KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Który element zespołu mechanicznego przedstawionego na rysunku wyróżniony został strzałką?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny elementu zespołu mechanicznego, który jest częścią układu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korbowód to element łączący część wykonującą ruch posuwisto-zwrotny z częścią wykonującą ruch obrotowy, przenoszący siły i zmieniający rodzaj ruchu w mechanizmie. Pozostałe nazwy dotyczą innych części (np. tłoka, czopa lub elementu prowadzącego), więc nie pasują do wskazanego łącznika.

Pełne wyjaśnienie:

W typowych zespołach mechanicznych z ruchem posuwisto-zwrotnym (np. mechanizm korbowo-tłokowy) korbowód pełni rolę łącznika przenoszącego siłę pomiędzy elementem poruszającym się liniowo (np. tłokiem lub suwakiem) a elementem wirującym (np. wałem z wykorbieniem). Rozpoznaje się go na rysunku po tym, że ma dwa punkty połączenia przegubowego: jeden od strony elementu posuwistego, drugi od strony elementu obrotowego.

Odpowiedź "Czop" jest niepoprawna, ponieważ czop to zwykle część wału (powierzchnia cylindryczna) pełniąca funkcję łożyskowania lub miejsce osadzenia elementu; jest to fragment wału, a nie oddzielny łącznik między dwoma członami mechanizmu.

Odpowiedź "Wodzik" jest niepoprawna, bo wodzik jest elementem prowadzącym/sterującym ruchem w innych mechanizmach (np. w układach przestawiania, mechanizmach krzywkowych lub w przekładniach), a jego funkcja i kształt zwykle nie odpowiadają łącznikowi dwóch przegubów typowemu dla korbowodu.

Odpowiedź "Tłok" jest niepoprawna, ponieważ tłok jest elementem wykonującym ruch posuwisto-zwrotny w cylindrze; na rysunku rozpoznaje się go jako część współpracującą z cylindrem (często o większej średnicy i z powierzchnią roboczą), a nie jako smukły element łączący dwa przeguby.

Na egzaminie warto kierować się zasadą: najpierw identyfikuj funkcję elementu (co łączy i jaki ruch przenosi), a dopiero potem dopasuj nazwę. To zmniejsza ryzyko pomyłki, gdy elementy na rysunku są podobne wizualnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korbowód to łącznik przenoszący siłę między elementem posuwisto-zwrotnym a obrotowym. Jego rola polega na zmianie rodzaju ruchu (posuwisty ↔ obrotowy) i przekazywaniu obciążeń przez połączenia przegubowe na obu końcach.
Najczęściej rozpoznasz go po smukłej formie oraz dwóch miejscach przegubowego połączenia (otwory/ucha na końcach). Korbowód zwykle łączy element "liniowy" (tłok/suwak) z częścią wirującą (wykorbienie/wał).
Czop to część wału (powierzchnia cylindryczna) współpracująca z łożyskiem lub miejscem osadzenia. Nie jest oddzielnym łącznikiem dwóch członów, tylko fragmentem elementu obrotowego. Korbowód jest osobną częścią o funkcji łączenia.
Tłok to element wykonujący ruch posuwisto-zwrotny, zwykle w cylindrze. Występuje w układach sprężania lub napędu (np. silniki, sprężarki). Na rysunku bywa większy gabarytowo i współpracuje z prowadzeniem (cylinder).
Wodzik jest elementem prowadzącym lub sterującym ruchem, spotykanym m.in. w mechanizmach przestawczych i układach prowadzenia. Zwykle nie pełni roli łącznika dwóch przegubów jak korbowód, dlatego mylenie tych nazw prowadzi do błędów.
Najczęściej myli się elementy o podobnym kształcie, ignorując ich funkcję i sposób połączenia. Częsty błąd to wybór "znanej" nazwy (np. tłok) bez sprawdzenia, czy wskazany element ma dwa przeguby i łączy dwa różne człony.
Łącznik (jak korbowód) zwykle ma dwa punkty obrotu/przegubu: jeden z każdej strony. Na rysunku szukaj otworów pod sworznie, panewek lub ucha. Jeśli element jest fragmentem wału, częściej zobaczysz czopy i stopnie średnic.
W ograniczonym stopniu, bo sama geometria bywa myląca. Najpewniejsza metoda to połączenie obserwacji rysunku z wiedzą o funkcji: co jest obrotowe, co posuwiste i co je łączy. Egzamin sprawdza właśnie to rozumienie.
Ćwicz na rysunkach złożeniowych: wskazuj elementy i nazywaj je, a potem sprawdzaj w opisie lub katalogu. Pomaga też nauka "rodzin" części (wały, łożyska, łączniki, prowadnice) oraz analizowanie sposobu połączenia elementów.
Korbowód współpracuje zwykle ze sworzniem (po stronie tłoka/suwaka) i wykorbieniem/wałem (po stronie obrotowej), często przez panewki lub łożyskowanie. W serwisie ważna jest ocena luzów, zużycia powierzchni i poprawnego montażu.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Korbowód to element łączący część wykonującą ruch posuwisto-zwrotny z częścią wykonującą ruch obrotowy, przenoszący siły i zmieniający rodzaj ruchu w mechanizmie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu budowy maszyn (mechanizmy i elementy maszyn)
  • Ćwiczenia z czytania rysunku technicznego i rysunków złożeniowych
  • Katalogi i instrukcje serwisowe urządzeń z mechanizmem korbowo-tłokowym (do nauki nazewnictwa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego