KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 24.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli ustal wartość różnic inwentaryzacyjnych.
Ilustracja przedstawia tabelę wyników inwentaryzacji przeprowadzonej w hurtowni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnice inwentaryzacyjne ustala się przez porównanie stanu ewidencyjnego ze stanem z natury i wycenę różnicy (ilość × cena). Gdy spis wykazuje więcej niż ewidencja, powstaje nadwyżka; gdy mniej – niedobór. Z danych w tabeli wynika nadwyżka dżemu porzeczkowego 25,00 zł oraz niedobór dżemu agrestowego 12,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem ewidencyjnym (wynikającym z ksiąg/ewidencji magazynowej) a stanem rzeczywistym ustalonym w trakcie spisu z natury. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej najpierw ustala się różnicę ilościową, a następnie przelicza ją na wartość.

Jak rozpoznać typ różnicy?

  • Nadwyżka występuje wtedy, gdy w spisie z natury jest więcej sztuk/ilości niż w ewidencji (stan rzeczywisty > stan ewidencyjny).
  • Niedobór występuje wtedy, gdy w spisie z natury jest mniej niż w ewidencji (stan rzeczywisty < stan ewidencyjny).

Jak policzyć wartość różnicy?
Po ustaleniu różnicy ilościowej przelicza się ją na pieniądze, stosując wskazaną w danych cenę jednostkową: wartość różnicy = |różnica ilości| × cena jednostkowa. Dopiero znak (nadwyżka/niedobór) nadaje interpretację ekonomiczną.

Odpowiedź "Nadwyżka dżemu porzeczkowego 25,00 zł i niedobór dżemu agrestowego 12,00 zł." jest poprawna, bo łączy właściwy kierunek różnicy (nadwyżka vs niedobór) z prawidłowo obliczoną wartością dla każdej pozycji.

Pozostałe propozycje są błędne typowo z jednego z powodów:

  • przypisują tę samą kwotę do niewłaściwego produktu (błąd przepisywania lub mylenie wierszy tabeli),
  • zamieniają nadwyżkę z niedoborem (błąd znaku wynikający z odejmowania w złej kolejności),
  • wskazują produkt, którego różnica nie wynika z danych (pominięcie właściwej pozycji i "dopasowanie" innej).

Wskazówka egzaminacyjna: po wyliczeniu różnic sprawdź kontrolnie, czy opis (nadwyżka/niedobór) jest zgodny z relacją "spis vs ewidencja" oraz czy wartość ma sens przy zastosowanej cenie jednostkowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem wykazanym w ewidencji (księgach, kartotekach magazynowych) a stanem faktycznym ustalonym w spisie z natury. Mogą mieć formę nadwyżek (jest więcej) lub niedoborów (jest mniej) i zwykle przelicza się je na wartość.
Porównaj stan rzeczywisty ze stanem ewidencyjnym. Jeśli spis z natury pokazuje większą ilość niż ewidencja, masz nadwyżkę. Jeśli spis pokazuje mniejszą ilość niż ewidencja, masz niedobór. To prosta reguła, która eliminuje większość błędów w zadaniach.
Najpierw oblicz różnicę ilościową: stan z natury minus stan ewidencyjny (lub odwrotnie, ale konsekwentnie). Potem wyceń ją według podanej ceny jednostkowej: wartość = |różnica ilości| × cena. Na końcu nazwij wynik jako nadwyżkę lub niedobór zgodnie z kierunkiem różnicy.
Najczęściej dlatego, że uczeń skupia się na liczbach, a nie na relacji "spis kontra ewidencja". Wystarczy odjąć w złej kolejności i znak się odwraca. Pomaga szybki test: jeśli w magazynie jest więcej niż w ewidencji, nie może to być niedobór, niezależnie od kwoty.
Kluczowe są: stan ewidencyjny, stan stwierdzony w spisie z natury oraz cena jednostkowa (albo informacja, jak wycenić zapas). Bez ceny policzysz tylko różnice ilościowe, a nie wartościowe. W zadaniu wartościowym zawsze sprawdź, czy cena dotyczy tej samej jednostki miary.
Nie zawsze. Najpierw ustala się różnice ilościowe (np. sztuki, kg, litry), a dopiero gdy zadanie tego wymaga, przelicza je na wartość w złotych. W arkuszach egzaminacyjnych często wprost pada polecenie "ustal wartość różnic", więc końcowy wynik powinien być wyrażony w pieniądzu.
Zrób kontrolę w dwóch krokach: (1) sprawdź znak – czy opis nadwyżka/niedobór zgadza się z tym, co pokazuje spis; (2) oszacuj wartość: jeśli różnica ilości jest mała, kwota nie powinna być duża (przy typowej cenie). Wiele błędów widać od razu po takim teście.
Typowe pomyłki to: przepisanie kwoty do niewłaściwego towaru, zamiana nadwyżki z niedoborem, policzenie różnicy wartości jako samej różnicy cen zamiast ilość × cena, oraz pominięcie jednej pozycji z tabeli. Pomaga praca w schemacie: ilość → znak → wycena → opis.
Rozlicza się je po przeprowadzeniu inwentaryzacji, czyli po spisie z natury i porównaniu wyników z ewidencją. W praktyce dotyczy to magazynów, sklepów i działów gospodarki materiałowej. Wyniki rozliczenia są podstawą do dalszych działań: wyjaśniania przyczyn, korekt ewidencji i ustaleń odpowiedzialności.
Ćwicz na krótkich tabelach: osobno licz różnice ilościowe, a osobno wartościowe. Naucz się jednej, stałej procedury: porównanie stanów, kwalifikacja (nadwyżka/niedobór), wycena, zapis wyniku. Warto też robić kontrolę "czy spis > ewidencja?" dla każdej pozycji, zanim wybierzesz odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Różnice inwentaryzacyjne ustala się przez porównanie stanu ewidencyjnego ze stanem z natury i wycenę różnicy (ilość × cena)."

Źródła:

  • E. Nowak, M. Jerzemowska (red.), "Rachunkowość. Zasady i metody", Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne (PWE), rozdziały dotyczące inwentaryzacji i rozliczania różnic (wydanie zależne od programu nauczania).
  • S. Sojak, "Rachunkowość finansowa", TNOiK, część dotycząca inwentaryzacji oraz wyceny i rozliczania różnic inwentaryzacyjnych (wydanie zależne od programu).

Materiały:

  • Podręcznik do kwalifikacji w zawodzie technik rachunkowości (działy: inwentaryzacja, rozliczanie różnic)
  • Materiały ćwiczeniowe z rachunkowości finansowej: zadania z inwentaryzacji i wyceny zapasów
  • Instrukcje szkolne/firmowe dotyczące spisu z natury i rozliczania różnic (procedury wewnętrzne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego