KWALIFIKACJA SPC6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 27.
Którą czynność należy wykonać, jeżeli w kotle twarożkarskim stwierdzono pozostałości środków dezynfekcyjnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pozostałości środka dezynfekcyjnego w kotle oznaczają ryzyko zanieczyszczenia chemicznego wyrobu. W takiej sytuacji właściwym działaniem korygującym jest ponowne płukanie urządzenia do uzyskania braku pozostałości. Zmiany zakwasu, prasowania lub pasteryzacji nie usuwają chemii z powierzchni kotła.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli w kotle twarożkarskim stwierdzono pozostałości środków dezynfekcyjnych, oznacza to, że urządzenie nie jest bezpiecznie przygotowane do kontaktu z żywnością. Najważniejszym zagrożeniem jest wówczas zanieczyszczenie chemiczne mleka, skrzepu i serwatki, a w konsekwencji ryzyko zdrowotne oraz niezgodność jakościowa (smak, zapach, podrażniające działanie pozostałości chemii).

Dlatego prawidłową czynnością jest powtórzenie procesu płukania kotła. Płukanie po dezynfekcji ma na celu usunięcie resztek preparatu z powierzchni mających kontakt z produktem. Dopiero po skutecznym wypłukaniu można bezpiecznie rozpocząć kolejny etap technologiczny.

Pozostałe propozycje dotyczą parametrów procesu wytwarzania twarogu, ale nie rozwiązują przyczyny problemu:

  • Zwiększenie dodatku zakwasu wpływa na szybkość i przebieg zakwaszania oraz pH, lecz nie usuwa środka dezynfekcyjnego z urządzenia. Co więcej, pozostałości chemii mogą hamować mikroflorę zakwasu, pogarszając proces.
  • Podwyższenie ciśnienia prasowania twarogu zmienia odciek serwatki i strukturę wyrobu, ale nie eliminuje chemii obecnej na ściankach kotła, z której zanieczyszczenie może przejść do masy serowej.
  • Podwyższenie temperatury pasteryzacji mleka służy redukcji mikroorganizmów, a nie neutralizacji pozostałości środków dezynfekcyjnych na urządzeniu. Dodatkowo zmiana pasteryzacji jest ingerencją w technologię produktu i nie jest właściwym działaniem korygującym dla błędu mycia.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: gdy problem dotyczy pozostałości chemii myjąco-dezynfekcyjnej, właściwą odpowiedzią jest działanie związane z płukaniem/ponownym myciem i dopuszczeniem urządzenia do produkcji, a nie modyfikacja parametrów technologicznych (zakwas, temperatura, prasowanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza ryzyko zanieczyszczenia chemicznego produktu oraz to, że etap mycia/dezynfekcji nie został prawidłowo zakończony. Taki kocioł nie powinien mieć kontaktu z mlekiem ani skrzepem, dopóki nie zostanie skutecznie wypłukany i dopuszczony do pracy.
Wykonuje się ponowne płukanie (zgodnie z instrukcją zakładową), aby usunąć pozostałości preparatu z powierzchni kontaktujących się z żywnością. Dopiero po potwierdzeniu braku pozostałości można rozpocząć proces technologiczny.
Bo zakwas wpływa na fermentację i pH, a nie usuwa chemii z urządzenia. Pozostałości środka dezynfekcyjnego mogą dodatkowo hamować mikroflorę zakwasu, pogarszając przebieg zakwaszania i jakość skrzepu.
Nie. Pasteryzacja działa głównie na mikroorganizmy w mleku, a nie na pozostałości chemiczne na ściankach urządzenia. Problemem jest kontakt produktu z zanieczyszczoną powierzchnią, więc właściwą reakcją jest płukanie i przywrócenie czystości.
To typowe zagrożenie chemiczne. Może prowadzić do niezgodności bezpieczeństwa żywności (szkodliwe substancje w wyrobie) oraz do reklamacji jakościowych (nieprawidłowy smak/zapach). Dlatego wymaga natychmiastowych działań korygujących.
Najczęściej po błędnie wykonanym etapie końcowym: zbyt krótkie płukanie, zbyt mały przepływ, niewłaściwe sekwencje zaworów lub błąd dozowania. W praktyce ważne jest trzymanie się czasu i parametrów płukania oraz kontroli skuteczności procesu.
W praktyce mogą to być m.in. wyczuwalny zapach preparatu, pienienie podczas płukania, śliskość powierzchni lub nieprawidłowy odczyt kontroli (np. przewodność/pH – zależnie od metody stosowanej w zakładzie). Każdy taki sygnał wymaga ponownego płukania.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi związanej z technologią produktu (zakwas, pasteryzacja, prasowanie), bo brzmi "procesowo". Tymczasem, gdy problem dotyczy pozostałości środków myjąco-dezynfekcyjnych, prawidłowa reakcja dotyczy mycia/płukania i dopuszczenia urządzenia do produkcji.
Nie należy rozpoczynać produkcji na takim urządzeniu. Surowiec powinien być zabezpieczony przed kontaktem z kotłem (np. pozostawiony w dopuszczonym zbiorniku, zgodnie z zasadami jakości), a kocioł należy ponownie wypłukać i potwierdzić gotowość do pracy.
Warto nauczyć się schematu: mycie → płukanie → dezynfekcja → płukanie końcowe oraz rozumieć cel każdego etapu. Na egzaminie szukaj odpowiedzi usuwającej przyczynę niezgodności (np. pozostałości chemii), a nie takiej, która zmienia parametry technologiczne produktu.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałości środka dezynfekcyjnego w kotle oznaczają ryzyko zanieczyszczenia chemicznego wyrobu."

Źródła:

  • ISO 22000:2018, Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain (wymagania dotyczące sterowania zagrożeniami i działań korygujących), 2018
  • Codex Alimentarius, General Principles of Food Hygiene CXC 1-1969, Annex: Hazard Analysis and Critical Control Point (HACCP) System and Guidelines for its Application (działania korygujące i sterowanie zagrożeniami), aktualizacja wg wydania Codex

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe zakładu: instrukcje mycia i dezynfekcji (CIP) dla kotłów serowarskich/twarożkarskich
  • Podręczniki i skrypty z technologii mleczarskiej (higiena, GHP/GMP, HACCP)
  • Normy i wytyczne systemów bezpieczeństwa żywności dotyczące sterowania zagrożeniami chemicznymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego