Na schematach elektrycznych typ przekaźnika musi być rozpoznawalny z symbolu graficznego, ponieważ od niego zależy interpretacja działania układu sterowania. W przypadku przekaźników czasowych kluczowe jest rozróżnienie, czy opóźnienie dotyczy załączania, czy wyłączania.
Odpowiedź "B." jest poprawna, ponieważ symbol przedstawia cewkę przekaźnika czasowego, w której lewa część prostokąta (ok. 1/4 szerokości) jest wypełniona na czarno. Zgodnie z opisem normowym odpowiada to funkcji OFF-delay, czyli opóźnionemu wyłączaniu: po zaniku sygnału sterującego przekaźnik nie wraca natychmiast do stanu spoczynkowego, lecz podtrzymuje stan przez nastawiony czas. Takie rozwiązanie spotyka się m.in. tam, gdzie układ ma "dokończyć" pracę po wyłączeniu sterowania.
Dlaczego pozostałe symbole nie pasują?
- "A." (pusty prostokąt) oznacza przekaźnik ogólny bez funkcji czasowej, więc nie informuje o żadnym opóźnieniu.
- "C." (krzyżyk w lewej części) odpowiada przekaźnikowi z opóźnionym załączaniem (ON-delay). To częsty błąd: krzyżyk nie oznacza OFF-delay, tylko inny rodzaj zwłoki.
- "D." (wewnętrzna linia schodkowa/łamana) jest charakterystyczna dla przekaźnika bistabilnego (remanentnego), czyli z pamięcią stanu, a nie dla przekaźnika czasowego OFF-delay.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prostą parę skojarzeń: czarne wypełnienie → opóźnienie wyłączania, a krzyżyk → opóźnienie załączania. Na schemacie to drobny detal, ale decyduje o poprawnej interpretacji działania całego obwodu.
