KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 12.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz kwotę zryczałtowanego podatku dochodowego do urzędu skarbowego, jeżeli zleceniobiorca (lat 28) podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu zawartej ryczałtowej umowy zlecenia, a do rozliczania tej umowy nie mają zastosowania koszty uzyskania przychodów.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Rozliczenie ryczałtowej umowy zlecenia".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć podatek, traktujemy go jako jedyną niewiadomą w bilansie tabeli: do wypłaty = brutto − składki społeczne − składka zdrowotna − podatek. Z danych: 127,51 = 200,00 − 22,52 − 15,97 − podatek, więc podatek = 200,00 − 22,52 − 15,97 − 127,51 = 34,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli rozliczenia ryczałtowej umowy zlecenia podano wszystkie elementy poza jedną wartością: zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Najprościej wyznaczyć go nie przez odtwarzanie stawek, tylko przez sprawdzenie, jaka kwota "domyka" rozliczenie (bilans brutto i potrąceń).

Obowiązuje zależność:

Kwota do wypłaty = Przychód brutto − Składki społeczne razem − Składka zdrowotna − Podatek

Z tabeli odczytujemy:

  • Przychód brutto: 200,00 zł
  • Składki społeczne razem: 22,52 zł
  • Składka zdrowotna: 15,97 zł
  • Do wypłaty: 127,51 zł

Podstawiamy do wzoru i przekształcamy, aby wyznaczyć podatek:

Podatek = 200,00 − 22,52 − 15,97 − 127,51

Najpierw sumujemy znane potrącenia i wypłatę: 22,52 + 15,97 + 127,51 = 165,? (dokładnie 165,? po dodaniu wychodzi 165,?); następnie 200,00 − 165,? = 34,00 zł. Otrzymujemy 34,00 zł, a po podstawieniu wynik w pełni zgadza się z kwotą "Do wypłaty" w tabeli.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Każda kwota inna niż 34,00 zł nie bilansuje tabeli: po odjęciu 22,52 zł składek społecznych i 15,97 zł zdrowotnej z 200,00 zł pozostaje 161,51 zł. Aby dojść do wypłaty 127,51 zł, trzeba odjąć dokładnie 34,00 zł podatku. Kwoty 28,00 zł, 30,00 zł lub 36,00 zł dałyby inną wartość netto niż podana w tabeli, czyli rozliczenie byłoby niespójne.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "z tabeli" zawsze sprawdź, co jest niewiadomą i ułóż równanie z wiersza rozliczenia. To ogranicza ryzyko pomyłki w kolejności potrąceń i w zaokrągleniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ułóż równanie z tabeli: do wypłaty = brutto − składki społeczne − zdrowotna − podatek. Skoro wszystkie pozostałe kwoty są podane, to podatek = brutto − składki społeczne − zdrowotna − do wypłaty. To najszybsza metoda w zadaniach egzaminacyjnych.
Ponieważ treść wyraźnie mówi, że do rozliczenia tej umowy nie mają zastosowania koszty uzyskania przychodów. Na egzaminie taki zapis oznacza, że nie wolno pomniejszać przychodu o koszty w obliczeniach podatkowych ani "dopisywać" standardowych procentów z pamięci.
Ryczałt oznacza uproszczony pobór podatku, gdzie podatek jest liczony według określonej stawki i co do zasady nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodu. W praktyce płacowej często spotkasz tabelę, w której podatek jest jedną z pozycji potrącanych z brutto.
Zrób kontrolę bilansu: policz brutto − składki społeczne − zdrowotna − podatek i porównaj z kwotą do wypłaty. Jeśli kwota się zgadza co do grosza, tabela jest spójna. Jeśli nie, szukaj błędu w odejmowaniu, zaokrągleniach albo w przepisaniu liczb.
W typowym rozliczeniu zleceniobiorcy podstawa zdrowotnej wynika z kwoty po odjęciu składek społecznych (w tabeli zwykle jest to osobna kolumna "podstawa wymiaru zdrowotnej"). Na egzaminie najbezpieczniej opierać się na danych z tabeli, a nie odtwarzać podstawy z pamięci.
Najczęstsze są: pominięcie jednego potrącenia (np. zdrowotnej), odjęcie składek w złej kolejności (co prowadzi do złej kontroli), oraz pomyłka groszowa w dodawaniu/odejmowaniu. Pomaga zapisanie działania w jednej linii i dopiero potem wykonanie obliczeń.
Gdy wprost wynika to z konstrukcji zadania (np. opis "ryczałt" i brak KUP) albo gdy tabela i kwota do wypłaty potwierdzają taki mechanizm. Na arkuszu egzaminacyjnym najważniejsze jest jednak, by wynik zgadzał się z tabelą; dlatego metoda "brutto minus pozostałe pozycje" bywa pewniejsza.
To suma składek na ubezpieczenia społeczne potrącanych w rozliczeniu (np. emerytalna, rentowa, ewentualnie chorobowa). W zadaniach często podaje się je rozbite na składniki oraz jako "razem", żeby ułatwić kontrolę rachunkową. Do bilansu potrąceń używasz kwoty "razem".
Bo zadania tabelaryczne są projektowane tak, aby wszystkie liczby się bilansowały. Podstawienie jest szybką autokorektą: jeżeli po odjęciu potrąceń nie wychodzi kwota "Do wypłaty", to wynik jest błędny. To zmniejsza ryzyko wpadki na prostym działaniu.
Ćwicz schemat: odczyt danych z tabeli → zapis równania bilansowego → obliczenie brakującej pozycji → kontrola przez podstawienie. Dodatkowo powtórz, które elementy występują w rozliczeniu (składki społeczne, zdrowotna, podatek, netto) i jak je poprawnie sumować/odejmować.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć podatek, traktujemy go jako jedyną niewiadomą w bilansie tabeli: do wypłaty = brutto − składki społeczne − składka zdrowotna − podatek."

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych – informacje o składkach na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (poradniki/komunikaty dla płatników) – https://www.zus.pl/ (dostęp: 2026-04-01)
  • Portal Podatki.gov.pl – materiały o rozliczaniu podatku dochodowego (PIT) i poborze zaliczek/ryczałtu przez płatników – https://www.podatki.gov.pl/pit/ (dostęp: 2026-04-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac (umowy cywilnoprawne, lista płac)
  • Instrukcje ZUS dotyczące składek dla zleceniobiorców (część o składkach społecznych i zdrowotnej)
  • Komentarze/opracowania do rozliczeń PIT przy umowach cywilnoprawnych (część o ryczałcie)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego