KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 39.
Który środek ochrony zbiorowej dla ograniczenia zapylenia w kopalniach zabudowano w kombajnie chodnikowym pokazanym na fotografii?
Ilustracja przedstawia maszynę górniczą, prawdopodobnie kombajn chodnikowy, używany w kopalniach podziemnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kurtyna jest środkiem ochrony zbiorowej ograniczającym rozprzestrzenianie się pyłu w strefie pracy kombajnu chodnikowego. Działa jako elastyczna osłona, która kieruje strumień powietrza i zatrzymuje część pyłu, zmniejszając jego migrację do wyrobiska. Pozostałe określenia nie są typowym nazewnictwem tego elementu na kombajnie.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalniach podziemnych jednym z podstawowych zagrożeń środowiskowych jest zapylenie, szczególnie w rejonie urabiania, ładowania i transportu urobku. Dlatego stosuje się środki ochrony zbiorowej, które zmniejszają ilość pyłu w powietrzu niezależnie od tego, jakie środki ochrony indywidualnej ma pracownik.

Odpowiedź "Kurtynę." uznaje się za właściwą, ponieważ kurtyna (często przeciwpyłowa) w maszynach urabiających bywa montowana jako elastyczna osłona w rejonie, gdzie powstaje i jest wzbijany pył. Jej zadaniem jest ograniczenie rozchodzenia się zapylonego powietrza, częściowe "odizolowanie" źródła emisji oraz ukierunkowanie przepływu powietrza w taki sposób, aby pył nie rozprzestrzeniał się w głąb wyrobiska.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym kontekście?

  • "Zapora." – słowo "zapora" w górnictwie najczęściej kojarzy się z elementem blokującym/odcinającym przepływ (np. w odniesieniu do innych zagrożeń). Nie jest to typowe określenie elastycznej osłony przeciwpyłowej montowanej przy kombajnie.
  • "Parawan." – "parawan" jest pojęciem potocznym i nieprecyzyjnym technicznie; może sugerować dowolną osłonę, ale w odniesieniu do wyposażenia kombajnu właściwsze jest nazewnictwo specjalistyczne ("kurtyna").
  • "Przegrodę." – "przegroda" oznacza zwykle element sztywny, konstrukcyjny, dzielący przestrzeń. Kurtyny przeciwpyłowe z zasady są rozwiązaniem elastycznym (np. pasy, fartuchy, osłony), co odróżnia je od przegród.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na fotografii widać zwisającą, elastyczną osłonę (fartuch/pasy) w pobliżu strefy urabiania lub wysypu, to najczęściej jest to właśnie kurtyna stosowana do ograniczania rozprzestrzeniania pyłu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kurtyna przeciwpyłowa to elastyczna osłona (np. z pasów lub fartucha), której zadaniem jest ograniczenie rozchodzenia się zapylonego powietrza. Stosuje się ją w pobliżu źródła pyłu, aby ukierunkować przepływ powietrza i zmniejszyć migrację pyłu w wyrobisku.
Kurtyna działa jak bariera aerodynamiczna: częściowo odgradza strefę urabiania/załadunku i zmniejsza "wynoszenie" pyłu przez prądy powietrza. Pomaga też kierować strumień powietrza tak, aby pył nie rozprzestrzeniał się wzdłuż wyrobiska.
To środek działający na środowisko pracy, a nie na pojedynczą osobę. Ogranicza zapylenie dla całej załogi przebywającej w rejonie robót, niezależnie od tego, kto i gdzie stoi. Dlatego klasyfikuje się ją jako ochronę zbiorową.
Kurtyna jest zwykle elastyczna i "zwisa" (fartuch, pasy), może się odginać podczas ruchu urobku i pracy organu. Przegroda jest z reguły sztywna, konstrukcyjna i tworzy stały podział przestrzeni. Na zdjęciach kurtyna wygląda jak miękka osłona.
Nie. "Kurtyna" to konkretna osłona stosowana przy źródle emisji pyłu. "Zapora" oznacza zwykle element odcinający lub blokujący przepływ (termin bywa używany w innych obszarach bezpieczeństwa). W zadaniach o kombajnie i pyle właściwsza jest zwykle "kurtyna".
Poza kurtynami stosuje się m.in. zraszanie wodą (mgła wodna), instalacje odpylające, właściwe prowadzenie wentylacji oraz porządkowanie urobku i spągu. Często łączy się kilka metod, bo sama osłona nie usuwa pyłu, tylko ogranicza jego rozchodzenie.
Gdy jest uszkodzona, źle zamocowana lub nie obejmuje strefy powstawania pyłu. Skuteczność spada też przy niekorzystnych prądach powietrza (np. zbyt duża prędkość, zawirowania) oraz gdy równolegle nie działa zraszanie lub odpylanie w rejonie urabiania.
Najczęstszy błąd to wybór nazwy "na oko", bez oceny cech elementu: elastyczności, miejsca montażu i funkcji. Uczniowie mylą pojęcia "przegroda" i "kurtyna", albo wybierają "zaporę", bo kojarzy się z bezpieczeństwem. Warto szukać typowego "fartucha" osłonowego.
Ucz się przez skojarzenie: nazwa → wygląd → funkcja → miejsce montażu. Pomaga przegląd zdjęć i schematów maszyn (kombajn, przenośniki, wentylatory pomocnicze) oraz notatki z BHP i wentylacji. Na egzaminie analizuj, czy element jest elastyczny i czy "otula" strefę pylenia.
Nie. Kurtyna zmniejsza rozprzestrzenianie się pyłu, ale nie eliminuje go całkowicie. W praktyce stosuje się zasadę warstwowej ochrony: środki zbiorowe (kurtyny, zraszanie, odpylanie, wentylacja) oraz – gdy to wymagane – środki indywidualne, np. ochronę dróg oddechowych.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kurtyna jest środkiem ochrony zbiorowej ograniczającym rozprzestrzenianie się pyłu w strefie pracy kombajnu chodnikowego."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR kombajnów chodnikowych (rozdziały o osłonach, zraszaniu i odpylaniu)
  • Materiały szkoleniowe kopalni z zakresu zwalczania zapylenia i wentylacji pomocniczej
  • Podręczniki/ skrypty z wentylacji kopalń i zagrożeń pyłowych (część: metody ograniczania zapylenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego