KWALIFIKACJA ELM3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 13.
Masz obwód z dwoma rezystorami R1=6Ω i R2=3Ω połączonymi równolegle. Jaką wartość ma rezystancja zastępcza tego obwodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie równoległe spełnia zależność: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2.
Dla R1=6Ω i R2=3Ω mamy: 1/Rz = 1/6 + 1/3 = 1/6 + 2/6 = 3/6 = 1/2, więc Rz = 2Ω. Wynik jest mniejszy od 3Ω, co jest typowe dla równoległego.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu równoległym oba rezystory są podłączone do tych samych dwóch węzłów, więc mają to samo napięcie, a prądy w gałęziach się sumują. Z tego wynika wzór na rezystancję zastępczą:

1/Rz = 1/R1 + 1/R2

Podstawiamy dane:

1/Rz = 1/6 + 1/3

Aby dodać ułamki, sprowadzamy do wspólnego mianownika:

1/3 = 2/6, więc 1/6 + 2/6 = 3/6 = 1/2

Skoro 1/Rz = 1/2, to po odwróceniu stron dostajemy Rz = 2Ω.

Warto wykonać szybki test sensowności: dla połączenia równoległego rezystancja zastępcza zawsze jest mniejsza niż najmniejsza z rezystancji w gałęziach. Najmniejsza z (6Ω, 3Ω) to 3Ω, a 2Ω spełnia ten warunek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • to typowy wynik dla połączenia szeregowego (6Ω+3Ω). Wybranie tej wartości oznacza pomylenie rodzaju połączenia.
  • jest równe jednej z rezystancji wejściowych, ale w równoległym wynik nie może "zostać" równy mniejszemu rezystorowi, jeśli drugi rezystor ma skończoną wartość (dodatkowa gałąź zawsze zmniejsza Rz).
  • bywa efektem błędnych przekształceń ułamków lub mylenia wzorów; dodatkowo 4Ω jest większe od 3Ω, co łamie zasadę, że Rz w równoległym jest mniejsze od najmniejszej gałęzi.

Na egzaminie najlepiej zapamiętać dwa "bezpieczniki": szeregowo rezystancje się sumują, a równolegle sumują się odwrotności oraz wynik jest mniejszy od najmniejszej rezystancji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Po zsumowaniu ułamków odwracasz wynik, aby dostać Rz. Dla dwóch rezystorów wygodny jest też skrót: Rz = (R1·R2)/(R1+R2), o ile pamiętasz, że dotyczy dokładnie dwóch elementów.
Bo do obwodu dochodzi dodatkowa ścieżka przepływu prądu. Przy tym samym napięciu całkowity prąd rośnie (sumuje się z prądów gałęzi), więc z definicji R=U/I rezystancja zastępcza maleje. To szybki test poprawności obliczeń na egzaminie.
Zrób test sensowności: dla równoległego Rz < min(R1, R2), a dla szeregowego Rz = R1 + R2 i jest większe od każdego składnika. Jeśli Twój wynik nie spełnia tej nierówności, najczęściej pomyliłeś rodzaj połączenia lub popełniłeś błąd na ułamkach.
Oba błędy są częste. Wielu uczniów automatycznie dodaje 6Ω+3Ω, bo "sumowanie" kojarzy się z rezystorami. Drugi typowy problem to rachunki: błędne dodanie 1/6 i 1/3 lub zapomnienie, że na końcu trzeba odwrócić otrzymaną wartość.
Sprowadź do wspólnego mianownika 6: 1/3 = 2/6. Wtedy 1/6 + 2/6 = 3/6, a 3/6 upraszczasz do 1/2. To minimalizuje ryzyko błędu i jest szybkie w warunkach egzaminu.
Tak, ale dotyczy dokładnie dwóch rezystorów równoległych. Daje ten sam wynik co suma odwrotności, tylko szybciej w obliczeniach. Przy trzech i więcej rezystorach ten skrót już nie zadziała — wtedy wracasz do zasady sumowania 1/R.
W treści zwykle jest napisane "połączone równolegle", ale na schemacie poznasz to po tym, że oba rezystory są wpięte między te same dwa węzły. To oznacza wspólne napięcie na elementach. W szeregowym elementy są "jeden za drugim" w tej samej gałęzi.
W praktyce wiele odbiorników jest dołączanych równolegle do zasilania (np. moduły, czujniki, wejścia). To wpływa na obciążenie źródła i prąd pobierany z zasilacza. Umiejętność szybkiego oszacowania Rz pomaga przewidzieć spadki napięć, przeciążenia i dobrać elementy zabezpieczeń.
W obliczeniach idealnych wyszłaby 0Ω, gdy jedna gałąź ma 0Ω (zwarcie). W praktyce zawsze jest jakaś mała rezystancja przewodów i elementów, ale zasada jest taka sama: bardzo mała rezystancja jednej gałęzi "dominuje" i mocno obniża Rz całego połączenia.
Ćwicz schemat: rozpoznaj typ połączenia → zapisz właściwy wzór → policz ułamki → zrób test sensowności (Rz mniejsze od najmniejszego). Pomaga też trenowanie rachunków na ułamkach i zapamiętanie skrótu dla dwóch rezystorów, by skrócić czas rozwiązania.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Połączenie równoległe spełnia zależność: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2.Dla R1=6Ω i R2=3Ω mamy: 1/Rz = 1/6 + 1/3 = 1/6 + 2/6 = 3/6 = 1/2, więc Rz = 2Ω."

Źródła:

  • Wikipedia: "Rezystancja" (sekcja o łączeniu rezystorów) https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja — dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia: "Połączenie równoległe" (zależności dla elementów w gałęziach) https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e — dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy: "Resistors in parallel" https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistor-circuits/a/ee-resistors-in-series-and-parallel — dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw elektrotechniki: połączenia rezystorów i prawa obwodów
  • Zadania maturalne/techniczne z działu "prąd stały" (obliczenia rezystancji zastępczej)
  • Kurs online z podstaw elektroniki obejmujący połączenia szeregowe i równoległe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego