W zadaniu podano:
- koszty całkowite produkcji 10 ton frytek: 15 000 zł,
- koszty pośrednie: 3 000 zł.
Aby obliczyć koszt bezpośredni jednostkowy (na 1 kg), trzeba wykonać dwa kroki: najpierw wyznaczyć koszty bezpośrednie całej partii, a potem przeliczyć je na 1 kg.
1) Wyznaczenie kosztu bezpośredniego partii
Koszty całkowite składają się z kosztów bezpośrednich i pośrednich, więc:
koszty bezpośrednie = koszty całkowite − koszty pośrednie
koszty bezpośrednie = 15 000 zł − 3 000 zł = 12 000 zł
2) Przeliczenie wielkości produkcji na kilogramy
10 ton to 10 × 1000 kg, czyli:
10 t = 10 000 kg
3) Koszt bezpośredni 1 kg
Koszt jednostkowy to koszt podzielony przez ilość:
koszt bezpośredni 1 kg = 12 000 zł / 10 000 kg = 1,20 zł/kg
Dlatego odpowiedź "1,20 zł" jest poprawna.
Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych pomyłek:
- "1,00 zł" może się pojawić, gdy ktoś błędnie założy inną wielkość kosztów bezpośrednich lub wykona zbyt duże zaokrąglenie.
- "1,40 zł" może wynikać z pomieszania działań (np. użycia kosztów całkowitych 15 000 zł i innego, błędnego przeliczenia na kg).
- "1,60 zł" bywa skutkiem błędu jednostek (np. potraktowania 10 t jako 7 500 kg lub innej omyłkowej ilości), albo nieuwzględnienia rozdziału kosztów.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą kontrolę: jeśli koszty pośrednie są dodatnie, to koszt bezpośredni musi być mniejszy od kosztu całkowitego dla tej samej produkcji; to pomaga szybko wychwycić błąd na etapie rachunku.
