Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2007



PYTANIE NR 12.
Masa koła zębatego po obróbce wynosi 0,6 kg, a koszt 1 kg stali 25 zł. Odpad produkcyjny (wióry) stanowi 40% masy materiału, to koszty materiału potrzebnego do wyprodukowania 200 kół, wynoszą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpad 40% oznacza, że wyrób stanowi 60% masy materiału wejściowego. Skoro masa koła po obróbce to 0,6 kg, to masa wsadu na 1 szt. wynosi 0,6 / 0,6 = 1,0 kg. Dla 200 szt. potrzeba 200 kg stali. Przy cenie 25 zł/kg koszt materiału: 200 × 25 = 5000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczowe jest poprawne zinterpretowanie informacji: "odpad (wióry) stanowi 40% masy materiału". Taki zapis standardowo oznacza, że z całej masy materiału wejściowego (wsadu) 40% przechodzi w wióry, a pozostałe 60% staje się wyrobem gotowym (po obróbce).

1) Wyznaczenie masy materiału na 1 koło
Jeśli masa koła po obróbce wynosi 0,6 kg, a to jest 60% masy materiału wejściowego, to:

0,6 kg = 60% · m, czyli 0,6 = 0,6 · m, więc m = 1,0 kg.

2) Masa materiału na 200 kół
Skoro na 1 sztukę potrzeba 1,0 kg stali, to na 200 sztuk potrzeba:
200 · 1,0 kg = 200 kg.

3) Obliczenie kosztu materiału
Cena 1 kg stali wynosi 25 zł, więc koszt materiału dla 200 kg to:
200 kg · 25 zł/kg = 5000 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 3500 zł zwykle wynika z pominięcia części serii (np. policzenia dla mniejszej liczby sztuk) albo błędnego założenia mniejszej masy wsadu na sztukę.
  • 4500 zł często jest skutkiem niewłaściwego przeliczenia procentów (np. przyjęcia, że wsad to 0,9 kg zamiast 1,0 kg) lub błędu rachunkowego w mnożeniu.
  • 1500 zł może wynikać z policzenia kosztu dla 60 kg (np. błędnie uznając 0,6 kg za masę materiału na sztukę i dodatkowo myląc liczbę sztuk) albo z nieuwzględnienia liczby 200 sztuk.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą kontrolę: gdy odpad to 40%, to uzysk to 60%, więc masa wejściowa musi być większa niż masa detalu. Jeśli wyszło mniej lub tyle samo, to interpretacja jest błędna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza, że odpad (wióry) stanowi 40% masy materiału?
Oznacza to, że z masy materiału wejściowego 40% zostaje usunięte jako wióry, a 60% pozostaje w wyrobie gotowym. To jest informacja o uzysku materiałowym po obróbce, potrzebna do wyznaczenia masy wsadu.
Jak obliczyć masę materiału przed obróbką, gdy znam masę detalu i procent odpadu?
Najpierw wyznacz uzysk: uzysk = 100% − odpad. Potem podziel masę detalu przez uzysk zapisany w ułamku dziesiętnym. Przykład: odpad 40% → uzysk 60% = 0,6, więc masa wsadu = 0,6 / 0,6.
Dlaczego w tym zadaniu dzieli się 0,6 kg przez 0,6, a nie mnoży przez 1,4?
Bo 0,6 kg to masa wyrobu, a odpad 40% jest liczony od masy wejściowej. Gdy odpad jest procentem wsadu, to wyrób stanowi 60% wsadu, więc wsad = wyrób / 0,6. Mnożenie przez 1,4 pasuje do innej definicji procentu.
Jak policzyć koszt materiału dla serii 200 sztuk?
Najpierw liczysz masę materiału na 1 sztukę, potem mnożysz przez liczbę sztuk, aby dostać łączną masę w kg. Na końcu mnożysz przez cenę za 1 kg. To typowa kolejność w kalkulacji: masa jednostkowa → masa serii → koszt serii.
Jakie są najczęstsze błędy w zadaniach z odpadem materiałowym?
Najczęściej myli się podstawę procentu (odpad od wsadu vs odpad od wyrobu), źle przekształca proporcję (dzielenie przez 0,4 zamiast 0,6) oraz zapomina o przeliczeniu na liczbę sztuk. Warto sprawdzać, czy masa wsadu wyszła większa od masy detalu.
Czy odpad 40% oznacza, że produkt waży 40% materiału wejściowego?
Nie. Jeśli odpad stanowi 40% masy materiału wejściowego, to produkt stanowi pozostałe 60%. Produkt = wsad − odpad, więc przy odpadających 40% zawsze zostaje 60% w detalu (przy założeniu, że nie ma innych strat).
Jak sprawdzić wynik "na logikę" bez pełnych obliczeń?
Skoro 40% materiału zamienia się w wióry, to wsad musi być zauważalnie większy niż 0,6 kg. Dla 200 sztuk masa wsadu będzie rzędu setek kilogramów, a przy 25 zł/kg koszt powinien wyjść w tysiącach zł, nie w setkach. To pomaga wychwycić grube pomyłki.
Gdzie w praktyce technika mechanika wykorzystuje się takie obliczenia kosztu materiału?
W planowaniu produkcji i przygotowaniu kalkulacji: określeniu zapotrzebowania na stal, szacowaniu kosztów bezpośrednich materiału, porównaniu technologii pod kątem odpadu oraz przy sporządzaniu ofert. To także element kontroli kosztów i rozliczania zużycia materiału.
Jakie dane są potrzebne, aby policzyć koszt materiału w podobnym zadaniu?
Zwykle potrzebujesz: masy detalu po obróbce, udziału odpadu (lub uzysku), ceny materiału za jednostkę masy oraz liczby sztuk. Jeśli cena jest w zł/kg, to całość obliczeń warto prowadzić w kilogramach, aby nie pogubić jednostek.
Czy wióry zawsze liczy się jako odpad 40% masy materiału?
Nie, to wartość przykładowa zależna od kształtu detalu, technologii i naddatków. W zadaniach egzaminacyjnych procent odpadu jest podany, aby można było policzyć wsad. W praktyce odpad minimalizuje się m.in. doborem półfabrykatu i optymalizacją obróbki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpad 40% oznacza, że wyrób stanowi 60% masy materiału wejściowego.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): Rachunek kosztów — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunek_koszt%C3%B3w (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały do rachunku procentowego (zadania: uzysk, strata, narzut)
  • Podstawy kalkulacji kosztów wytwarzania (koszty bezpośrednie materiału)
  • Podstawy technologii obróbki skrawaniem (pojęcie wiórów i odpadu)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego