KWALIFIKACJA MED2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Liczba PUWz w danej populacji lub u jednej osoby z uzębieniem stałym informuje o liczbie zębów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PUWz to wskaźnik opisujący doświadczenie próchnicy w uzębieniu stałym: uwzględnia zęby z próchnicą, usunięte z powodu próchnicy i wypełnione. Informuje więc o liczbie zębów dotkniętych problemem próchnicowym, a nie o przebarwieniach, zdrowych zębach czy samej obecności płytki.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik PUWz (stosowany w ocenie uzębienia stałego) służy do opisu doświadczenia próchnicy, czyli tego, ile zębów w danej populacji (lub u konkretnej osoby) zostało dotkniętych skutkami choroby próchnicowej. W praktyce obejmuje trzy typy zębów: z aktywną próchnicą, usunięte z powodu próchnicy oraz zęby z wypełnieniami wykonanymi w następstwie próchnicy. Dlatego poprawne jest wskazanie, że liczba PUWz informuje o liczbie zębów dotkniętych próchnicą (w szerokim znaczeniu: obecna próchnica lub jej następstwa).

Odpowiedź "przebarwionych" jest błędna, ponieważ przebarwienia mogą wynikać z diety, nawyków, leków lub czynników rozwojowych i nie są miarą doświadczenia próchnicy. Odpowiedź "zdrowych" również nie pasuje: wskaźnik PUWz nie jest licznikiem zębów wolnych od choroby, tylko miarą obciążenia próchnicą i jej konsekwencjami. Odpowiedź "pokrytych płytką bakteryjną" jest nieprawidłowa, bo płytka to czynnik etiologiczny i element oceny higieny, natomiast PUWz odnosi się do stanu zębów w kontekście próchnicy i leczenia (ubytek, ekstrakcja z powodu próchnicy, wypełnienie).

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać, że wskaźniki próchnicy opisują skutek choroby (ubytki, leczenie, utrata zębów z powodu próchnicy), a wskaźniki higieny opisują czynnik/stan powierzchni (np. płytka). To rozróżnienie pomaga unikać typowej pomyłki: mieszania mierników choroby z miernikami jej przyczyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PUWz to wskaźnik używany w epidemiologii próchnicy dla uzębienia stałego. Opisuje, ile zębów ma próchnicę lub jej następstwa (np. leczenie wypełnieniem albo usunięcie z powodu próchnicy). Pomaga porównywać stan uzębienia między osobami i grupami.
Płytka bakteryjna dotyczy higieny i jest czynnikiem ryzyka próchnicy, ale PUWz opisuje rezultat choroby: zęby z próchnicą, usunięte z powodu próchnicy oraz wypełnione. To inne typy wskaźników i nie powinno się ich mieszać.
PUWz wskazuje, ile zębów w uzębieniu stałym tej osoby jest dotkniętych doświadczeniem próchnicy, czyli ma aktualny ubytek próchnicowy, zostało usuniętych z powodu próchnicy albo zostało wypełnionych po leczeniu. To syntetyczny obraz obciążenia próchnicą.
Wskaźnik dotyczy zębów stałych i uwzględnia je w kategoriach związanych z próchnicą oraz jej następstwami (leczenie, utrata). W praktyce nie jest to liczba "zębów brudnych" ani "zębów zdrowych", tylko suma zębów, które wymagają lub wymagały interwencji z powodu próchnicy.
Nie, przebarwienia same w sobie nie są składową PUWz. Mogą współistnieć z próchnicą, ale wskaźnik nie mierzy estetyki ani zmian barwnikowych. PUWz odnosi się do zębów z próchnicą i konsekwencji leczenia/utraty zębów z powodu próchnicy.
Najczęściej myli się wskaźniki choroby z wskaźnikami higieny: wybiera się odpowiedzi o płytce lub przebarwieniach, bo kojarzą się z jamą ustną. Drugi błąd to interpretowanie PUWz jako liczby zębów zdrowych, choć jest to miara obciążenia próchnicą.
Wskaźnik próchnicy opisuje ubytki i skutki leczenia (np. wypełnienia, utrata zębów z powodu próchnicy). Wskaźnik higieny opisuje naloty na powierzchni zęba (płytkę, kamień). Na egzaminie szukaj w treści słów o próchnicy, ubytkach, leczeniu lub ekstrakcjach.
Znajomość PUWz pomaga w pracy profilaktycznej i edukacyjnej: przy ocenie potrzeb zdrowotnych grup pacjentów, planowaniu działań (fluoryzacja, instruktaż higieny, dieta), a także przy interpretacji wyników przeglądów i badań przesiewowych w populacjach.
PUWz umożliwia ujednolicony opis obciążenia próchnicą: można porównywać średnie wartości między grupami (np. różne roczniki, szkoły, miejscowości) albo oceniać zmiany w czasie. To przydatne w promocji zdrowia i ocenie skuteczności profilaktyki.
Jeśli w treści pojawiają się słowa o "próchnicy", "ubytkach", "wypełnieniach" lub "zębach usuniętych z powodu próchnicy", to zwykle chodzi o wskaźniki doświadczenia próchnicy. Gdy mowa o płytce, kamieniu czy krwawieniu dziąseł, to raczej wskaźniki higieny/periodontologiczne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pUWz to wskaźnik opisujący doświadczenie próchnicy w uzębieniu stałym: uwzględnia zęby z próchnicą, usunięte z powodu próchnicy i wypełnione.

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods", 5th edition, WHO Press, 2013 (rozdziały dotyczące badania próchnicy i wskaźników typu DMF/DMFT/DMFS).
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), sekcja tematyczna o próchnicy / wskaźnikach doświadczenia próchnicy (DMFT) – https://www.cdc.gov/oralhealth/ (dostęp: 2026-03-01).

Materiały:

  • WHO: metodyka badań epidemiologicznych zdrowia jamy ustnej (rozdziały o wskaźnikach próchnicy)
  • Materiały dydaktyczne z profilaktyki i epidemiologii stomatologicznej dla kierunków medycznych
  • Skrypty/notesy z kariozologii i profilaktyki próchnicy (definicje wskaźników i interpretacja)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego