KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Która wartość pH jest dopuszczalna dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi?
Ilustracja przedstawia tabelę z zestawieniem jakości wody zbadanej u odbiorcy z wartościami zawartymi w rozporządzeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
pH jest parametrem wskaźnikowym jakości wody do spożycia, a wymagania zwykle określają dopuszczalny zakres wartości. Wartość 9,4 mieści się w typowo przyjmowanym przedziale dla wody przeznaczonej do spożycia, natomiast 5,0 jest zbyt kwaśne, a 9,9 i 10,5 przekraczają górną granicę.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyn wody (pH) to logarytmiczna miara stężenia jonów wodorowych i jeden z podstawowych parametrów oceny jakości wody. Dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi pH traktuje się najczęściej jako parametr wskaźnikowy: ma być utrzymane w określonym przedziale, aby woda była akceptowalna organoleptycznie, nie powodowała problemów eksploatacyjnych i nie sprzyjała niekorzystnym zjawiskom w instalacjach.

W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest rozumienie, że pytanie nie dotyczy "najlepszego" pH, tylko tego, czy dana liczba jest dopuszczalna, czyli mieści się w wymaganym zakresie. Wartość 9,4 jest liczbą zasadową, ale nadal może mieścić się w górnej części dopuszczalnego przedziału spotykanego w wymaganiach jakościowych dla wody do spożycia.

  • "5,0" jest wartością wyraźnie kwaśną. Tak niski odczyn może wiązać się z podwyższoną agresywnością/korozyjnością wody, niekorzystnym wpływem na instalacje oraz cechami niepożądanymi dla konsumentów.
  • "9,9" to wartość silniej zasadowa, zwykle powyżej górnej granicy dopuszczalnego zakresu. Zbyt wysokie pH może wpływać na smak, przebieg dezynfekcji i równowagi węglanowe (skłonność do wytrącania osadów).
  • "10,5" jest jeszcze bardziej zasadowe i tym bardziej wskazuje na niezgodność z typowymi wymaganiami dla wody pitnej.

Wskazówka do nauki: zapamiętaj, że dla wody do spożycia pH jest zwykle dopuszczane w pewnym przedziale obejmującym wartości lekko kwaśne do lekko zasadowych. Na testach często sprawdza się umiejętność rozpoznania wartości "na granicy" (np. 9,4) jako jeszcze dopuszczalnej, a wartości wyraźnie skrajnych jako niedopuszczalnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
pH określa odczyn: kwaśny, obojętny lub zasadowy. Dla wody pitnej pH jest parametrem wskaźnikowym, bo wpływa m.in. na smak, stabilność chemiczną, korozyjność instalacji oraz skuteczność niektórych etapów uzdatniania. Ocena polega na sprawdzeniu, czy wynik mieści się w dopuszczalnym zakresie.
W wymaganiach jakościowych najczęściej podaje się przedział dopuszczalny (a nie jedną liczbę). W praktyce regulacyjnej często spotyka się zakres obejmujący wartości od lekko kwaśnych do lekko zasadowych, dlatego na egzaminach sprawdza się, czy wskazana wartość mieści się w górnej lub dolnej granicy tego przedziału.
Zbyt niskie pH oznacza wodę bardziej kwaśną, która może być bardziej agresywna chemicznie. To sprzyja korozji elementów instalacji, uwalnianiu niektórych składników z materiałów, a także pogorszeniu parametrów organoleptycznych. Dlatego dąży się do utrzymania pH w zakresie uznanym za bezpieczny i stabilny.
Wysokie pH wskazuje na silniej zasadowy odczyn, który może pogarszać smak i wpływać na równowagi chemiczne w wodzie (np. węglanowe), sprzyjając wytrącaniu osadów. Może też zmieniać warunki prowadzenia uzdatniania i dezynfekcji. Z tego powodu górna granica pH jest zwykle ograniczona wymaganiami jakości.
Najpierw pamiętaj, że chodzi o zakres dopuszczalny, a nie wartość idealną. Następnie porównaj podaną liczbę z typowymi granicami wymagań (dolna i górna). W zadaniach testowych często "pułapką" są wartości bardzo bliskie górnej granicy, które nadal mogą być dopuszczalne.
Tak, w kontekście typowych wymagań jakościowych pH bywa dopuszczane aż do wartości zbliżonych do 9,5, dlatego 9,4 może mieścić się w dopuszczalnym przedziale. Na egzaminie należy rozpoznać, że jest to wartość zasadowa, ale jeszcze niekoniecznie przekraczająca górną granicę.
Częsty błąd to utożsamienie "dopuszczalne" z "neutralne" i wybieranie wartości bliskich 7 bez analizy. Inny błąd to przenoszenie zakresów pH z innych obszarów (np. ścieki, baseny, procesy technologiczne). Warto też uważać na mylenie granic przedziału i odrzucanie wartości "na progu".
Korektę pH stosuje się m.in. po to, aby ograniczyć korozyjność wody, poprawić warunki koagulacji lub zoptymalizować działanie środków dezynfekcyjnych. Zmiana pH może też stabilizować równowagi węglanowe, co pomaga ograniczać odkładanie osadów lub agresywność wobec materiałów instalacyjnych.
Odczyn wpływa na odczucia smakowe i "wrażenie" świeżości wody. Skrajnie niskie pH może dawać kwaśny posmak i wiązać się z agresywnością wody, a zbyt wysokie pH może być odbierane jako nienaturalne, "mydlane" lub powodować inne niepożądane wrażenia. Dlatego utrzymuje się pH w ustalonym zakresie.
Ucz się parametrów w grupach: wskaźnikowe (np. pH), organoleptyczne, mikrobiologiczne i fizykochemiczne. Dla pH zapamiętaj sens przedziału dopuszczalnego i przećwicz szybkie rozpoznawanie, czy liczba jest poniżej, w środku, czy powyżej typowych granic. Pomagają krótkie zestawy zadań porównawczych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "pH jest parametrem wskaźnikowym jakości wody do spożycia, a wymagania zwykle określają dopuszczalny zakres wartości."

Źródła:

  • Directive (EU) 2020/2184 of the European Parliament and of the Council of 16 December 2020 on the quality of water intended for human consumption, Annex I (parametry wskaźnikowe, pH)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z chemii środowiska (rozdziały: równowagi kwasowo-zasadowe, pH)
  • Materiały o jakości wody do spożycia i parametrach wskaźnikowych (WHO/EU)
  • Ćwiczenia z interpretacji wyników analiz wody (arkusze z przykładowymi wynikami pH i oceną zgodności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego