KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 29.
Którą metodę tyczenia punktów pośrednich łuku kołowego przedstawiono na zamieszonym szkicu dokumentacyjnym?
Ilustracja przedstawia szkic dokumentacyjny związany z geodezją, a dokładniej z metodą tyczenia punktów pośrednich łuku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda "ortogonalna od stycznej" polega na wyznaczaniu punktów pośrednich łuku przez odkładanie w terenie odległości wzdłuż stycznej oraz domiarów prostopadłych do tej stycznej. To odróżnia ją od metod "od cięciwy" (linia odniesienia to cięciwa) oraz od metod biegunowych, gdzie punkt wyznacza się kierunkiem (kątem) i odległością.

Pełne wyjaśnienie:

W tyczeniu punktów pośrednich łuku kołowego stosuje się różne sposoby przeniesienia geometrii projektu w teren. Kluczowe jest rozpoznanie dwóch cech metody:

  • jaki jest sposób wyznaczenia punktu: ortogonalny (domiary prostopadłe) czy biegunowy (kierunek/kąt i odległość),
  • do jakiej linii odniesienia odnoszone są wielkości: do stycznej czy do cięciwy.

Odpowiedź "Ortogonalną od stycznej." jest poprawna, gdy szkic pokazuje wyznaczanie punktów poprzez:

  • odkładanie odcinków wzdłuż stycznej (linia odniesienia jest styczna do łuku),
  • oraz wykonywanie domiarów prostopadłych (ortogonalnych) do tej stycznej, aby dojść do punktu leżącego na łuku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego schematu:

  • "Ortogonalną od cięciwy." – w tej metodzie prostopadłe domiary wykonuje się do cięciwy (odcinka łączącego dwa punkty łuku), a nie do stycznej. Na szkicu musiałaby występować jako baza cięciwa i domiary do niej.
  • "Biegunową od cięciwy." – metoda biegunowa wymaga wyznaczania punktu przez kierunek (np. kąt) i odległość z danego stanowiska, a cięciwa pełniłaby rolę odniesienia kierunku. Jeżeli na szkicu dominują prostopadłe domiary, nie jest to podejście biegunowe.
  • "Biegunową od stycznej." – podobnie jak wyżej, w wariancie od stycznej linia styczna służyłaby do odniesienia kierunku, ale punkt wyznaczałoby się przez elementy biegunowe (kąt/azymut i długość), a nie przez prostopadły domiar.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na rysunku widzisz oznaczenia prostopadłości (np. znaki kąta prostego) i domiary "w bok" od jakiejś prostej, to zwykle jest to metoda ortogonalna. Następnie ustal, czy ta prosta jest styczną (dotyka łuku w punkcie) czy cięciwą (łączy dwa punkty łuku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wyznaczanie w terenie punktów leżących na projektowanym łuku (między punktami głównymi), aby można było odtworzyć przebieg łuku np. drogi. Punkty pośrednie tyczy się według przyjętej metody (ortogonalnej lub biegunowej) i zapisuje w szkicu tyczenia.
Metodę ortogonalną rozpoznasz po domiarach prostopadłych do linii odniesienia: na szkicu zwykle widać znaki kąta prostego oraz odcinki "odłożone w bok" od bazy. Najpierw ustal, czy baza to styczna czy cięciwa, a dopiero potem wybieraj wariant odpowiedzi.
Styczna to prosta, która dotyka okręgu/łuku w jednym punkcie. Cięciwa to odcinek łączący dwa punkty na okręgu/łuku. W tyczeniu to ważne, bo od tego zależy, do jakiej linii odkładasz odległości i do której wykonujesz domiary prostopadłe.
Metoda biegunowa opiera się na wyznaczeniu punktu z jednego stanowiska przez kierunek (kąt/azymut) i odległość. Metoda ortogonalna opiera się na bazie (prostej) oraz domiarach prostopadłych do tej bazy. Jeśli na szkicu są prostopadłości i "odsunięcia", to zwykle nie jest to metoda biegunowa.
Zasadniczo potrzebujesz: wyznaczonej w terenie stycznej jako linii odniesienia, odległości odkładanych wzdłuż tej stycznej (do rzutów punktów) oraz wartości domiarów prostopadłych od stycznej do punktów leżących na łuku. W praktyce dane pochodzą z obliczeń tyczenia lub tabel tyczenia.
Zwykle nie. W takich zadaniach szkic jest kluczowy, bo pokazuje, czy odkładane są domiary prostopadłe, czy raczej kąty i odległości, oraz czy baza to styczna czy cięciwa. Najpierw odczytaj relacje geometryczne (prostopadłość, punkt styczności, cięciwa), dopiero potem wybieraj odpowiedź.
Najczęstszy błąd to patrzenie tylko na to, że jest "jakaś prosta przy łuku" i automatyczne uznanie jej za styczną. Sprawdź, czy prosta dotyka łuku w jednym punkcie (styczna), czy łączy dwa punkty łuku (cięciwa). Drugi błąd to ignorowanie oznaczeń punktów głównych łuku.
Metodę ortogonalną często stosuje się, gdy łatwo wyznaczyć i utrzymać linię odniesienia w terenie (np. styczną/cięciwę) i wygodnie odkładać domiary prostopadłe. Metodę biegunową wybiera się, gdy pracuje się z instrumentem na stanowisku i wygodniej tyczyć punkty przez kierunki i odległości.
Najczęściej są to: znak kąta prostego przy przecięciu odcinka domiaru z linią odniesienia, opis typu "⟂", lub układ odcinków, gdzie jeden jest wzdłuż bazy, a drugi wyraźnie "odchodzi" pod kątem prostym. Warto też sprawdzić, czy domiary są opisane jako odległości poprzeczne.
Ćwicz rozpoznawanie metod na rysunkach: zaznaczaj bazę (styczna/cięciwa), szukaj prostopadłości i elementów biegunowych (kierunek + odległość). Rób krótkie fiszki z definicjami "ortogonalna" i "biegunowa". Pomaga też analiza przykładowych szkiców tyczenia z zajęć terenowych.
info

Statystycznie 32% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Metoda "ortogonalna od stycznej" polega na wyznaczaniu punktów pośrednich łuku przez odkładanie w terenie odległości wzdłuż stycznej oraz domiarów prostopadłych do tej stycznej."

Materiały:

  • Podręczniki z geodezji inżynieryjnej dotyczące tyczenia tras i łuków
  • Materiały dydaktyczne z ćwiczeń terenowych: tyczenie punktów pośrednich łuku
  • Zestawy zadań z interpretacji szkiców i rozpoznawania metod tyczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego