W ciągu sytuacyjnym (poligonowym) współrzędne kolejnych punktów oblicza się na podstawie przyrostów współrzędnych. Dla współrzędnej Y kluczowy jest przyrost ΔY wyznaczony z danych pomiarowych (długości i kierunku/azymutu odpowiedniego odcinka) oraz z przyjętego układu osi i znaków.
W praktyce postępuje się według schematu:
- odczytuje się z dziennika wartości potrzebne do obliczeń (w tym dane do ΔY),
- wyznacza się przyrosty współrzędnych dla odcinków ciągu,
- sprawdza się domknięcie (w ciągu otwartym nawiązanym obustronnie kontrola wynika z porównania współrzędnych obliczonych z danymi punktów nawiązania),
- jeżeli przewidziano wyrównanie, rozdziela się poprawki na przyrosty zgodnie z przyjętą metodą (np. proporcjonalnie do długości),
- sumuje się wyrównane przyrosty i oblicza współrzędną Y punktu 2, po czym wpisuje wynik do wskazanej kolumny.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź 369,82? Ponieważ odpowiada współrzędnej Y punktu 2 uzyskanej po zastosowaniu właściwego ΔY (z właściwym znakiem) oraz po zachowaniu zasad zaokrąglania zgodnych z dziennikiem obliczeń.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 369,83 – typowy skutek zaokrągleń wykonanych na etapie pośrednim albo pominięcia/nieprawidłowego zastosowania drobnej poprawki wyrównawczej.
- 369,84 – często wynika z błędnego znaku jednego z przyrostów (np. dodanie zamiast odjęcia) lub przestawienia wartości z sąsiedniej rubryki.
- 369,85 – może oznaczać błąd w odczycie danych wejściowych lub zsumowaniu przyrostów (błąd rachunkowy), który nie został wychwycony kontrolą domknięcia.
Wskazówka egzaminacyjna: po wyznaczeniu współrzędnych zawsze wykonaj kontrolę (sprawdzenie zgodności z nawiązaniem oraz sensowności znaku i rzędu wielkości ΔY). Różnice rzędu 0,01 bardzo często wynikają z kolejności zaokrąglania.
