KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 22.
Który sposób urabiania skał wykonuje się przy użyciu urządzenia jak na rysunku?
Ilustracja przedstawia maszynę górniczą używaną do perforowania skał, co jest związane z zawodem technika górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Perforowanie polega na wykonywaniu w skale otworów (np. pod materiały wybuchowe lub kotwy) przy użyciu urządzeń wiertniczych/perforatorów z narzędziem roboczym typu wiertło.
Rozpieranie, przecinanie i klinowanie to inne techniki, zwykle realizowane innym osprzętem niż sprzęt do wykonywania otworów.

Pełne wyjaśnienie:

Perforowanie to sposób urabiania skał polegający na wykonywaniu otworów w ośrodku skalnym. W praktyce górnictwa odkrywkowego otwory te są najczęściej przygotowaniem do kolejnych etapów robót (np. do robót strzałowych, zabudowy kotew, badań geologicznych lub odwadniania). Charakterystyczną cechą tej metody jest obecność narzędzia roboczego w postaci wiertła/koronki oraz mechanizmu, który usuwa urobek z otworu i umożliwia jego pogłębianie.

Odpowiedź "Perforowanie." jest właściwa, ponieważ odnosi się do urabiania realizowanego przez wiercenie/wykonywanie otworów, czyli czynność typową dla wiertnic i perforatorów.

  • "Rozpieranie." oznacza rozdzielanie/rozsuwanie skały siłą rozpierającą (np. rozpieraki hydrauliczne lub kliny rozprężne). To inny mechanizm niż wykonywanie otworów wiertłem.
  • "Przecinanie." dotyczy urabiania przez cięcie (np. piłami linowymi, tarczowymi, głowicami tnącymi). Wymaga narzędzia tnącego, a nie typowego osprzętu wiertniczego.
  • "Klinowanie." polega na rozłupywaniu skały klinami (często po wcześniejszym nawierceniu), ale sam proces urabiania zachodzi przez rozszczepienie klinem, nie przez wiercenie jako cel główny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widać narzędzie przypominające wiertło/żerdź i układ do wiercenia, najczęściej chodzi o perforowanie (wykonywanie otworów). Jeśli widać ostrze tnące lub linę tnącą – częściej będzie to przecinanie; gdy widoczny jest klin lub element rozpychający – klinowanie albo rozpieranie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Perforowanie to wykonywanie otworów w skale przy użyciu urządzeń wiertniczych (np. wiertnic, perforatorów). Otwory mogą służyć m.in. do robót strzałowych, kotwienia czy badań. Kluczowe jest to, że celem jest otwór o określonej średnicy i głębokości.
Szukaj elementu roboczego w postaci wiertła/koronki, żerdzi lub wysięgnika z napędem obrotowym/udarowym. Typowe są też przewody instalacji (np. pneumatycznej/hydraulicznej) i układ podawania. To odróżnia sprzęt wiertniczy od maszyn tnących czy klinujących.
Perforowanie polega na wierceniu, czyli usuwaniu materiału i tworzeniu otworu. Klinowanie polega na rozłupywaniu skały przez wprowadzenie klina i wywołanie naprężeń rozciągających. W praktyce otwory mogą poprzedzać klinowanie, ale sam mechanizm urabiania i osprzęt są inne.
Często tak, bo rozpieranie wykorzystuje siłę mechaniczną (np. rozpieraki hydrauliczne, kliny rozprężne) do rozdzielenia skały. Nie jest to jednak reguła "z definicji" dla całego procesu technologicznego. Na egzaminie najważniejsze jest rozpoznanie, że rozpieranie nie polega na wierceniu jako celu głównym.
Przecinanie stosuje się, gdy potrzebne jest kontrolowane cięcie (np. w kamieniołomach przy pozyskiwaniu bloków) i gdy warunki pozwalają na pracę narzędzi tnących (lina diamentowa, piła tarczowa). Metoda ta różni się od perforowania, bo celem jest szczelina/cięcie, a nie otwór.
Najczęściej są to otwory strzałowe pod roboty strzałowe, otwory pod kotwy i ściągi, otwory badawcze lub technologiczne (np. do odwadniania). W pytaniach testowych wskazówką jest to, że metoda "perforowanie" zawsze wiąże się z wykonywaniem otworów w skale.
Typowe błędy to wybór na podstawie skojarzenia słowa (np. "przecinanie", bo brzmi "mocniej"), a nie funkcji urządzenia, oraz mylenie etapów technologii (np. otwór jako przygotowanie do klinowania). Pomaga patrzeć na narzędzie robocze: wiertło vs ostrze vs klin/rozpierak.
Perforator jest przeznaczony do wykonywania otworów, zwykle dzięki ruchowi obrotowemu i/lub udarowemu narzędzia. Inne narzędzia urabiające mogą ciąć (ostrza, liny), kruszyć (młoty hydrauliczne) albo rozłupywać (kliny, rozpieraki). Na rysunkach kluczowy jest wygląd końcówki roboczej.
Nie zawsze. W praktyce mogą występować różne techniki wiercenia (np. obrotowe, udarowe, udarowo-obrotowe), ale w zadaniach egzaminacyjnych "perforowanie" zwykle oznacza samą czynność wykonywania otworów w skale. Dlatego ważniejsze jest rozpoznanie celu niż typu napędu.
Ucz się po cechach rozpoznawczych: wiertło/żerdź (perforowanie), ostrze/lina (przecinanie), klin/rozpierak (klinowanie/rozpieranie). Pomaga też kojarzenie celu: otwór vs szczelina vs rozłupanie. Warto przejrzeć zdjęcia maszyn z opisem ich przeznaczenia.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że perforowanie polega na wykonywaniu w skale otworów (np. pod materiały wybuchowe lub kotwy) przy użyciu urządzeń wiertniczych/perforatorów z narzędziem roboczym typu wiertło.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii urabiania skał w górnictwie odkrywkowym
  • Instrukcje/DTR producentów wiertnic i młotów udarowo-obrotowych (w zakresie budowy i przeznaczenia)
  • Atlas/kompendium maszyn stosowanych w górnictwie odkrywkowym (część: wiercenie otworów strzałowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego