KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 23.
Krzysztof Królik rozlicza się z urzędem skarbowym z podatku VAT metodą kasową. W dniu 20 lutego 2025 r. złożył zamówienie w Hurtowni OMEGA sp. z o.o. na towar, który otrzymał 30 marca 2025 r. Zobowiązanie wynikające z faktury zakupu wystawionej 14 kwietnia 2025 r. uregulował 4 maja 2025 r. W którym okresie podatnik nabył prawo do obniżenia podatku VAT należnego o kwotę podatku VAT naliczonego od dokonanej transakcji zakupu towarów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie kasowej prawo do odliczenia VAT naliczonego u małego podatnika powstaje co do zasady w rozliczeniu za okres, w którym dokonano zapłaty (po otrzymaniu faktury). Zapłata za zakup nastąpiła 4 maja 2025 r., więc odliczenie przysługuje w II kwartale 2025 r.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku małego podatnika stosującego metodę kasową kluczowe jest to, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie wynika automatycznie z samej dostawy towaru ani z daty wystawienia faktury. Co do zasady powstaje ono nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym dokonano zapłaty, przy czym warunkiem formalnym jest także posiadanie (otrzymanie) faktury.

W zadaniu występują cztery daty, ale dla metody kasowej decydująca jest data uregulowania należności. Zamówienie (20 lutego 2025 r.) i odbiór towaru (30 marca 2025 r.) opisują przebieg transakcji, jednak nie wyznaczają momentu odliczenia w tej metodzie. Faktura została wystawiona 14 kwietnia 2025 r. (a więc podatnik może mieć ją dopiero w kwietniu), natomiast zapłata nastąpiła 4 maja 2025 r.

Maj należy do II kwartału (kwiecień–czerwiec), zatem prawidłowy okres rozliczeniowy to drugi kwartał 2025 r.

  • Odpowiedź "W marcu 2025 r." jest błędna, bo marzec dotyczy dostawy, a przy metodzie kasowej samo otrzymanie towaru nie przesądza o odliczeniu.
  • Odpowiedź "W lutym 2025 r." jest błędna, bo luty to jedynie moment złożenia zamówienia, który nie tworzy prawa do odliczenia.
  • Odpowiedź "W pierwszym kwartale 2025 r." jest błędna, bo zapłata nastąpiła dopiero w maju, czyli w kolejnym kwartale.

W praktyce, aby poprawnie ująć odliczenie, należy pilnować realnej daty zapłaty (uregulowania zobowiązania) oraz tego, czy faktura została otrzymana przed odliczeniem. To typowy obszar kontroli księgowej w rozliczeniach VAT.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda kasowa to sposób rozliczania VAT, w którym kluczowy jest przepływ pieniędzy. U małego podatnika moment rozliczenia (w tym prawo do odliczenia podatku naliczonego) jest powiązany z zapłatą, a nie wyłącznie z dostawą towaru czy wystawieniem faktury.
Ponieważ w metodzie kasowej prawo do odliczenia VAT naliczonego powstaje nie wcześniej niż w okresie, w którym uregulowano należność. Ma to chronić płynność finansową małych firm i ograniczać sytuacje, gdy odlicza się VAT bez faktycznej zapłaty za zakup.
Co do zasady muszą być spełnione dwa warunki: otrzymanie faktury dokumentującej zakup oraz dokonanie zapłaty (w całości albo części). Przy zapłacie częściowej odliczenie jest proporcjonalne do zapłaconej kwoty.
W metodzie kasowej decyduje zapłata, więc prawo do odliczenia powstaje w okresie, w którym zapłacono, czyli w maju. Jeżeli podatnik rozlicza się kwartalnie, to będzie to rozliczenie za II kwartał (kwiecień–czerwiec).
Nie jest to data decydująca. Dostawa i zamówienie opisują transakcję, ale przy metodzie kasowej nabywcy prawo do odliczenia jest związane głównie z zapłatą (oraz posiadaniem faktury). Dlatego dostawa w marcu nie przesądza o odliczeniu w marcu.
Wystarczy przyporządkować miesiąc do kwartału: I kwartał to styczeń–marzec, II to kwiecień–czerwiec, III to lipiec–wrzesień, IV to październik–grudzień. Zapłata w maju zawsze oznacza II kwartał.
Tak. Przy metodzie kasowej zapłata częściowa daje prawo do odliczenia proporcjonalnej części VAT naliczonego odpowiadającej uregulowanej części należności. To ważne w praktyce, gdy płatności są rozbijane na raty.
Najczęstsze pomyłki to wybór daty zamówienia lub dostawy zamiast daty zapłaty, traktowanie daty wystawienia faktury jako rozstrzygającej oraz nieuwzględnienie, że przy rozliczeniu kwartalnym odpowiedź powinna dotyczyć kwartału, a nie pojedynczego miesiąca.
W praktyce metoda kasowa jest powiązana z rozliczeniami kwartalnymi małego podatnika, co często pojawia się w zadaniach egzaminacyjnych. Dlatego w testach zwykle oczekuje się wskazania kwartału wynikającego z daty zapłaty.
Ćwicz identyfikację dwóch kluczowych warunków: posiadania faktury i zapłaty. Następnie trenuj szybkie przypisanie daty zapłaty do kwartału. Dobrą metodą jest podkreślanie w treści zadania tylko daty faktury i daty zapłaty.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W metodzie kasowej prawo do odliczenia VAT naliczonego u małego podatnika powstaje co do zasady w rozliczeniu za okres, w którym dokonano zapłaty (po otrzymaniu faktury)."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, art. 86 ust. 10, art. 86 ust. 10b pkt 1, art. 86 ust. 10e, art. 86 ust. 11, Dz.U. 2024 poz. 1465

Materiały:

  • Tekst ujednolicony ustawy o VAT (dział dotyczący odliczeń, art. 86)
  • Materiały szkolne z podstaw rozliczeń VAT (metoda memoriałowa vs kasowa)
  • Przykładowe zadania egzaminacyjne z rozpoznawania okresu odliczenia VAT

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego