KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 6.
Która cecha mąki określana jest przez roztarcie pomiędzy palcami?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roztarcie mąki między palcami służy ocenie jej ziarnistości, czyli stopnia rozdrobnienia cząstek. Ta cecha jest odczuwalna dotykiem jako większa lub mniejsza "gładkość"/"szorstkość" proszku. Zapach ocenia się wąchaniem, typ i wyciąg nie wynikają z roztarcia.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie "przez roztarcie pomiędzy palcami" jest klasycznym elementem oceny organoleptycznej surowców sypkich. W praktyce cukierniczej dotyk pozwala szybko określić, jak drobno zmielony jest surowiec oraz czy ma tendencję do grudkowania. Dlatego poprawna jest odpowiedź "Granulacja", rozumiana jako ziarnistość/uziarnienie (wielkość cząstek).

Dlaczego to działa? Jeśli mąka jest drobniejsza, w dotyku wydaje się bardziej jedwabista i "gładka". Gdy cząstki są większe lub występują zlepione grudki, łatwiej wyczuć szorstkość, nierówności albo drobne "ziarenka". Taka wstępna ocena bywa przydatna przed przesiewaniem i podczas doboru mąki do konkretnych wyrobów.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do sposobu badania:

  • "Zapach" ocenia się węchem, a nie roztarciem. Dotyk może co najwyżej pośrednio ujawnić zbrylenie (np. po zawilgoceniu), ale nie zastępuje oceny zapachu.
  • "Wyciąg" (w sensie parametru technologicznego) nie jest cechą możliwą do określenia wyłącznie dotykiem; wymaga informacji z oznaczeń producenta lub badań laboratoryjnych/metod analitycznych.
  • "Typ" mąki odnosi się do klasyfikacji surowca i w praktyce ustala się go na podstawie oznaczenia/parametrów, a nie na podstawie wrażenia dotykowego przy roztarciu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się konkretna czynność zmysłowa (np. roztarcie, wąchanie, oglądanie), najpierw przyporządkuj ją do cechy możliwej do oceny tym zmysłem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przez roztarcie ocenia się przede wszystkim uziarnienie (granulację), czyli drobność cząstek. W praktyce wyczuwasz, czy mąka jest gładka, jednorodna, czy też ma wyczuwalne większe cząstki lub grudki, co może wpływać na strukturę ciasta.
Mąka o grubszym uziarnieniu daje wrażenie szorstkości i "ziarnistości" podczas roztarcia. Często wyczujesz pojedyncze większe cząstki lub nierównomierną strukturę. W cukiernictwie może to pogarszać gładkość mas i delikatność wypieków.
Roztarcie to metoda oparta na zmyśle dotyku, który najlepiej wykrywa różnice w wielkości cząstek i obecność grudek. Zapach wymaga wąchania, a parametry typu czy wyciągu nie wynikają bezpośrednio z dotyku. Dlatego to klasyczne skojarzenie w ocenie organoleptycznej.
Nie wprost. Roztarcie służy głównie do oceny struktury (uziarnienia) i ewentualnych grudek. Zapach ocenia się przez wąchanie próbki. W praktyce można roztarciem jedynie ułatwić uwolnienie aromatów, ale sam pomiar "zapachu" to nadal ocena węchem.
Typ mąki to oznaczenie klasyfikacyjne stosowane przez producenta (związane z parametrami surowca). Nie da się go wiarygodnie określić jedynie dotykiem, bo roztarcie mówi o drobności, a nie o parametrach klasyfikacyjnych. Na egzaminie rozdzielaj cechy sensoryczne od oznaczeń.
Wyciąg to parametr technologiczny/produkcyjny, który odnosi się do procesu otrzymywania mąki. Nie jest to cecha, którą można wiarygodnie "wyczuć" dotykiem. Do ustalenia potrzebujesz danych producenta albo wyników oznaczeń, a nie krótkiej próby organoleptycznej.
Najczęściej spotkasz ocenę: barwy (wzrok), zapachu (węch), czystości i obecności zanieczyszczeń (wzrok), zbrylenia oraz uziarnienia (dotyk). Pytania zwykle wiążą cechę z konkretną czynnością zmysłową.
Najczęściej podczas przyjęcia surowca (szybka kontrola jakości), przed przesiewaniem oraz przy doborze mąki do konkretnego wyrobu (np. biszkopt, kruche, ciasta ucierane). To prosta kontrola, która pomaga wychwycić grudki i niejednorodność.
Typowy błąd to wybór odpowiedzi "zapach", bo organoleptyka kojarzy się głównie z wąchaniem. Drugi błąd to mylenie oznaczeń handlowych (np. "typ") z cechą ocenianą zmysłami. Warto zawsze dopasować cechę do wskazanej czynności: roztarcie = uziarnienie.
Zastosuj prostą regułę: dotyk = struktura i wielkość cząstek. Jeśli w treści jest "roztarcie między palcami", szukasz odpowiedzi o granulacji/uziarnieniu lub ewentualnie o grudkach. Odrzuć pojęcia wymagające oznaczeń producenta lub badań.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Roztarcie mąki między palcami służy ocenie jej ziarnistości, czyli stopnia rozdrobnienia cząstek."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa surowców spożywczych (dział: mąka pszenna – cechy jakościowe i organoleptyczne)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dot. surowców cukierniczych (mąka, jej typy i zastosowanie)
  • Instrukcje zakładowe/HACCP dotyczące oceny przyjmowanych surowców sypkich

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego