdży może przyspieszać fermentację i zmieniać strukturę ciasta, a zbyt mała może pogorszyć wyrośnięcie. Dlatego receptura i jej limity są punktem odniesienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal, na ile sztuk jest receptura bazowa, a potem zastosuj proporcję: ilość surowca × (100 / liczba sztuk z receptury). Na końcu sprawdź jednostki (np. g na kg) i zaokrąglenie zgodne z poleceniem.
Oznacza, że w obliczeniach masz użyć najwyższej dopuszczalnej ilości drożdży podanej w recepturze (np. górnej granicy lub limitu). Nie wybierasz wartości typowej ani minimalnej, tylko tę wskazaną jako maksymalną.
Wynik jest wymagany w kilogramach, a receptury często podają drożdże w gramach. Trzeba więc wykonać konwersję: 1000 g = 1 kg. Błąd w przesunięciu przecinka to jedna z najczęstszych pomyłek egzaminacyjnych.
Zapisz proporcję w jednym schemacie: na 1 sztukę lub na X sztuk. Przykładowo policz najpierw ilość drożdży na 1 sztukę, a dopiero potem pomnóż przez 100. To ogranicza ryzyko odwrócenia ułamka.
Tak, różnią się siłą działania i dawkowaniem. Na egzaminie zawsze trzymaj się rodzaju drożdży wskazanego w recepturze. Jeśli receptura nie doprecyzowuje, może powstać wątpliwość interpretacyjna, dlatego warto to sprawdzić w załączniku do zadania.
Najczęściej spotkasz gramy (g) i kilogramy (kg) dla surowców, litry (l) lub mililitry (ml) dla płynów oraz sztuki dla jaj czy porcji. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest dopasowanie jednostki wyniku do polecenia.
Ogranicza się ją, gdy chcemy kontrolować fermentację i czas rozrostu, a także utrzymać pożądaną strukturę i smak. Zbyt duża dawka może przyspieszać proces i zmieniać cechy ciasta, dlatego receptura może podawać górny limit.
Najczęstsze to: pomylenie g z kg, nieuwzględnienie wydajności receptury (ile sztuk wychodzi), odwrócenie proporcji oraz wybór wartości innej niż "maksymalna". Pomaga zapis kroków i kontrola sensowności wyniku.
Tak. 0,100 kg = 100 g. W zapisie dziesiętnym łatwo o pomyłkę (np. 0,010 kg to 10 g), dlatego zawsze przelicz w myślach na gramy i sprawdź, czy wartość pasuje do skali produkcji.
Ćwicz przeliczanie receptur na różną liczbę sztuk, konwersje jednostek oraz pracę z wydajnością (porcja bazowa → partia). Rób notatki ze stałych przeliczników (1000 g = 1 kg) i zawsze zapisuj proporcję przed liczeniem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Wynik trzeba podać w kilogramach."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii piekarstwa i cukiernictwa dotyczące ciast drożdżowych i półfrancuskich
  • Zbiory zadań z kalkulacji recepturowej i przeliczania surowców na liczbę porcji/sztuk
  • Materiały szkolne z działu: kalkulacja surowcowa i gospodarka magazynowa w gastronomii/cukiernictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego