KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 38.
Na jak długo zostanie ustawiony stan 1 na wyjściu Q1 sterownika, realizującego program przedstawiony na rysunku, po pojawieniu się stanu 1 na wejściu I1?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy programu sterownika PLC, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Impuls z bloku B001 trwa 5 s od zadziałania I1. Blok B002 typu On-Delay załącza wyjście dopiero po 3 s ciągłego stanu 1 na wejściu, a po zaniku wejścia wyłącza natychmiast. Dlatego Q1 jest w stanie 1 od t=3 s do t=5 s, czyli przez 2 s.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie zastosowano dwa typowe bloki czasowe w PLC Siemens LOGO! w FBD:

  • B001 – przekaźnik impulsowy (Pulse/Wiping relay) T=5 s: po pojawieniu się stanu 1 na wejściu I1 generuje na swoim wyjściu impuls o stałej długości 5 sekund. Oznacza to, że sygnał "1" z B001 utrzymuje się od chwili wyzwolenia do czasu t=5 s.
  • B002 – timer On-Delay T=3 s: nie wydłuża sygnału, tylko opóźnia moment załączenia. Wyjście B002 przechodzi w stan 1 dopiero wtedy, gdy jego wejście utrzyma stan 1 przez pełne 3 s. Gdy wejście spadnie do 0, wyjście B002 wyłącza się natychmiast (brak "podtrzymania" po wyłączeniu wejścia).

Analiza czasowa:

  • Od t=0 s do t=5 s na wyjściu B001 jest "1" (impuls 5 s).
  • B002 zaczyna odliczać 3 s od chwili pojawienia się "1" z B001. Po upływie 3 s, czyli w t=3 s, wyjście B002 włącza się.
  • W t=5 s impuls z B001 kończy się, więc wejście B002 spada do 0. Zgodnie z zasadą On-Delay, wyjście B002 wyłącza się natychmiast w t=5 s.

Stąd Q1 (sterowane z wyjścia B002) jest w stanie 1 przez przedział czasu od 3 s do 5 s, czyli 2 s.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3 s – odpowiada czasowi opóźnienia w B002, ale to nie jest czas trwania stanu 1 na Q1, tylko zwłoka do załączenia.
  • 5 s – odpowiada długości impulsu B001, ale B002 "ucina" początek impulsu o 3 s, więc Q1 nie może być aktywne przez pełne 5 s.
  • 8 s – to typowy błąd sumowania 5 s + 3 s. On-Delay nie dodaje czasu do końca impulsu; działa tylko, gdy na wejściu jest 1, a po zaniku wejścia wyłącza się bez zwłoki.

Wskazówka egzaminacyjna: przy kaskadowaniu timerów zawsze ustal osobno moment załączenia i moment wyłączenia sygnału na każdym etapie, zamiast automatycznie sumować czasy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To blok czasowy, który po wyzwoleniu generuje na wyjściu impuls o stałej długości ustawionej parametrem T. Stan wejścia po wyzwoleniu zwykle nie zmienia długości impulsu, więc łatwo uzyskać sygnał "1" trwający dokładnie np. 5 s.
On-Delay (opóźnione załączenie) powoduje, że wyjście włącza się dopiero po upływie czasu T od chwili pojawienia się "1" na wejściu. Gdy wejście spadnie do 0, wyjście typowo wyłącza się natychmiast, bez dodatkowego podtrzymania.
Najpierw wyznacz, jak długo "1" jest dostępne na wejściu On-Delay (tu: 5 s z Pulse). Potem ustal moment załączenia On-Delay (po 3 s) oraz moment wyłączenia (gdy zniknie wejście, tu w 5 s). Różnica 5 s − 3 s daje czas aktywności Q1.
Bo On-Delay nie "dokłada" czasu na końcu impulsu. On-Delay jedynie opóźnia start wyjścia, a gdy wejście spada do 0, wyjście gaśnie od razu. Sumowanie czasów byłoby typowe dla błędnego założenia, że timer zawsze wydłuża sygnał.
Gdy sygnał na wejściu nie utrzyma się przez pełny czas T. Przykładowo, jeśli impuls trwa 2 s, a On-Delay ma T=3 s, to odliczanie nie dobiegnie końca i wyjście nie przejdzie w stan 1 ani na chwilę.
Najczęściej myli się On-Delay z Off-Delay, automatycznie sumuje czasy bloków oraz nie rozdziela momentu załączenia i wyłączenia. Pomaga narysowanie osi czasu i zaznaczenie: start impulsu, chwila załączenia po zwłoce oraz koniec impulsu.
On-Delay opóźnia włączenie wyjścia po pojawieniu się "1" na wejściu. Off-Delay opóźnia wyłączenie po zaniku "1". W zadaniach czas trwania stanu 1 na wyjściu może się skracać (On-Delay) albo wydłużać (Off-Delay).
W typowym trybie impulsowym długość sygnału na wyjściu jest ustalona parametrem T, a nie długością trwania wejścia po wyzwoleniu. To umożliwia generowanie stałego impulsu nawet wtedy, gdy operator trzyma przycisk lub czujnik pozostaje aktywny.
Narysuj oś czasu od t=0. Zaznacz impuls "1" z Pulse od t=0 do t=5. Następnie na tej samej osi zaznacz, że On-Delay włącza wyjście dopiero od t=3, ale wyłącza je w t=5. Otrzymasz prostokąt wyjścia od 3 do 5 s.
Taki sygnał bywa używany do krótkiego sterowania elementem wykonawczym po upływie zwłoki, np. krótkie otwarcie zaworu po stabilizacji procesu albo uruchomienie napędu tylko w określonym przedziale. Pozwala uniknąć pracy zbyt wcześnie i zbyt długo.
info

Około 33% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Impuls z bloku B001 trwa 5 s od zadziałania I1."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do Siemens LOGO! Soft Comfort (FBD, bloki czasowe)
  • Ćwiczenia z rysowania przebiegów czasowych (timery PLC)
  • Instrukcje/laboratoria szkolne z programowania sterowników logicznych w FBD

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego