KWALIFIKACJA HGT2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 40.
Którą temperaturę należy monitorować jako krytyczny punkt kontrolny (CCP) w systemie HACCP podczas przygotowania udek kurzych faszerowanych pieczarkami i papryką?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
CCP to etap, na którym kontrola jest niezbędna, by wyeliminować lub ograniczyć główne zagrożenie. Przy udku drobiowym z farszem kluczowe jest, aby obróbka końcowa ogrzała także "zimny punkt" w środku. Dlatego monitoruje się temperaturę w centrum produktu podczas pieczenia, a nie temperatury wstępnego przygotowania składników farszu.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie HACCP krytyczny punkt kontrolny (CCP) to taki etap procesu, na którym można zastosować kontrolę i który jest niezbędny, aby zapobiec zagrożeniu bezpieczeństwa żywności, wyeliminować je lub zredukować do akceptowalnego poziomu.

W potrawie typu udka kurze faszerowane głównym zagrożeniem są zagrożenia biologiczne związane z surowym drobiem (np. Salmonella, Campylobacter). Dodatkowo farsz umieszczony wewnątrz mięsa może tworzyć tzw. zimny punkt – miejsce, które nagrzewa się wolniej niż powierzchnia. To powoduje, że samo "ładne zrumienienie" z zewnątrz nie gwarantuje bezpieczeństwa, jeśli wnętrze nie osiągnie wymaganej temperatury.

Dlatego odpowiedź "temperaturę w centrum udka podczas pieczenia" jest właściwa: to właśnie końcowa obróbka termiczna całego wyrobu jest etapem, który realnie eliminuje główne ryzyko mikrobiologiczne. W praktyce kontrolę prowadzi się sondą, mierząc temperaturę w najgrubszej części udka i w okolicy środka (tam, gdzie może być najchłodniej). CCP wymaga także zapisu (monitorowania) czasu i temperatury zgodnie z przyjętą procedurą.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą etapów przygotowania składników farszu:

  • "temperaturę podczas smażenia cebuli na farsz" – to etap istotny technologicznie (smak, aromat), ale nie jest głównym etapem eliminacji zagrożeń dla całego produktu, bo nie obejmuje surowego mięsa i wnętrza gotowego wyrobu.
  • "temperaturę podczas duszenia pieczarek na farsz" – również może być ważna dla jakości i częściowej redukcji drobnoustrojów w farszu, ale nie zapewnia bezpieczeństwa całego dania po połączeniu farszu z surowym drobiem.
  • "temperaturę podczas blanszowania papryki do farszu" – obróbka wstępna warzyw nie eliminuje kluczowego zagrożenia związanego z drobiem; może być punktem kontrolnym, lecz nie krytycznym.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: przy mięsie (zwłaszcza drobiu) i wyrobach nadziewanych CCP najczęściej stanowi końcowa obróbka termiczna, bo tylko ona obejmuje cały produkt i jego najchłodniejsze miejsce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CCP (krytyczny punkt kontrolny) to etap procesu, w którym kontrola jest konieczna, aby zapobiec zagrożeniu bezpieczeństwa żywności, wyeliminować je lub ograniczyć do akceptowalnego poziomu. W kuchni najczęściej dotyczy to obróbki termicznej, chłodzenia lub przechowywania.
Bo to etap, który obejmuje cały wyrób (mięso i farsz) i może wyeliminować główne zagrożenia biologiczne typowe dla drobiu. Farsz tworzy "zimny punkt", więc dopiero właściwa temperatura w centrum podczas pieczenia daje realne bezpieczeństwo.
Użyj termometru sondowego i mierz w najgrubszej części udka oraz jak najbliżej środka farszu (najchłodniejsze miejsce). Unikaj dotykania kości końcówką sondy, bo może zafałszować wynik. Wynik zapisuj w dokumentacji CCP.
CP to etap ważny, ale jego utrata kontroli nie musi bezpośrednio powodować zagrożenia zdrowia. CCP to etap, bez którego nie da się zapewnić bezpieczeństwa (np. osiągnięcie wymaganej temperatury w centrum mięsa). Pytaj: "czy tu eliminuję główne zagrożenie?"
Zwykle nie. Smażenie cebuli wpływa na smak i jakość farszu, ale nie kontroluje kluczowego zagrożenia związanego z surowym drobiem i zimnym punktem w środku wyrobu. Może być punktem kontrolnym, lecz CCP dotyczy końcowej obróbki całej porcji.
Jest ważne technologicznie, ale z punktu widzenia HACCP najczęściej nie jest "krytyczne". Po połączeniu farszu z surowym drobiem bezpieczeństwo zależy od tego, czy wnętrze całego wyrobu osiągnie wymaganą temperaturę podczas pieczenia.
Wnętrze nadziewanego mięsa nagrzewa się wolniej niż powierzchnia. Farsz bywa bardziej wilgotny i mniej przewodzi ciepło, a dodatkowo otoczony jest mięsem. To sprawia, że środek potrawy może mieć niższą temperaturę mimo mocno wypieczonej skórki.
Najczęstszy błąd to uznanie za CCP etapu "wcześniejszego" (np. smażenie składników farszu), bo wydaje się bardziej kontrolowalny. Drugi błąd to mylenie kontroli jakości (smak, barwa) z kontrolą bezpieczeństwa (eliminacja patogenów w centrum produktu).
Nie. Wiele temperatur jest ważnych, ale CCP dotyczy tylko tych etapów, które są niezbędne do opanowania kluczowego zagrożenia. W potrawach z drobiu najczęściej CCP wiąże się z końcową obróbką cieplną całego produktu, a nie z obróbką dodatków.
Ćwicz rozpoznawanie: zagrożenie → etap eliminacji → sposób monitorowania. Ucz się typowych CCP dla drobiu, dań z farszem, potraw chłodzonych i przechowywanych. Zwracaj uwagę na "centrum produktu" i na to, że CCP zwykle dotyczy etapu końcowego, który obejmuje całość wyrobu.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "CCP to etap, na którym kontrola jest niezbędna, by wyeliminować lub ograniczyć główne zagrożenie."

Źródła:

  • Codex Alimentarius Commission: General Principles of Food Hygiene (CXC 1-1969), Annex on HACCP system and guidelines for its application

Materiały:

  • Materiały szkolne o HACCP w gastronomii (procedury, diagramy procesu, przykładowe CCP)
  • Podręczniki z technologii gastronomicznej dot. obróbki termicznej mięsa i drobiu
  • Instrukcje producentów termometrów sondowych (prawidłowy pomiar w "zimnym punkcie")

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego