W przypadku małego podatnika stosującego metodę kasową kluczowe jest to, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie wynika automatycznie z samej dostawy towaru ani z daty wystawienia faktury. Co do zasady powstaje ono nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym dokonano zapłaty, przy czym warunkiem formalnym jest także posiadanie (otrzymanie) faktury.
W zadaniu występują cztery daty, ale dla metody kasowej decydująca jest data uregulowania należności. Zamówienie (20 lutego 2025 r.) i odbiór towaru (30 marca 2025 r.) opisują przebieg transakcji, jednak nie wyznaczają momentu odliczenia w tej metodzie. Faktura została wystawiona 14 kwietnia 2025 r. (a więc podatnik może mieć ją dopiero w kwietniu), natomiast zapłata nastąpiła 4 maja 2025 r.
Maj należy do II kwartału (kwiecień–czerwiec), zatem prawidłowy okres rozliczeniowy to drugi kwartał 2025 r.
- Odpowiedź "W marcu 2025 r." jest błędna, bo marzec dotyczy dostawy, a przy metodzie kasowej samo otrzymanie towaru nie przesądza o odliczeniu.
- Odpowiedź "W lutym 2025 r." jest błędna, bo luty to jedynie moment złożenia zamówienia, który nie tworzy prawa do odliczenia.
- Odpowiedź "W pierwszym kwartale 2025 r." jest błędna, bo zapłata nastąpiła dopiero w maju, czyli w kolejnym kwartale.
W praktyce, aby poprawnie ująć odliczenie, należy pilnować realnej daty zapłaty (uregulowania zobowiązania) oraz tego, czy faktura została otrzymana przed odliczeniem. To typowy obszar kontroli księgowej w rozliczeniach VAT.